Nhân sâm ở đâu có chất lượng tốt nhất?

Khắp thế giới, nổi tiếng lâu đời nhất và tiêu biểu nhất cho những sâm “thứ thiệt”, đầu tiên phải kể nhân sâm Cao Ly. Vậy các quốc gia khác di thực nhân sâm Cao Ly về trồng, kết quả ra sao?

Nhân sâm Cao Ly được người Triều Tiên bắt đầu trồng từ năm 1757. Hiện thời, diện tích canh tác sâm thương mại của bán đảo này tập trung chủ yếu tại miệt Khai Thành và các địa phương lân cận ở quanh vĩ tuyến 38, ước hơn 4.000ha. Tại khu vực đó, thời gian mỗi vụ nhân sâm, từ ươm giống đến đào củ, bình quân 6 năm.


Nhân sâm Cao Ly trồng tại Nhật Bản.

Nhân sâm Nhật Bản/Japanese ginseng

Bất ngờ thay, đất nước trồng sâm Cao Ly sớm nhất không phải Triều Tiên, mà lại là Nhật Bản. Dân xứ Phù Tang rất chuộng đệ nhất danh dược, suốt bao lâu vẫn phải nhập mặt hàng này từ Triều Tiên qua đường biển, khiến họ tự đặt câu hỏi: Đất nước Nhật với Triều cũng gần nhau; vĩ tuyến 38 đều chạy qua các vùng Sado, Yamagata, Niigata, Sendai, Fukushima của xứ sở mặt trời mọc; vậy cớ sao không thử lấy giống nhân sâm mà trồng?

Công việc được tiến hành từ năm 1713, sau một thời gian thì gặt hái thành công: Cây sâm Cao Ly hoàn toàn thích nghi thủy thổ Nhật Bản, cho củ đạt yêu cầu về hình thái thực vật cũng như tác dụng dược lý.

Ngày nay, Nhật Bản đã quy hoạch 725ha chuyên trồng sâm Cao Ly.

Nhân sâm Trung Quốc/Chinese ginseng

Nước hiện canh tác sâm Cao Ly với diện tích lớn nhất thế giới lại là… Trung Hoa, tập trung ở hai tỉnh Liêu Ninh và Cát Lâm, gồm khoảng 7.000ha, bình quân mỗi năm thu hoạch 750 tấn củ.

Khu vực Hoành Đạo Xuyên thuộc huyện Hoàn Nhân, tỉnh Liêu Ninh, được xem là nơi thích hợp nhất, nhưng trồng cho được sâm Cao Ly cũng quá đỗi công phu vì cây mọc rất chậm, sau 6 năm mới ra củ nhỏ xíu nên thường phải mất 10 năm chăm sóc mới dùng được.

Các địa phương khác còn tốn thời gian hơn, như ở Thạch Trụ thuộc huyện Khoan Diện mỗi vụ sâm kéo dài những 18~20 năm.

Nhân sâm Nga/Russian ginseng

Nga cũng trồng sâm Cao Ly từ năm 1910 với quy mô đồn điền. Nhân sâm là cây ưa bóng râm nên được nông dân Nga trồng dưới lán che nắng.

Ngày nay, tại Nga, các nông trường chuyên canh nhân sâm Cao Ly vẫn tiếp tục “ăn nên, làm ra” ở Примóрский край/Primorsky krai còn gọi Приморье/Primorye và Хабáровск/Khabarovsk. Ấy là 2 nơi trù mật của vùng mang tên Дáльний Востóк /Viễn Đông.

Nhân sâm Hoa Kỳ/American ginseng


Hoa Kỳ trồng nhân sâm Cao Ly.

Tít tận bên kia Thái Bình Dương, Hợp chúng quốc Hoa Kỳ cũng có vĩ tuyến 38 vắt ngang. Người Mỹ bèn khảo sát thổ nhưỡng và khí hậu một số khu vực, tìm địa điểm tương tự miệt Khai Thành của Triều Tiên để di thực nhân sâm về trồng. Chẳng ngờ ở “tân thế giới”, sâm Cao Ly phát triển rất tốt, nhất là tại bang California.

Tiếp tục chuyển giống sâm lên quá vĩ tuyến 40, thử trồng ở các bang Minnesota và Wisconsin quanh vùng Great Lakes / Hồ Lớn, cũng thành công. Hiện nay, riêng bang Wisconsin có 2.100ha nhân sâm.

Nhân sâm Gia Nã Đại/Canadian ginseng

Hoa Kỳ trồng được sâm Cao Ly, thì láng giềng Canada còn gọi Gia Nã Đại cũng áp dụng. Quốc gia này hiện có 756ha ở tỉnh British Colombia và 1.260ha ở tỉnh Ontario chuyên trồng sâm Cao Ly, tạo nguồn thu nhập đáng kể.

Nhân sâm một số nước khác

Một số quốc gia khác như Ấn Độ, Nepal, Pháp, Đức, Thụy Sĩ, Ba Lan từng thử nghiệm trồng sâm Cao Ly, cũng thu kết quả khả quan, song diện tích quá bé.

Vài điều lưu ý

Toàn bộ nhân sâm trồng ở các nước, sau khi thu hoạch rồi chế biến, phần lớn đều được/bị dán nhãn sâm Cao Ly. Do đó, nếu không xem kỹ nơi sản xuất, người tiêu dùng dễ bị mua hớ.

