Nọc độc của cá mặt thỏ nguy hiểm thế nào?

Loài vật này có hình dáng của cá nhưng phần đầu và hàm răng sắt nhọn như thỏ.

Cá mặt thỏ hay cá nóc đầu thỏ mắt tròn thuộc chi lagocephalus trong họ cá nóc. Tại Việt Nam, chúng là một trong các loài cá nóc có độc tính mạnh nhất.

Một trong 8 loài cá nóc đoạt mạng người

Theo Tạp chí New Scientist, cá mặt thỏ có nguồn gốc từ Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương. Loài vật này đang có khả năng phát triển mạnh ở vùng biển Địa Trung Hải thông qua kênh đào Suez. Một số cơ quan của cá mặt thỏ có chứa tetrodotoxin. Đây là chất độc gây chết người.

Cá mặt thỏ được nhận xét có ngoại hình kỳ dị với phần đầu rất lớn và răng nhô ra như răng thỏ. Phần đuôi của chúng lại có đốm đen giống cá mú. Tuy nhiên, thịt của của loài này được nhận xét ngon và hấp dẫn hơn nhiều so với cá mú. Da cá mặt thỏ có giá trị kinh tế cao, do đó, chúng thường bị lột da trước khi đem bán làm thực phẩm.

Tương tự họ hàng của các loài cá nóc, cá mặt thỏ sống ngoài khơi xa, sâu dưới dáy biển, cách mực nước khoảng 40-50m. Với hàm răng sắt nhọn, cá mặt thỏ có đặc tính hung dữ, chuyên tấn công các loài vật khác. Thậm chí, chúng ăn thịt đồng loại và cắn lưới để trốn thoát. Cá mặt thỏ có số lượng ít, do đó, chúng rất hiếm gặp trên thị trường và giá thành thường cao.

Theo Viện Nghiên cứu Hải sản, cá mặt thỏ là một trong 8 loài cá nóc có độc tính mạnh nhất. Các loài còn lại là: cá nóc chuột chấm son, cá nóc sao, cá nóc chuột vân bụng, cá nóc chuột chấm sao, cá nóc vằn, cá nóc chuột chấm đen, cá nóc chấm cam vằn mắt.

Mức độ độc tố trong từng bộ phận của cá nóc được sắp xếp theo thứ tự trứng, tinh sào, gan, ruột đến da và thịt. Độc tính của cá nóc thường tăng cao vào các tháng 2-3 và 7-9 trong năm, đây cũng là mùa sinh sản của cá nóc. Cá nóc sống ở vùng nước khác nhau cũng có thể cho lượng độc tính không giống nhau.


Ngoại hình cá mặt thỏ được nhận xét khá kỳ dị. (Ảnh: Pinterest).

Độ nguy hiểm của nọc độc cá mặt thỏ

Theo tạp chí chuyên ngành của Viện Nghiên cứu hải sản, cá mặt thỏ chứa độc tố thần kinh cực độc. Chất này gây tình trạng ngộ độc cấp tính cho người và gia súc. Độc tố này đang được các nhà khoa học trên thế giới quan tâm nghiên cứu, ứng dụng trong y dược để chữa một số bệnh hiểm nghèo như bệnh tim mạch, cai nghiện…

Ở Việt Nam, cá nóc nói chung và cá mặt thỏ nói riêng phân bố trên khắp các vùng biển từ Bắc đến Nam, chủ yếu từ Đà Nẵng đến Bà Rịa - Vũng Tàu. Trong những năm gần đây, hàng loạt vụ ngộ độc do tiêu thụ các sản phẩm chế biến từ cá nóc đã xảy ra ở nhiều địa phương trên phạm vi cả nước, nhất là các khu vực dân cư ven biển.

Mới đây nhất là một bệnh nhân 36 tuổi, bị liệt toàn thân sau khi ăn bao tử cá mặt thỏ. Người này được các bác sĩ Bệnh viện quận 2 (TP.HCM) cấp cứu kịp thời và giữ được mạng sống.

