Những căn bệnh mới đến cùng biến đổi khí hậu
Nghiên cứu mới được đăng trên tạp chí Nature hồi cuối tháng 8 cho thấy việc nhiệt độ tăng hay các thiên tai như hạn hán, cháy rừng, có thể liên quan đến việc lây lan các loại dịch bệnh, bao gồm Covid-19.
Camilo Mora là nhà khoa học khí hậu tại Đại học Hawaii và là một trong những tác giả của nghiên cứu xem xét tác động của những thay đổi vi mô này.
Trong chương trình phát thanh All Things Considered, ông đã trao đổi về các phát hiện của mình và ý nghĩa của chúng với tương lai.
Khói bốc lên từ một đám cháy rừng ở Brazil vào năm 2019. (Ảnh: Getty).
Mối liên hệ giữa biến đổi khí hậu và dịch bệnh
Theo ông Camilo Mora, mỗi lần con người chịu tác động từ biến đổi khí hậu, như nắng nóng, cháy rừng, lũ lụt ngày càng phổ biến, chúng đều liên quan tới lượng khí nhà kính ngày càng tăng.
Biến đổi khí hậu có thể buộc con người phải tiếp xúc nhiều hơn với các loài sinh vật chứa đựng nguy cơ tiềm tàng cho sức khỏe của chúng ta. Khi sự tiếp xúc gia tăng, số lượng mầm bệnh có trong tự nhiên có cơ hội xâm nhập cao hơn, khiến tất cả chúng ta bị bệnh. Trong báo cáo, ông cùng cộng sự định lượng mức độ ảnh hưởng này.
Ông lấy ví dụ một loài dơi sống trong rừng rậm. Chúng vốn mang mầm bệnh cả trăm năm. Chúng sống xa loài người, hai bên không tiếp xúc nên con người không bị lây nhiễm. Nhưng trong quá trình phát triển, con người thải ra nhiều khí thải, gây hiệu ứng nhà kính và Trái Đất nóng lên. Từ đó, hạn hán, cháy rừng xảy ra.
Những con dơi vốn sống trong rừng rậm, vô hại với loài người, nay phải di cư sang chỗ khác kiếm ăn cùng môi trường sống mới. Chúng có thể tiếp xúc với con người, lây lan mầm bệnh.
Đó chính là điều đã xảy ra và gây ra dịch Covid-19.
Biến đổi khí hậu cũng có thể hạn chế dịch bệnh?
Ngược lại, nhóm nghiên cứu cũng phát hiện một số trường hợp biến đổi khí hậu giúp ngăn ngừa dịch bệnh. Nhưng trong phần lớn trường hợp (58%), biến đổi khí hậu ảnh hưởng xấu tới sức khỏe con người theo cả nghìn cách khác nhau, khiến dịch bệnh trở nên tồi tệ hơn.
Nhóm nghiên cứu nhận thấy 60% dịch bệnh có thể dừng lại hoặc không còn là nguy cơ. Một trong những ví dụ là hạn hán. Tình trạng thiếu nước khiến muỗi không thể sinh sôi, từ đó giảm bớt phần nào bệnh truyền nhiễm qua muỗi.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp, hạn hán khiến bệnh lây qua muỗi trở nên kinh khủng hơn. Lượng nước hạn chế lại là môi trường lý tưởng để muỗi sinh sản. Chúng tìm đến nơi có nguồn nước. Những hồ nước nhỏ trở thành nơi tập trung muỗi và mầm bệnh.
Mối nguy tiềm ẩn giữa biến đổi khí hậu và Covid-19
Thực tế, Camilo Mora chính thức trải nghiệm việc biến đổi khí hậu tác động đến nguy cơ lây bệnh. Ông từng nghỉ lễ ở Colombia. Chủ quan có sức khỏe tốt, ông không bôi thuốc chống muỗi. Ông bị muỗi đốt, không ngờ nó có virus chikungunya. Cuối cùng, Mora mắc bệnh này.
Căn bệnh khiến da ông phồng rộp trong một tuần. Ông thừa nhận đó là chuỗi ngày đau đớn. Ông cũng bị đau khớp. Khi thực hiện nghiên cứu, nhà khoa học phát hiện dịch chikungunya bùng phát vì lúc đó, toàn bộ Nam Mỹ mưa dầm dề, những con muỗi mang mầm bệnh di chuyển khắp nơi.
Ông Mora thừa nhận bản thân sốc sau khi đọc nhiều nghiên cứu rồi nhận ra biến đổi khí hậu khiến dịch bệnh gia tăng. Họ vốn bắt tay thực hiện nó để xem xét liệu biến đổi khí hậu có liên quan gì đến việc Covid-19 bùng phát.
Đến nay, họ vẫn chưa có kết luận chắc chắn nhưng khẳng định có ít nhất 20 khả năng Covid-19 xảy ra do biến đổi khí hậu. Ông cho rằng đây là điều đáng lo ngại.
Tìm hiểu về tục tắm lá mùi chiều 30 Tết
“Tục tẩy trần đêm tất niên” (tắm nước lá mùi già) được hầu hết người Việt áp dụng từ xa xưa đến nay, từ đời này qua đời khác. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể tắm được với nước mùi già.
Nguyên nhân gây bệnh viêm răng lợi
Cơ thể là một khối thống nhất. Các cơ quan trong cơ thể khi hoạt động đều có sự phối hợp qua lại lẫn nhau. Khi một cơ quan bị bệnh thì có thể ít nhiều ảnh hưởng đến một hay nhiều cơ quan khác.
7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe
Theo Viện Dinh dưỡng quốc gia, trong mỗi gia đình nên có hai loại dầu ăn để sử dụng cho các loại thực phẩm khác nhau.
Nắng nóng dễ bị bệnh gì?
Tiêu chảy, ngộ độc thức ăn, nhồi máu cơ tim, đột quỵ là bệnh dễ xảy ra trong thời tiết nắng nóng kéo dài hiện nay.
Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh
"Forest bathing" hay "tắm rừng" được dịch sát nghĩa từ "Shinrin-yoku" là một cụm từ do chính phủ Nhật sáng tạo vào năm 1982 nhằm khuyến khích những cư dân thành thị đắm mình vào thiên nhiên.
Loại rau cực giàu collagen mà người Việt đang bỏ phí, vừa làm đẹp da lại trị bệnh tim mạch
Thứ rau này có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, chống nhiễm trùng, chống độc, lợi tiểu. Nhưng để tiêu thụ chúng an toàn, bạn nên chú ý những điều sau.