Sâm Cao Ly “chính hiệu” Triều Tiên là số 1, kế đó mới kể nhân sâm “ra lò” tại Hoa Kỳ và Trung Hoa. Theo tờ The Straits Times thì có những người thích sâm Cao Ly của Mỹ hơn vì tính “mát”, chứ sâm Cao Ly của Triều Tiên tính “nóng”.

Nguyên Giám đốc Trung tâm Sâm và dược liệu TPHCM là TS Trần Công Luận cung cấp chi tiết thú vị:

Điều kỳ lạ là thỉnh thoảng, người ta phát hiện sâm Cao Ly mọc hoang dại trên dãy Himalaya/Hy Mã Lạp Sơn hùng vĩ. Do đó, có giả thuyết rằng “mái nhà thế giới” ở Ấn Độ - Tây Tạng chính là “thánh địa” phát tích mọi loài sâm. Có loài sâm đôi khi được các nhà phân loại học thực vật gắn đuôi himalaicus khi định danh Latinh đó.

Bấy lâu, các chuyên gia quốc tế công nhận 11 loài sâm “thứ thiệt”. Ấy là sâm Cao Ly cùng các cây sâm Mỹ, sâm Trung Quốc, sâm Nhật mà quý bạn đọc đã nắm thông tin.

Quan sát bản đồ thế giới, người ta nhận thấy phạm vi phân bố tất cả loài nhân sâm chính thức khởi phát từ Himalaya, kéo dài khắp miền đông bắc Trung Hoa và vùng Viễn Đông nước Nga, qua Triều Tiên - Đại Hàn, Nhật Bản, đến Bắc Mỹ.

Từ đó, các chuyên gia trên hoàn vũ đúc kết: Nhân sâm “thứ thiệt” chỉ hiện hữu trong khu vực ôn đới của Bắc bán cầu. Thêm bất ngờ nữa, quy luật kia bị phá vỡ lúc loài nhân sâm đặc sắc thứ 12 được phát hiện nơi xứ nhiệt đới, ngay tại miền Trung đất nước Việt Nam.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Hoa Poppy - Hoa biểu trưng của nước Bỉ

Hoa Poppy - Hoa biểu trưng của nước Bỉ

Cây Poppy là thực vật thân thảo, tuổi thọ khoảng 2 năm. Tháng 4, 5 nở hoa màu tím, trắng, đỏ và phớt hồng, rất đẹp. Nó có nguồn gốc từ Châu Âu và Bắc Châu Á, người Bỉ rất thích coi là biểu trưng của nước mình.

Đăng ngày: 02/04/2025
Kỳ lạ loài nấm “che mặt” như mỹ nhân, quý hiếm nhất Việt Nam

Kỳ lạ loài nấm “che mặt” như mỹ nhân, quý hiếm nhất Việt Nam

Nấm Tâm Trúc là một trong những loài nấm quý hiếm nhất Việt Nam bên cạnh nấm linh chi, nấm Thái Dương, nấm Thượng Hoàng...

Đăng ngày: 02/04/2025
Thực trạng ngành công nghệ sinh học Trung Quốc

Thực trạng ngành công nghệ sinh học Trung Quốc

Chính phủ Trung Quốc xem công nghệ sinh học nông nghiệp là một công cụ để: giúp cải thiện nguồn lương thực của quốc gia, tăng năng suất nông nghiệp, tăng thu nhập cho nông dân, thúc đẩy sự phát triển bền vững và cải thiện vị trí cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Đăng ngày: 31/03/2025
Thì ra đây là danh tính thủ phạm tạo ra những chiếc bọc tí hon kỳ lạ trên tường nhà chúng ta

Thì ra đây là danh tính thủ phạm tạo ra những chiếc bọc tí hon kỳ lạ trên tường nhà chúng ta

Có phải đã ít nhất một lần bạn tò mò về cái bọc kỳ lạ dính trên tường này? Hôm nay chúng ta sẽ biết đáp án.

Đăng ngày: 28/03/2025
Cận cảnh loại bướm có tên trong sách đỏ Việt Nam

Cận cảnh loại bướm có tên trong sách đỏ Việt Nam

Theo “Sách đỏ Việt Nam”, bướm khế có tên khoa học là Attacus atlas, cấp độ đe dọa xếp vào mức R (Rare: Hiếm, có thể sẽ nguy cấp). Loài bướm này được ghi nhận có kích thước lớn nhất ở nước ta và trên thế giới.

Đăng ngày: 28/03/2025
Demodex - Loài rận chuyên ký sinh trên... da mặt người

Demodex - Loài rận chuyên ký sinh trên... da mặt người

Bạn không cần cảm thấy ngứa ngáy khi đọc thông tin này. Theo các nhà nghiên cứu, loài rận Demodex dường như không gây hại với cơ thể người và có lẽ bất kỳ ai đang sống cũng đều có chúng ở trên mặt mình.

Đăng ngày: 26/03/2025
Các loài côn trùng nguy hiểm nhất thế giới

Các loài côn trùng nguy hiểm nhất thế giới

Muỗi, ong bắp cày ở trong số những loài bọ nguy hiểm nhất thế giới. Khi đốt, chúng truyền bệnh hoặc nọc độc làm chết người.

Đăng ngày: 26/03/2025
Tiêu điểm
Khoa Học News