Người Trung Quốc thừa nhận, sản vật Việt Nam chất lượng cao, đến Càn Long, Từ Hi còn mê mẩn

Sản vật của Việt Nam được đánh giá có chất lượng tốt nhất thế giới và có tác dụng "trẻ mãi không già".

Quế Trung Quốc thua xa quế Việt Nam

Câu chuyện thứ nhất, Triều Tiên vương triều thực lục chép rằng, Triều Tiên thường mua hương liệu dược liệu từ An Nam (tên gọi trước đây của Việt Nam) thông qua Trung Quốc. Vì Triều Tiên thiếu lang y và dược liệu nên từ đời Tống, nước này đã có thông lệ mời lang y và nhập thuốc từ Trung Quốc. Các triều đại Minh - Thanh cũng không ngoại lệ. Quan thư trạng (người làm nhiệm vụ ghi lại lịch trình, sự việc của sứ đoàn) Triều Tiên từng thảo luận với các quan viên Trung Quốc về các dược liệu như quế, hoắc hương, cánh kiến trắng sản sinh ở vùng đất nào thì cho chất lượng tốt nhất, cuối cùng hai bên nhất trí rằng, An Nam là tốt nhất.

Quan thư trạng thưa rằng: "Dược liệu của tiểu bang đều phụ thuộc vào thượng quốc. Mỗi năm sau khi thương thảo xong giá cả, sẽ tùy theo nhu cầu y viện trong nước mua về. Nhất là hai loại quế và hoắc hương, các cửa hàng có bán nhưng đều không phải loại tốt. Hai loại này, đều sinh trưởng ở phương Nam, quế Giao Chỉ là tốt nhất, hoắc hương An Nam số 1 (đều chỉ Việt Nam). Đúng không?"

Viên quan Trung Quốc trả lời: "Quế sinh trưởng ở Giao Chỉ, cánh kiến trắng sản sinh ở An Nam. Hai loài này là tốt nhất. Sách Bản thảo ghi:" Quế bắt lửa sẽ trở lại hương vị ban đầu, ngọt mà thơm". Hiện nay, phủ Tuần Châu, tỉnh Quảng Tây có nhiều loại này nhưng vị cay, kém xa so với Giao Chỉ...".


Quế Thanh Hóa được đánh giá cao trên thế giới. (Ảnh: Getty).

Câu chuyện thứ hai, Đại Việt sử ký toàn thư kể rằng, vào tháng 4, năm Kỷ Dậu (1789), Ngô Thì Nhậm dẫn đầu đoàn sứ thần Tây Sơn sang Quảng Tây, viên quan nhà Thanh là Thang Hùng Nghiệp đã trả lại cho đoàn những tặng phẩm mà vua Quang Trung tặng Thang trước đó, nhưng lại đòi khi chính thức nộp cống phẩm phải đưa sang nhà Thanh bốn hoặc hai con voi và quế Thanh Hóa. Về quế, Thang nói rõ quế đem sang cống phải là quế Thanh Hóa to và dày.

"Vàng của phương Đông"

Quế là phần thu được từ lớp vỏ thân cành của một số loài thực vật thuộc chi Cinnamomum, họ Long não, có vị cay, mùi thơm, được dùng để làm thuốc chữa bệnh và gia vị trong chế biến thực phẩm.

Chúng được thu hoạch bằng cách cuộn thành dải và phơi khô, vỏ càng gần tâm của thân cây thì chất lượng của quế càng tốt.

Quế, nhân sâm và nhung hươu là ba vị thuốc quý hàng đầu cho sức khỏe, được y học cổ truyền Trung Quốc từ xa xưa coi trọng. Các ngự y của triều Thanh đã sử dụng quế như một cống phẩm để chuẩn bị các công thức nấu ăn cho Hoàng đế Càn Long, Từ Hi Thái hậu, từ đó đã dệt lên giai thoại dưỡng sinh trường thọ. Hơn 2000 năm lịch sử ứng dụng cung đình đã chứng minh rằng, sử dụng quế lâu dài có thể bổ thận, dưỡng khí, xua tan phong hàn, dưỡng não, an thần, là báu vật mà giới quý tộc dùng để bồi bổ sức khỏe.

Chúng phân bố chủ yếu ở vùng nhiệt đới ẩm như ở miền Nam Trung Quốc, Lào, Indonesia hay Việt Nam. Ở Việt Nam, quế Thanh (cách gọi ngắn gọn của quế Thanh Hóa) là nổi tiếng hơn cả.

