Khoa Học News

Phát hiện 337 mảnh thạch anh trong suốt tại di chỉ 6.000 năm

Các nhà khoa học phát hiện lượng lớn tinh thể thạch anh tập trung tại các gò chôn cất thuộc di chỉ đồi Dorstone, mảnh lớn nhất dài 34mm.

Nick Overton, nhà khảo cổ tại Đại học Manchester, cùng các đồng nghiệp phát hiện 337 mảnh thạch anh trong suốt gọi là "tinh thể đá" tại một địa điểm tổ chức nghi lễ 6.000 năm tuổi ở đồi Dorstone, miền tây nước Anh, Live Science hôm 18/8 đưa tin. Nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Cambridge Archaeological Journal.


Một số mảnh tinh thể thạch anh lớn tại di chỉ đồi Dorstone. (Ảnh: Nick Overton).

Ngoài tính chất trong suốt gần như nước, một số mảnh tinh thể có dạng lăng trụ, tách ánh sáng trắng thành quang phổ cầu vồng khả kiến. Tinh thể thạch anh còn có tính phát quang khi ma sát (triboluminescent). Tính chất đặc biệt này có thể đã thúc đẩy việc đập vỡ tinh thể thành những mảnh nhỏ hơn, Overton cho biết.

"Nếu đập hai tinh thể vào nhau, chúng sẽ phát ra những tia sáng hơi xanh, trông rất ấn tượng. Đây hẳn là một trải nghiệm thú vị vì thạch anh khá hiếm và đặc biệt trong thời kỳ này, khi không có thủy tinh và không có vật liệu rắn nào khác trong suốt", ông giải thích.

Overton cho biết, các mảnh tinh thể nằm rải rác xung quanh di chỉ ở đồi Dorstone, tập trung tại các gò chôn cất. Một số mảnh vỡ lớn nhất có vẻ là đồ tùy táng và được đặt trong các hố chôn xương người hỏa táng.

Không có nguồn tinh thể thạch anh nào ở địa phương. Vì vậy, có khả năng số thạch anh này bắt nguồn từ một hang động ở vùng núi Snowdonia, phía bắc xứ Wales, cách đó khoảng 130km, hoặc từ một địa điểm ở St David's Head, cách đó khoảng 160km. Có vẻ thạch anh được vận chuyển đến đồi Dorstone dưới dạng các tinh thể lớn dài tới 10cm thông qua một mạng lưới giao thương.

Phân tích cho thấy các tinh thể lớn sau đó được đập nhỏ một cách thành thạo với những kỹ thuật dùng cho đá lửa, nhưng các mảnh tinh thể này không dùng để tạo thành công cụ. Thay vào đó, nhiều mảnh được thu thập và đặt tại đồi Dorstone, đặc biệt là trên các gò chôn cất. Mảnh lớn nhất mà nhóm nghiên cứu tìm được dài 34 mm.

337 mảnh thạch anh ở đồi Dorstone là tập hợp tinh thể đá đã qua xử lý lớn nhất từng được tìm thấy ở Anh và Ireland. Các mảnh tinh thể đá thạch anh từng được tìm thấy tại những khu chôn cất thời Đồ Đá Mới khác ở Anh và Ireland, nhưng trước đây chúng thường bị bỏ qua.

"Tôi thấy việc chỉ ra vật liệu này tuyệt vời và thú vị như thế nào rất quan trọng. Điều đó có thể giúp chúng ta tìm hiểu về những khía cạnh khác của thời Đồ Đá Mới, ví dụ như sự kết nối thương mại hoặc trao đổi, cũng như cách người xưa suy nghĩ và sử dụng vật liệu", Overton nói.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Hai cỗ xe ngựa bằng đồng lớn nhất trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng sống động đến kinh ngạc

Hai cỗ xe ngựa bằng đồng lớn nhất trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng sống động đến kinh ngạc

Một trong những phát hiện đáng kinh ngạc nhất trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng, hoàng đế Trung Hoa đầu tiên, là hai cỗ xe ngựa được đúc bằng đồng.

Đăng ngày: 19/10/2026
Nguyên nhân rùng mình khiến Trái đất từng biến thành "hành tinh quái vật"

Nguyên nhân rùng mình khiến Trái đất từng biến thành "hành tinh quái vật"

Một ngày tận thế còn khủng khiếp hơn phim ảnh đã xảy ra với các động vật kỷ Tam Điệp, kích hoạt sự sản sinh của dòng họ quái vật khủng khiếp nhất mọi thời đại, thống trị xuyên 2 kỷ sau đó.

Đăng ngày: 18/10/2026
Phát hiện dấu tích của "rồng tử thần" sống cách đây 86 triệu năm

Phát hiện dấu tích của "rồng tử thần" sống cách đây 86 triệu năm

Các nhà khoa học Argentina đã phát hiện ra một loài bò sát bay khổng lồ được mệnh danh là "Rồng tử thần" sống cách đây 86 triệu năm cùng với khủng long.

Đăng ngày: 17/10/2026
Tìm thấy hang khổng lồ "do quái vật đào" ở Brazil

Tìm thấy hang khổng lồ "do quái vật đào" ở Brazil

Hơn 1.500 đường hầm khổng lồ đã được phát hiện khiến chuyên gia đặt ra nhiều câu hỏi về loại quái vật thời tiền sử.

Đăng ngày: 17/10/2026
Các nhà khảo cổ đào được quái vật dài 1,5m không tay, mặc "áo giáp" ở Nam Mỹ

Các nhà khảo cổ đào được quái vật dài 1,5m không tay, mặc "áo giáp" ở Nam Mỹ

Kết quả phục dựng từ các mảnh hóa thạch cho thấy một quái vật có vẻ ngoài đáng sợ, được đặt tên là Jakapil kaniukura, lang thang trên đất Argentina khoảng 94-97 triệu năm về trước.

Đăng ngày: 12/10/2026
Phát hiện "báu vật ma thuật" quý hơn vàng giữa 25 hài cốt 5.000 tuổi

Phát hiện "báu vật ma thuật" quý hơn vàng giữa 25 hài cốt 5.000 tuổi

Phát hiện khảo cổ tại Tây Ban nha được coi là báu vật cổ đại được chế tác từ kỹ thuật tinh vi bậc nhất thế giới, bằng những vật liệu quý giá nhất và với tuổi đời 5.000 năm, nó trở nên vô giá.

Đăng ngày: 08/10/2026
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 25/09/2026
Khoa Học News