Những hành động "ngớ ngẩn" mà con người vẫn làm hàng ngày

Cùng lý giải hành động "độc thoại", nhớ nhầm lời bài hát... dưới góc nhìn khoa học.

Trong cuộc sống, có những hành động con người dù hơi “ngớ ngẩn” nhưng ta vẫn làm thường ngày, và dường như nó lại rất phổ biến. Cùng đi tìm lời giải khoa học cho những sự "ngớ ngẩn" đó qua bài viết dưới đây.

1. Tự nói chuyện với bản thân

Không ít lần chúng ta bị bắt gặp khi đang lớn tiếng tự trách mắng hoặc tự nói chuyện, hỏi bản thân điều gì đó. Nhà tâm lý học Zelimir Skocillic đưa ra lời giải thích cho hành động này: “Việc một người tự nói chuyện với bản thân có thể xuất phát từ lý do không có ai để chia sẻ. Do vậy, họ bắt đầu bày tỏ quan điểm bằng cách nói lên những suy nghĩ bên trong của mình”.

Hay như nhà nghiên cứu Jadranka Jelcic cũng nói rằng: “Một vài người tự nói chuyện bất cứ khi nào cảm thấy buồn, lo lắng hoặc bị căng thẳng. Đồng thời, người đó có thể đang mong muốn một ai đó sẽ tình cờ nghe thấy được suy nghĩ của chính mình”.

Khoa học khám phá ra rằng, đây không chỉ là thói quen kỳ lạ của đa số mọi người mà còn có thể là dấu hiệu tốt. Tự nói chuyện là một phần tất yếu trong quá trình phát triển của trẻ nhỏ, giúp cho việc học và ghi nhớ trở nên dễ dàng hơn. Nghiên cứu cho thấy, những sinh viên tự nói chuyện với bản thân thường có kết quả học tập tốt hơn.

Tuy nhiên, khi đến tuổi đi học, trẻ nhỏ không được phép tự nói chuyện vì theo người lớn, đây là “hành vi không tốt”. Nhưng thói quen này không biến mất hoàn toàn mà phát triển thành “giọng nói bên trong” khi các em lớn lên.

Theo nghiên cứu của ĐH British Columbia, giọng nói bên trong, hay còn gọi là độc thoại nội tâm có cách hoạt động tương tự như khi chúng ta đối thoại thông thường, chính vì vậy ta có thể “nghe” được giọng nói bên trong của chính mình dù không nói thành tiếng.

2. Nói dối về việc đã từng xem một bộ phim/một quyển sách

Chúng ta thường vô thức nói với bạn bè rằng mình đã từng xem qua một bộ phim/đọc một quyển sách trong khi thực tế lại không phải như vậy. Vậy đâu là lý do của hành động này?

Giáo sư tâm lý học Wade Rowatt tại trường ĐH Baylor cho biết: “Nói dối về việc đã từng xem hoặc yêu thích một bộ phim có thể là một hành động tự phát". Điều này có nghĩa là lời nói dối cứ thế tự động bật ra chứ không phải là chủ ý ban đầu của người nói.

Tại sao họ lại làm vậy? Lý do là bởi việc phóng đại sự thật này có thể giúp cho cuộc nói chuyện trở nên sôi nổi và tránh rơi vào trạng thái im lặng. Rowatt phân tích: “Nếu bạn chưa từng xem qua bộ phim hoặc đọc cuốn sách, cuộc nói chuyện sẽ dừng lại ngay ở đó và không khí trở nên ngại ngùng. Việc nói sai sự thật đơn thuần chỉ giúp cho cuộc đối thoại không đi vào bế tắc mà thôi".

Bên cạnh đó, nói dối về việc xem phim/đọc sách giúp cho chúng ta có vẻ thông minh hơn thực tế. Cuộc điều tra trên 2.000 người tại Anh chỉ ra rằng, 62% người Anh đã từng nói dối về việc đọc tiểu thuyết để được mọi người nhìn nhận mình là người “tri thức”, được đánh giá cao hơn những hành động đánh bóng bản thân khác như đeo kính, đổi màu tóc...

3. Đẩy cửa trong khi đáng lẽ ra phải kéo

Dù cẩn thận tới đâu nhưng ít nhất một lần, chúng ta cũng từng lâm vào tình huống ra sức đẩy một chiếc cửa trong khi đáng lẽ ra phải kéo nó.

Hiện tượng này được nhà nghiên cứu Donald A.Norman đặt tên là “perceived affordance”. Nó có nghĩa là những hành động con người nhầm lẫn khi tương tác với một thiết bị hoặc đồ vật. Theo các nhà khoa học, đa số cửa gồm 2 mặt, một mặt phải đẩy và một mặt phải kéo.