Theo Từ điển Tiếng Việt, quế Thanh cao 10 - 20 m, cành non có 4 cạnh, dẹt, nhẵn. Lá dài, hình trứng hẹp hai đầu, có 3 gân chạy dọc từ cuống đến đầu lá, mặt dưới có vảy nhỏ, phiến lá dài 12 - 15cm, rộng 5 cm. Hoa trắng, mọc thành chùy ở đầu cành hay kẽ lá. Quả hình trứng dài 1 cm, lúc non màu xanh lục, khi chín màu nâu tím, mặt quả bóng phần cuống ở sát đế có lông. Quế thanh mọc thành rừng ở Trịnh Vạn (thuộc huyện Thường Xuân, Thanh Hoá), được coi là loại tốt nhất. Ngoài ra còn được trồng, sinh trưởng và phát triển tốt ở Lào Cai, Yên Bái, Quảng Ninh, Nghệ An, Hà Tĩnh... Có thể trồng bằng gieo hạt hay chiết cành, hoặc đào cây non từ rừng về trồng. Sau 5 năm có thể bóc vỏ, nhưng để càng lâu càng tốt (10 - 30 năm trở lên). Bóc vỏ vào tháng 4 - 5 và tháng 9 - 10.

Tại Mỹ, quế Thanh được đánh giá cao hơn quế Trung Quốc, Indonesia, Sri Lanka.

Theo Khoa học chế biến thuốc Trung Quốc (Trương Hiền Triết và Thái Quế Hoa biên tập), quế Thanh Hóa có hàm lượng dầu thơm lớn, để lâu không bị cô đọng lại, cùi thịt mịn như ngọc nên còn gọi là “quế ngọc Thanh Hóa”, thuộc loại thượng phẩm trong các loại quế.

Tại Trung Quốc, quế vừa là một loại gia vị vừa là một vị thuốc tốt, được mệnh danh là i Từ thời Tây Chu, nó đã được coi là thuốc quý. Thần Nông bản thảo kinh mô tả: "Quế có công dụng chữa bách bệnh..., dùng lâu thông kinh hoạt lạc, cơ thể trẻ mãi không già". Thời xa xưa tại Trung Quốc, ngay cả lương của người dân cũng được trả bằng một lượng quế cố định, và người ta thường dùng quế để trả tiền thuê nhà.
TIN CŨ HƠN
14 cây có tuổi thọ lâu đời hơn cả nền văn minh nhân loại

14 cây có tuổi thọ lâu đời hơn cả nền văn minh nhân loại

Nhiều cây cổ thụ có tuổi thọ lâu đời hơn cả nền văn minh loài người, sống sót sau nhiều biến đổi địa chất và khí hậu trên Trái Đất.

Đăng ngày: 01/03/2026
Ong khoái: Loài ong nguy hiểm nhất rừng rậm Đông Nam Á

Ong khoái: Loài ong nguy hiểm nhất rừng rậm Đông Nam Á

Ong khoái (Apis dorsata) được mô tả là một trong những loài nguy hiểm nhất ở các khu rừng rậm Đông Nam Á vì hành vi phòng thủ hung hãn của chúng.

Đăng ngày: 01/03/2026
3 loài trúc

3 loài trúc "kỳ lạ" có nguy cơ tuyệt chủng ở Việt Nam

Trúc là một loài cây rất thân quen trong đời sống người Việt và mang tính biểu tượng cao. Nhiều đồ vật có niên đại hàng trăm năm được mô phỏng từ hình tượng cây trúc hoá long.

Đăng ngày: 28/02/2026
Con dĩn là con gì?

Con dĩn là con gì?

Con dĩn (hay còn được gọi là con bọt mát, dãn) là loài côn trùng có cánh, nhỏ li ti và hay bay thành từng đám ngoài trời.

Đăng ngày: 28/02/2026
Sự thật về châu chấu mà ít người biết

Sự thật về châu chấu mà ít người biết

Châu chấu là một loài côn trùng, nằm trong phân bộ chứa các côn trùng ăn lá, thuộc bộ cánh thẳng, đầu tròn, thân mập, nhảy giỏi và đặc biệt ăn hại cây xanh.

Đăng ngày: 26/02/2026
Top 8 loài hoa đắt đỏ nhất hành tinh, có tiền cũng chưa chắc mua được

Top 8 loài hoa đắt đỏ nhất hành tinh, có tiền cũng chưa chắc mua được

Thậm chí có loài hoa hiếm tới mức chưa ai có thể định giá được nó.

Đăng ngày: 14/02/2026
Loại đào

Loại đào "tiến vua" có gì đặc biệt mà có giá bán tới hàng chục, hàng trăm triệu đồng?

Đào Thất thốn là một loại đào cảnh cổ, hiếm và có sức sống rất mãnh liệt. Cây có dáng lùn, lá to, dài, có màu xanh đậm, từ gốc đến cành đều sùi phồng, nổi những u, mấu xù xì tạo nên vẻ cổ kính, phong trần.

Đăng ngày: 08/02/2026
Khoa Học News