Phát hiện"'sao ăn thịt" cách 3.000 năm ánh sáng

Một ngôi sao lùn trắng trong hệ sao đôi đang hút vật chất từ "bạn đồng hành" và quay quanh nó trong một quỹ đạo cực kỳ gần.

Được phát hiện trong các hình ảnh chụp bởi camera ZTF tại Đài quan sát Palomar ở California, hệ sao đôi có tên ZTF J1813 + 4251 này nằm cách Trái đất khoảng 3.000 năm ánh sáng. Nó gồm một ngôi sao lùn trắng và phần còn lại của một ngôi sao khổng lồ đỏ quay quanh nhau sau mỗi 51 phút, Space hôm 7/10 đưa tin.


Mô phỏng sao lùn trắng ăn thịt sao khổng lồ đỏ. (Ảnh: Mark Garlick)

ZTF J1813 + 4251 là ví dụ điển hình về sao biến quang đột ngột, trong đó lực hấp dẫn của sao lùn trắng nhỏ hơn mạnh đến mức "đánh cắp" vật chất khí từ lớp vỏ hydro xung quanh ngôi sao đồng hành của nó. Khí này sau đó tạo thành cầu nối giữa hai thiên thể và cuối cùng bị kéo vào bề mặt sao lùn trắng.

Khi mật độ của vật chất tích tụ tăng lên, nó bốc cháy trong một vụ nổ nhiệt hạch gọi là tân tinh. Sự kiện này không đủ mạnh để phá hủy ngôi sao và xảy ra theo định kỳ, khiến hệ thống sáng lên bất ngờ rồi lại giảm trở về trạng thái tĩnh, do đó có tên là "sao biến quang đột ngột".

Nhà thiên văn học Kevin Burdge từ Viện Công nghệ Massachusetts của Mỹ đã sử dụng một thuật toán để tìm kiếm các hệ sao biến quang đột ngột thông qua hình ảnh của một tỷ ngôi sao do thiết bị ZTF chụp. Hệ thống ZTF J1813 + 4251 nổi bật vì nó cũng là một hệ sao đôi nhấp nháy, có nghĩa là khi hai ngôi sao quay quanh nhau, chúng ta có thể nhìn thấy một ngôi sao đi qua phía trước và làm lu mờ độ sáng của ngôi sao còn lại, khiến hệ thống nhấp nháy theo chu kỳ quỹ đạo của các ngôi sao.

Burdge và nhóm của ông đã sử dụng Đài quan sát WM Keck ở Hawaii và Gran Telescopio Canarias ở quần đảo Canary để đo khối lượng, bán kính và chu kỳ quỹ đạo chính xác của hệ sao.

"Chu kỳ quỹ đạo 51 phút là khoảng thời gian ngắn nhất từng thấy đối với các hệ sao biến quang đột ngột", nghiên cứu nhấn mạnh.

Khi hai ngôi sao của ZTF J1813 + 4251 di chuyển đến gần hơn, sao lùn trắng bắt đầu ăn thịt bạn đồng hành. Đó là một ngôi sao giống Mặt trời đã già đi và tiến hóa thành sao khổng lồ đỏ. Các lớp hydro bên ngoài của nó phồng lên và dễ bị sao lùn trắng đánh cắp. Trong hàng triệu năm, rất nhiều khí hydro đã bị kéo từ sao khổng lồ đỏ, nhiều đến nỗi phần lõi giàu heli của nó đã lộ ra ngoài.

Hai ngôi sao được sự đoán sẽ tiếp tục xích lại gần nhau trong 70 triệu năm nữa và chu kỳ quỹ đạo của chúng giảm dần cho đến khi cặp sao quay quanh nhau chỉ trong 18 phút. Sau thời điểm đó, khi quá trình bồi tụ dừng lại do lượng khí có sẵn đã hết, cả hai sẽ từ từ rời xa nhau.

TIN CŨ HƠN
Sáng sớm mai, chờ đón

Sáng sớm mai, chờ đón "mưa sao băng ban ngày" siêu dày đặc

Một trong những trận mưa sao băng khó quan sát nhất trên thế giới đang chuẩn bị đạt cực đại với 200 ngôi sao băng mỗi giờ.

Đăng ngày: 18/01/2026
Các nhà khoa học Trung Quốc đề xuất cách tính thời gian ngoài vũ trụ

Các nhà khoa học Trung Quốc đề xuất cách tính thời gian ngoài vũ trụ

Theo nhóm nhà khoa học, tiêu chuẩn mới rất cần thiết vì con người đã tiến vào vũ trụ.

Đăng ngày: 17/01/2026
Ảnh độc mới từ kính viễn vọng James Webb: Thiên hà xuyên không cổ xưa nhất

Ảnh độc mới từ kính viễn vọng James Webb: Thiên hà xuyên không cổ xưa nhất

Kính viễn vọng không gian James Webb của NASA tiếp tục săn được 2 hình ảnh ngoạn mục: Thiên hà GLASS-z13 và GLASS-z11, 13,5 tỉ tuổi, là thiên hà cổ xưa nhất từng được ghi nhận.

Đăng ngày: 16/01/2026
Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt Trời (hay Thái Dương Hệ) là một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời, tất cả chúng được hình thành từ sự suy sụp của một đám mây phân tử khổng lồ cách đây gần 4,6 tỷ năm.

Đăng ngày: 15/01/2026
Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Sự giãn nở của vũ trụ và khoảng cách rất lớn giữa các ngôi sao khiến không gian vũ trụ tối đen dù có vô vàn ngôi sao chiếu sáng.

Đăng ngày: 15/01/2026
Cách khoa học nghe được âm thanh rùng rợn của hố đen

Cách khoa học nghe được âm thanh rùng rợn của hố đen

Trái với quan niệm vũ trụ không thể có âm thanh do sóng âm không truyền được trong chân không, chúng ta thực sự có thể "nghe" vũ trụ bằng nhiều cách.

Đăng ngày: 13/01/2026
Phát hiện hãi hùng gần Trái đất: Hành tinh bị

Phát hiện hãi hùng gần Trái đất: Hành tinh bị "đánh cắp linh hồn"

Xung quanh một ngôi sao lùn màu cam chỉ cách Trái đất 130 năm ánh sáng, các nhà khoa học đã phát hiện một loại hành tinh chưa từng thấy và khó lòng lý giải.

Đăng ngày: 13/01/2026
Khoa Học News