Theo phác đồ điều trị của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh, khi ăn hải sản có chứa tetrodotoxin (cá nóc, mực đốm xanh, cua móng ngựa...) trước đó vài phút hoặc vài giờ, nạn nhân sẽ có triệu chứng mệt, hoa mắt, chóng mặt, tê bì các chi, nôn và mất phản xạ. Với lượng độc tố cao, nạn nhân có thể bị hạ huyết áp, liệt toàn thân.

Thông thường, tác động của độc tố tetrodotoxin trên lâm sàng được chia thành 4 cấp độ:

  • Độ 1: Tê bì và dị cảm quanh miệng, có thể xuất hiện triệu chứng tiêu hóa như buồn nôn, tăng tiết nước bọt, tiêu chảy.
  • Độ 2: Tê bì ở lưỡi, mặt, đầu chi và các vùng khác của cơ thể, liệt vận động và thất điều, nói ngọng, đau đầu, vã mồ hôi, các phản xạ vẫn bình thường.
  • Độ 3: Co giật, liệt mềm toàn thân, suy hô hấp, nói không thành tiếng, đồng tử giãn tối đa, mất phản xạ ánh sáng, có thể vẫn còn tỉnh.
  • Độ 4: Liệt cơ hô hấp nặng, ngừng thở, hạ huyết áp, nhịp tim chậm hay loạn nhịp, hôn mê.

Độc tố này chưa có thuốc giải độc, do đó, các bác sĩ cấp cứu cho nạn nhân bằng việc hạn chế hấp thu độc tố của cơ thể, điều trị triệu chứng. Khi có triệu chứng đe dọa tính mạng như liệt toàn thân, suy hô hấp nặng, bệnh nhân được can thiệp tích cực.

Về tiên lượng của các bệnh nhân ngộ độc cá mặt thỏ, các bác sĩ cho biết điều này phụ thuộc nhiều yếu tốt, trong đó có hàm lượng độc tốt, thời gian từ khởi phát đến khi được điều trị…

TIN CŨ HƠN
Nắng nóng dễ bị bệnh gì?

Nắng nóng dễ bị bệnh gì?

Tiêu chảy, ngộ độc thức ăn, nhồi máu cơ tim, đột quỵ là bệnh dễ xảy ra trong thời tiết nắng nóng kéo dài hiện nay.

Đăng ngày: 13/04/2026
Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

"Forest bathing" hay "tắm rừng" được dịch sát nghĩa từ "Shinrin-yoku" là một cụm từ do chính phủ Nhật sáng tạo vào năm 1982 nhằm khuyến khích những cư dân thành thị đắm mình vào thiên nhiên.

Đăng ngày: 13/04/2026
Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Gan người thực hiện hơn 500 chức năng khác nhau, trong đó quan trọng nhất là chuyển hóa và "giải độc".

Đăng ngày: 07/04/2026
Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Căn nguyên của nhiều vụ ngộ độc thực phẩm và bệnh nguy hiểm ngày nay bắt nguồn từ chính những loại rau quả bị nhiễm thuốc, hóa chất trong quá trình trồng trọt.

Đăng ngày: 05/04/2026
Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Một số triệu chứng khó chịu do thừa chất xơ có thể xảy ra khi một người nạp vào cơ thể nhiều hơn 70g chất xơ mỗi ngày.

Đăng ngày: 02/04/2026
Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

Thuốc lá làm tiêu hủy nhiễm sắc thể Y ở đàn ông

So với các bạn đồng giới không hút thuốc, những nam giới hút thuốc tăng gấp 3 nguy cơ bị mất các nhiễm sắc thể giới tính Y của họ, theo một nghiên cứu mới.

Đăng ngày: 28/03/2026
Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Hermann Rorschach là một bác sĩ tâm thần của Freud Thụy Sĩ và nhà phân tâm học, nổi tiếng với việc phát triển một thử nghiệm xạ được gọi là inkblot thử nghiệm Rorschach.

Đăng ngày: 28/03/2026
Khoa Học News