Núi lửa phun cột tro bụi cao 58.000m, tới tận tần trung lưu của khí quyển

Sức nóng từ núi lửa kết hợp hơi ẩm từ đại dương khiến cột tro bụi của núi lửa Tonga lên tới tầng trung lưu của khí quyển.


Video ghi lại 13 tiếng phun trào của núi lửa Tonga hôm 15/1, tổng hợp từ các quan sát của vệ tinh GOES-17 và Himawari-8. (Video: NASA Earth Observatory)

Vụ phun trào núi lửa làm rung chuyển đảo quốc Tonga ở Thái Bình Dương hồi tháng 1 mạnh đến mức phun tro bụi lên tới tầng trung lưu, tầng thứ ba và cũng là tầng lạnh nhất của khí quyển Trái Đất, Verge hôm 17/2 đưa tin. Vươn cao 58.000m so với bề mặt Trái Đất, đây có thể là cột tro bụi núi lửa cao nhất mà vệ tinh từng đo đạc, theo NASA.

NASA đo được cột tro bụi này nhờ hai vệ tinh thời tiết GOES-17 (NASA) và Himawari-8 (Cơ quan Thám hiểm Hàng không Vũ trụ Nhật Bản JAXA) tình cờ có mặt "đúng lúc đúng chỗ". Chúng chụp những bức ảnh tĩnh và ảnh hồng ngoại, mang lại cái nhìn chi tiết về vụ phun trào từ trên cao.

Loading...

Chỉ khoảng 30 phút sau vụ phun trào, tro bụi, hơi nước và khí từ núi lửa ngầm Tonga vươn lên khỏi mặt biển, chạm đến tầng trung lưu. Đợt phun thứ hai cũng gần đạt độ cao này, khoảng 50.000m, chạm đến vùng ranh giới giữa tầng trung lưu và tầng bình lưu ngay bên dưới.

Núi lửa phun cột tro bụi cao 58.000m, tới tận tần trung lưu của khí quyển
Các hạt aerosol từ cột tro bụi vẫn lưu lại trong tầng bình lưu gần một tháng sau đó.

Sự kết hợp bùng nổ giữa sức nóng dữ dội từ núi lửa và hơi ẩm từ đại dương giúp đẩy cột tro bụi lên độ cao kỷ lục. "Điều này giống siêu nhiên liệu cho một cơn bão lớn. Cột tro bụi vươn cao 2,5 lần so với bất cứ cơn giông bão mà chúng tôi từng quan sát. Vụ phun trào cũng tạo ra một lượng sét đáng kinh ngạc", Kristopher Bedka, nhà khoa học khí quyển tại NASA, cho biết.

Các hạt aerosol từ cột tro bụi vẫn lưu lại trong tầng bình lưu gần một tháng sau vụ phun trào và có thể tồn tại đến một năm hoặc hơn, theo nhà khoa học khí quyển Ghassan Taha tại Trung tâm Bay Vũ trụ Goddard thuộc NASA.

Vật chất phun từ núi lửa có thể ảnh hưởng đến thời tiết địa phương và khí hậu toàn cầu. Tuy nhiên, Taha cho rằng hiện có vẻ cột tro bụi Tonga không ảnh hưởng đáng kể đến khí hậu vì chứa ít SO2 - khí núi lửa gây ra hiệu ứng làm mát - nhưng lại chứa nhiều hơi nước, góp phần khiến cột tro bụi đạt độ cao ấn tượng.

Vụ phun trào cũng gây ra một trận sóng thần dữ dội quét qua Tonga. Quần đảo bị cô lập với các khu vực khác trên thế giới trong nhiều ngày vì thảm họa làm hỏng đường dây cáp dưới biển cung cấp mạng Internet. Hiện tại, việc khôi phục sau thảm họa núi lửa phun trào và sóng thần Tonga sẽ cần khoảng 90 triệu USD, tương đương hơn 18% GDP nước này, theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB).

Từ khóa liên quan:
Loading...
TIN CŨ HƠN
Bắc Bộ trải qua đợt rét hiếm gặp, là 1 trong 6 đợt có nhiệt độ thấp nhất 40 năm

Bắc Bộ trải qua đợt rét hiếm gặp, là 1 trong 6 đợt có nhiệt độ thấp nhất 40 năm

TS. Hoàng Phúc Lâm cho biết, đợt rét đậm, rét hại hiện tại ở miền Bắc khá hiếm gặp, là 1 trong 6 đợt có nền nhiệt độ trung bình thấp nhất trong 40 năm qua.

Đăng ngày: 21/02/2022
Chuyện kỳ lạ trên thế giới: Dùng hơn 100.000 chiếc bỉm tã để lát đường cao tốc

Chuyện kỳ lạ trên thế giới: Dùng hơn 100.000 chiếc bỉm tã để lát đường cao tốc

Một con đường cao tốc đang được xây dựng ở phía tây xứ Wales và đây là dự án thí điểm về bảo vệ môi trường liên quan bỉm đã qua sử dụng.

Đăng ngày: 21/02/2022
Hồ Muối Yuncheng -

Hồ Muối Yuncheng - "Biển chết" rực rỡ của Trung Quốc

Hồ Xiechi, hay còn được gọi là Hồ Muối Yuncheng ở tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc, đã trở nên nổi tiếng trong những năm gần đây nhờ vẻ đẹp vô thực với những màu sắc rực rỡ ấn tượng.

Đăng ngày: 19/02/2022
Năng lượng hydro giúp Bắc Kinh đăng cai

Năng lượng hydro giúp Bắc Kinh đăng cai "Olympic xanh"

Từ ngọn đuốc đến phương tiện đưa đón và trạm nhiên liệu hydro, Trung Quốc đang nỗ lực tạo ra một kỳ thế vận hội không carbon.

Đăng ngày: 19/02/2022
Ai ngờ được hồ nước đẹp như tranh vẽ lại che giấu bí mật chết người

Ai ngờ được hồ nước đẹp như tranh vẽ lại che giấu bí mật chết người

Ai ngờ được hồ nước đẹp như tranh vẽ lại che giấu bí mật chết người

Đăng ngày: 18/02/2022
Liên Hợp Quốc cảnh báo: Ô nhiễm làm chết nhiều người hơn cả Covid-19

Liên Hợp Quốc cảnh báo: Ô nhiễm làm chết nhiều người hơn cả Covid-19

Liên Hợp Quốc cho biết mỗi năm có ít nhất 9 triệu người chết vì ô nhiễm môi trường, nhiều hơn so với con số gần 5,9 triệu người chết vì Covid-19 trên toàn thế giới.

Đăng ngày: 17/02/2022
Biến đổi khí hậu phá hủy mặt đất, khiến con người không còn nơi trú chân?

Biến đổi khí hậu phá hủy mặt đất, khiến con người không còn nơi trú chân?

Lần đầu tiên trong lịch sử, các nhà khoa học tính đến khả năng Trái đất có thể mất đi lớp đất trên bề mặt do nứt vỡ và sụt lún.

Đăng ngày: 17/02/2022
Tiêu điểm
Khoa Học News