Lỗi của các kiến trúc sư và nhà thiết kế là chỉ chú tâm làm ra những chiếc cửa cả hai chiều đều y hệt nhau vì lý do “thẩm mỹ”. Kết quả tất yếu là nhầm lẫn xảy ra. Chúng ta sẽ đẩy phía cửa đáng lẽ ra phải kéo và ngược lại. Cho dù đã treo biển “đẩy vào”, “kéo ra” nhưng vấn đề này vẫn không thể giải quyết triệt để.

4. Nghe nhầm lời bài hát

Nhầm lời bài hát là một hiện tượng xảy ra phổ biến. Nghiên cứu của Tiến sĩ Wei Ji Ma về đọc khẩu hình miệng tiết lộ, chúng ta dễ bị nghe nhầm khi không nhìn vào miệng người khác khi nói (hoặc hát). Bên cạnh đó, khả năng nghe hiểu càng trở nên khó khăn hơn khi môi trường xung quanh ồn ào hoặc bị lấn át bởi tiếng nhạc quá to.

Tiến sĩ chia sẻ: “Chúng tôi phát hiện ra rằng, quá trình nghe hiểu được cải thiện hơn rất nhiều khi người nghe nhìn thẳng vào mặt người nói. Bạn rất dễ nhầm lẫn nếu chỉ tiếp nhận thông tin dưới dạng âm thanh. Nhưng khi nhận thông tin dưới cả hình thức thị giác, tình hình được cải thiện hơn rất nhiều".

Tiến sĩ Ma cho biết, bạn thường nghe nhầm lời bài hát vì âm thanh bạn nghe được không phải lúc nào cũng chuẩn xác. Tiếng ồn ào xung quanh, ca sĩ hát quá nhanh, phát âm không chuẩn đều có thể ảnh hưởng đến thông tin bạn nghe được. Đó là bước đầu tiên. Ở bước thứ hai, não sẽ kết hợp thông tin nghe được với những thông tin bạn vốn có, ví dụ như đức tin hoặc sự kỳ vọng.

Bên cạnh đó, sự dạy dỗ và tính cách cũng ảnh hưởng tới việc một người có thể nghe chuẩn xác hay nghe nhầm lời bài hát. Vốn từ và hiểu biết càng rộng bao nhiêu thì khả năng nghe nhầm lời của bạn càng thấp bấy nhiêu.

TIN CŨ HƠN
Các nhà khoa học phát hiện LUCA, sinh vật đơn bào được cho là thủy tổ của sự sống

Các nhà khoa học phát hiện LUCA, sinh vật đơn bào được cho là thủy tổ của sự sống

Tổ tiên chung phổ quát cuối cùng là một tế bào sống cách đây 4,2 tỷ năm, khi Trái đất có những đại dương nóng và rất ít oxy.

Đăng ngày: 28/08/2025
Những điều bí ẩn trong rừng Amazon khiến bạn

Những điều bí ẩn trong rừng Amazon khiến bạn "hết hồn"

Khu rừng già Amazon rộng lớn luôn ẩn chứa những điều bí ẩn chưa được khám phá, khiến chuyến đi vào rừng đầy rẫy hiểm nguy nhưng không kém phần thú vị và kích thích trí tò mò.

Đăng ngày: 28/08/2025
Đất nước duy nhất chưa từng có bóng dáng loài rắn từ thuở sơ khai

Đất nước duy nhất chưa từng có bóng dáng loài rắn từ thuở sơ khai

Bạn biết không, rắn là một trong những loài có độ phân bổ sinh học tương đối rộng. Chỉ cần có điều kiện phù hợp, rắn chắc chắn sẽ xuất hiện.

Đăng ngày: 27/08/2025
Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em sinh đôi người Mỹ Sienna và Sierra Bernal được đánh giá là độc nhất vô nhị khi một trong số họ chỉ có kích thước cơ thể bằng một nửa người còn lại.

Đăng ngày: 27/08/2025
Nguồn gốc của oxy trên Trái Đất

Nguồn gốc của oxy trên Trái Đất

Hàng tỷ năm trước, thạch anh vỡ vụn phản ứng với nước, cung cấp điều kiện cần thiết cho tiến hóa của vi sinh vật quang hợp sản sinh phần lớn oxy trong khí quyển ngày nay.

Đăng ngày: 27/08/2025
Bộ tộc khỏa thân và tục lệ ăn thịt người, dùng sọ làm cốc

Bộ tộc khỏa thân và tục lệ ăn thịt người, dùng sọ làm cốc

Bộ tộc Aghori này thường khỏa thân, dùng sọ người làm cốc, cắn đứt đầu các động vật sống và ngồi thiền trên xác chết.

Đăng ngày: 24/08/2025
Bộ lạc sống kiểu “ăn lông ở lỗ” ở Indonesia

Bộ lạc sống kiểu “ăn lông ở lỗ” ở Indonesia

Bộ lạc sống kiểu "ăn lông ở lỗ" ở Indonesia vừa được một nhiếp ảnh gia người Italy Roberto Pazzi ghi lại trong chuyến đi thực tế của mình.

Đăng ngày: 24/08/2025
Khoa Học News