Núi lửa khổng lồ dưới đáy biển Nam Cực

Một đoàn thám hiểm Anh quốc vừa phát hiện hơn một chục miệng núi lửa dưới đáy đại dương Nam Cực khu vực gần các hòn đảo có tên South Sandwich ở phía nam Đại Tây Dương. Những rặng núi lửa này có độ cao lên tới gần 3km và một vài miệng đang hoạt động.

Năm 1775, khi thám hiểm gia James Cook khám phá ra quần đảo South Sandwich, ông đồng thời cũng có ghi lại sự tồn tại của hàng tá các hòn đảo núi lửa đang hoạt động nhô lên trên mặt nước. “Tuy nhiên, khu vực bên dưới đáy biển vẫn hoàn toàn chưa được biết. Chưa ai từng khảo sát khu vực này trước đây”, Phil Leats dẫn đầu nhóm khảo sát Nam Cực Anh quốc cho biết trên Discovery. “Hiện tại, chúng tôi đã lập sơ đồ rất chi tiết về vùng đáy biển quanh những hòn đảo này”.


Hình ảnh quét bằng thiết bị quét âm dưới nước cho thấy có đến 12 miệng núi lửa mới được phát hiện dưới vùng nước Nam Cực gần quần đảo South Sandwich, thuộc phía nam cuối Đại Tây Dương.
Ảnh: British Antarctic Survey.

Đoàn thám hiểm đã dùng đến các máy quét hình ảnh dưới nước (sonar scans) và phát hiện 12 núi lửa ngầm mới. Một vài ngọn núi có độ cao lên tới hơn 2km nhô lên khỏi đáy biển. Một số rặng núi lửa này rõ ràng hoạt động mạnh thời gian gần đây. Những ngọn khác đã “chết” và tạo ra những miệng núi lửa tắt khổng lồ rộng tới gần 5km.

Theo phân tích khoa học, những rặng núi lửa này được tạo ra khi mảng địa chất lục địa Nam Mỹ trượt qua bên dưới mảng địa chất South Sandwich về phía tây, khiến cho nước biển bị hút vào sâu bên trong lõi Trái đất qua khe trượt. Sau cùng, nham thạch nóng chảy từ lõi Trái đất lại phun trào lên trở lại tạo nên sự phun trào của những rặng núi lửa này.

Nhờ khám phá này, các nhà địa lý học có thêm hiểu biết về các vụ phun trào bên dưới đại dương và quá trình hình thành của một vỏ lục địa mới.

Giới sinh vật học cũng rất quan tâm đến khám phá này bởi vì những miệng phun nước nóng tuôn ra từ dưới đáy biển sẽ tạo ra một loại môi trường sống mới, từ đó tạo ra các loài mới. “Chúng ta vốn biết có một hệ sinh thái hoàn toàn khác cho những dạng sống mới tồn tại quanh những khu vực nước nóng như vậy”, ông Leat cho biết.

Ngoài ra, phát hiện này giúp tăng nhận thức chung về hiểm họa sóng thần. Núi lửa dưới đại dương thường được cấu thành bởi vách núi không ổn định. Nếu toàn bộ vách núi lửa đều không ổn định, nó có thể sụt xuống bất thình lình, và tạo ra sóng thần.

Dữ liệu GPS của chúng tôi có thể chứng minh rằng thực chất các hòn đảo ở South Sandwich đang di chuyển về phía đông với tốc độ rất nhanh, hướng về phía châu Phi. Như vậy, bờ biển phía tây châu Phi đang đứng trước hiểm họa do sóng thần xuất phát từ vùng núi lửa mới được tìm thấy này”, ông Ian Dalziel thuộc Đại học Texas tại Austin kết luận.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Các nhà khoa học phát hiện LUCA, sinh vật đơn bào được cho là thủy tổ của sự sống

Các nhà khoa học phát hiện LUCA, sinh vật đơn bào được cho là thủy tổ của sự sống

Tổ tiên chung phổ quát cuối cùng là một tế bào sống cách đây 4,2 tỷ năm, khi Trái đất có những đại dương nóng và rất ít oxy.

Đăng ngày: 28/08/2025
Những điều bí ẩn trong rừng Amazon khiến bạn

Những điều bí ẩn trong rừng Amazon khiến bạn "hết hồn"

Khu rừng già Amazon rộng lớn luôn ẩn chứa những điều bí ẩn chưa được khám phá, khiến chuyến đi vào rừng đầy rẫy hiểm nguy nhưng không kém phần thú vị và kích thích trí tò mò.

Đăng ngày: 28/08/2025
Đất nước duy nhất chưa từng có bóng dáng loài rắn từ thuở sơ khai

Đất nước duy nhất chưa từng có bóng dáng loài rắn từ thuở sơ khai

Bạn biết không, rắn là một trong những loài có độ phân bổ sinh học tương đối rộng. Chỉ cần có điều kiện phù hợp, rắn chắc chắn sẽ xuất hiện.

Đăng ngày: 27/08/2025
Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em sinh đôi người Mỹ Sienna và Sierra Bernal được đánh giá là độc nhất vô nhị khi một trong số họ chỉ có kích thước cơ thể bằng một nửa người còn lại.

Đăng ngày: 27/08/2025
Nguồn gốc của oxy trên Trái Đất

Nguồn gốc của oxy trên Trái Đất

Hàng tỷ năm trước, thạch anh vỡ vụn phản ứng với nước, cung cấp điều kiện cần thiết cho tiến hóa của vi sinh vật quang hợp sản sinh phần lớn oxy trong khí quyển ngày nay.

Đăng ngày: 27/08/2025
Ánh sáng dạng hạt hay dạng sóng?

Ánh sáng dạng hạt hay dạng sóng?

Một thí nghiệm mới đây (2/11) của các nhà khoa học tại Đại học Bristol của Anh, lần đầu tiên cho thấy, ánh sáng ở dạng hạt và sóng đồng thời cùng một lúc, có thể giải mã bí ẩn bản chất thật sự của ánh sáng và toàn bộ thế giới lượng tử.

Đăng ngày: 26/08/2025
Bộ tộc khỏa thân và tục lệ ăn thịt người, dùng sọ làm cốc

Bộ tộc khỏa thân và tục lệ ăn thịt người, dùng sọ làm cốc

Bộ tộc Aghori này thường khỏa thân, dùng sọ người làm cốc, cắn đứt đầu các động vật sống và ngồi thiền trên xác chết.

Đăng ngày: 24/08/2025
Tiêu điểm
Khoa Học News