Khoa Học News

Nguyên nhân khiến Trái đất đột ngột lạnh đi 13.000 năm trước

Núi lửa phun trào tạo nên đám mây tro bụi bao phủ Trái đất, cản ánh sáng Mặt Trời chiếu xuống và khiến nhiệt độ giảm mạnh.

Trầm tích cổ xưa trong hang Hall, bang Texas, chỉ ra rằng núi lửa phun trào rất có thể là nguyên nhân khiến Trái đất đột ngột giảm 3 độ C cách đây khoảng 13.000 năm, Science Daily hôm 31/7 đưa tin. Sự kiện Trái đất lạnh đi này có tên Younger Dryas. Michael Waters, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Thổ dân châu Mỹ kiêm giáo sư Đại học Texas A&M, cùng các đồng nghiệp từ Đại học Baylor và Đại học Houston xuất bản nghiên cứu mới trên tạp chí Science Advances.


Núi lửa phun trào đẩy Bắc bán cầu trở lại kỷ băng hà. (Ảnh: Earth).

Trước đó, một số nhà khoa học cho rằng Younger Dryas do một vụ va chạm với thiên thể khác gây ra. Sự kiện này cũng góp phần dẫn đến sự tuyệt chủng của một số động vật có vú lớn từng sống ở Bắc Mỹ như voi ma mút, ngựa và lạc đà.

Hang Hall lưu giữ những trầm tích có niên đại hơn 20.000 năm. Waters cho biết, ông bắt đầu nghiên cứu chiếc hang từ năm 2017. "Liệu có xảy ra một vụ va chạm ngoài hành tinh gần cuối kỷ băng hà mới nhất, nghĩa là khoảng 13.000 năm trước, khi những dải băng bao phủ Canada đang tan chảy, khiến nhiệt độ đột ngột giảm và đẩy Bắc bán cầu vào kỷ băng hà thêm 1.200 năm nữa không?", ông đặt câu hỏi.

"Nghiên cứu mới chỉ ra, đặc điểm địa hóa gắn với sự kiện Younger Dryas không phải độc nhất vô nhị mà xảy ra tới 4 lần trong giai đoạn 9.000-15.000 năm trước. Do đó, nguyên nhân dẫn đến sự kiện này không đến từ ngoài vũ trụ", Alan Brandon, giáo sư khoa học Trái đất tại Đại học Houston, giải thích.

Brandon cùng Nan Sun, nhà khoa học tại Đại học Houston, tiến hành phân tích đồng vị mẫu trầm tích thu thập từ hang Hall. Họ nhận thấy tỷ lệ những nguyên tố như iridium, ruthenium, platinum, palladium và rhenium không hợp lý, nghĩa là thiên thạch không phải nguyên nhân gây ra Younger Dryas. "Phân tích đồng vị và tỷ lệ tương đối của các nguyên tố phù hợp với những gì chúng tôi tìm thấy trong khí núi lửa", Sun cho biết.

Sau khi núi lửa phun trào, các aerosol (sol khí) lan ra khắp nơi, phản lại bức xạ Mặt Trời chiếu xuống Trái đất. Điều này có thể dẫn đến sự lạnh đi toàn cầu sau vụ phun trào từ 1-5 năm, tùy thuộc vào quy mô và độ dài của thảm họa. Các vụ phun trào núi lửa khiến nhiệt độ giảm nhiều nhất ở gần nguồn phát sinh, thường trong cùng năm xảy ra sự kiện. Những năm sau đó, hiện tượng lạnh đi trở nên yếu hơn nhiều.

Nhóm nghiên cứu cũng cho biết, sự kiện Younger Dryas kéo dài khoảng 1.200 năm. Do đó, núi lửa phun trào là một nguyên nhân quan trọng, nhưng những biến đổi khác của Trái đất như đại dương lạnh đi và nhiều tuyết phủ hơn cũng góp phần duy trì thời kỳ lạnh giá này.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 25/09/2026
Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Nghĩa trang Xiaohe nằm trong sa mạc Taklamakan ở tây bắc Trung Quốc nổi tiếng thế giới với hàng trăm xác ướp bí ẩn.

Đăng ngày: 22/09/2026
Pharaoh Ai Cập Akhenaten bị ái nam ái nữ

Pharaoh Ai Cập Akhenaten bị ái nam ái nữ

Hoàng đế Ai Cập cổ đại Akhenaten không phải là người nam tính thực thụ, dù ông là cha của ít nhất nửa tá con. Thực tế, cơ thể ông khá nữ tính, với cái đầu hình trứng.

Đăng ngày: 10/09/2026
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 30/08/2026
Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Nghiên cứu mới đây từ các nhà khoa học Úc chỉ ra rằng Theropods – loài khủng long ăn thịt khổng lồ - đã tiến hóa thành loài chim nhỏ bé ngày nay sau hơn 50 triệu năm.

Đăng ngày: 28/08/2026
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.

Đăng ngày: 26/08/2026
Bí mật trong cỗ quan tài thứ 3: Cạy nắp thành công, đội khảo cổ bất ngờ khi nhìn bên trong

Bí mật trong cỗ quan tài thứ 3: Cạy nắp thành công, đội khảo cổ bất ngờ khi nhìn bên trong

Đội khảo cổ đã mất gần 2 giờ để cạy nắp quan tài vì lớp vữa trát xung quanh quá chắc chắn.

Đăng ngày: 18/08/2026
Khoa Học News