Nguồn gốc vệ tinh Phobos của sao Hỏa

Từ lâu, giới thiên văn học đã tranh cãi về nguồn gốc các vệ tinh sao Hỏa. Có hai thuyết phổ biến nhất.

Theo thuyết thứ nhất, hai vệ tinh Phobos và Deimos có thể là những tiểu hành tinh bị sao Hỏa tóm bắt.

Trong khi đó, thuyết thứ hai cho rằng, hai vệ tinh này hình thành từ vật chất văng ra trong quá trình sao Hỏa va chạm với một thiên thể lớn nào đó. Công trình nghiên cứu mới nhất của các nhà khoa học ở Đại học Stony Brook (Mỹ) cho thấy, thuyết thứ hai có vẻ hợp lý hơn, đặc biệt đối với trường hợp vệ tinh Phobos. Điều thú vị là công trình nghiên cứu này dựa trên việc phân tích mới dữ liệu được thu thập từ… 20 năm trước.


Vệ tinh Phobos.

Hình dáng và màu sắc hai vệ tinh Phobos và Deimos cho thấy, chúng có thể là các tiểu hành tinh bị trọng trường sao Hỏa tóm bắt khi bay gần hành tinh này. Tuy nhiên, cách giải thích này tỏ ra chưa đúng, khi các nhà khoa học phân tích hình dạng và độ nghiêng quỹ đạo của 2 vệ tinh. Các phân tích cho thấy, hai vệ tinh có thể hình thành từ vật chất bị văng ra trong quá trình sao Hỏa va chạm với một thiên thể lớn nào đó. Việc phân tích mới các dữ liệu do tàu vũ trụ Mars Global Surveyor thu thập từ 20 năm trước chứng tỏ vật chất tạo nên Phobos rất giống vật chất từ lớp vỏ sao Hỏa. Điều này cho thấy, thuyết thứ hai có vẻ hợp lý hơn.

Các chuyên gia trong lĩnh vực thiên văn học hành tinh thừa nhận là trong khi chúng ta phát hiện nhiều hành tinh ngoài Hệ Mặt trời, mà không có lời giải thích rõ ràng về nguồn gốc các vệ tinh sao Hỏa, thì đó không phải là lý do để tự hào. Vấn đề là ở chỗ, kết quả phân tích quang phổ các thành phần hóa học của Phobos và Deimos mâu thuẫn với kết quả phân tích động lực học đối với quỹ đạo của chúng. Chỉ khi phân tích mới các dữ liệu thu thập từ 20 năm trước, các nhà khoa học mới thấy rằng các vệ tinh này có thể đã hình thành từ vật chất sao Hỏa.

Trong ánh sáng khả kiến, Phobos và Deimos có vẻ sẫm màu hơn sao Hỏa khá nhiều. Các nghiên cứu quang phổ dựa trên việc phân tích ánh sáng phản xạ từ các vệ tinh này cho thấy vật chất của Phobos rất giống với vật chất tiểu tinh nhóm D - giàu carbon và ít phản xạ ánh sáng. Một nhóm các nhà thiên văn quốc tế, dưới sự dẫn dắt của Timothy D. Glotch ở ĐH Stony Brook quyết định tái phân tích đối với các chỉ số nhiệt do tàu vũ trụ Mars Global Surveyer thu thập được, khi nó bay ngang qua Phobos. Kết quả được so sánh với kết quả phân tích quang phổ mảnh vỡ tiểu hành tinh nhóm D, được tìm thấy trong khu vực Tagish Lake (Canada).

“Hóa ra, quang phổ của thiên thạch Tagish Lake hoàn toàn không giống với quang phổ Phobos - ông Glotch cho biết - Nếu nói về chi tiết giống nhau thì đó là sự giống nhau giữa đá bazalt tạo nên bề mặt sao Hỏa với bề mặt Phobos. Điều đó khiến chúng tôi nghiêng về thuyết cho rằng, Phobos đúng là phần còn lại sau một vụ va chạm vũ trụ trong lịch sử sao Hỏa non trẻ”. Công trình nghiên cứu mới cũng nói rằng, Phobos không chỉ có vật chất từ sao Hỏa mà còn có vật chất từ thiên thể đã va chạm với sao Hỏa.

TIN CŨ HƠN
11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

Tambora, Krakatoa,Yellowstone... là những cái tên rất nổi bật trong số 11 đợt núi lửa phun trào dữ dội nhất lịch sử này.

Đăng ngày: 06/01/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 04/01/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 30/12/2025
Phát hiện thiên hà lớn tuổi nhất vũ trụ

Phát hiện thiên hà lớn tuổi nhất vũ trụ

Kính viễn vọng Hubble của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ lập kỷ lục mới khi tìm ra GN-z11, thiên hà xa xôi nhất ở cách Trái Đất 13,4 tỷ năm ánh sáng.

Đăng ngày: 25/12/2025
Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Nếu giống sao Thổ, Trái Đất sẽ có vành đai bao quanh dọc theo xích đạo. Vành đai này sẽ có hình dáng khác nhau khi nhìn từ những địa điểm khác nhau trên Trái Đất.

Đăng ngày: 24/12/2025
99,99% có hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời

99,99% có hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời

Các nhà khoa học đang dần tự tin khẳng định về sự tồn tại của hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời.

Đăng ngày: 24/12/2025
Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Mặt Trăng - vật thể lớn nhất và sáng nhất trên bầu trời đêm đã làm mê hoặc và là nguồn cảm hứng vô tận cho loài người trong nhiều thế kỷ qua.

Đăng ngày: 22/12/2025
Khoa Học News