Khoa Học News

Phát hiện bể nước 3.400 năm tuổi xây bằng gỗ sồi ở Italy

Bể nước cổ xưa dài hơn 12m, được xây dựng rất kỳ công và nhiều khả năng dùng cho các nghi thức linh thiêng.

Các nhà khoa học xác định niên đại của bể nước lát gỗ sồi dài khoảng 12,2m, rộng 7m và sâu 4m trên một ngọn đồi ở Thung lũng Po, miền bắc Italy, Smithsonian hôm 13/7 đưa tin. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí PLOS One.


Bể nước Noceto Vasca Votiva tồn tại từ cách đây khoảng 3.400 năm. (Ảnh: Bộ Văn hóa Italy).

Chiếc bể được phát hiện lần đầu vào năm 2004 và đặt tên là Noceto Vasca Votiva. Lòng bể chứa một cấu trúc dường như đã sụp đổ trước khi hoàn thành và cấu trúc thứ hai được xây lên phía trên. Trầm tích trong bể cho thấy nó từng chứa đầy nước. Dựa vào vị trí và lượng gỗ lớn cần sử dụng, các nhà khoa học cho rằng quá trình xây dựng tốn rất nhiều công sức.

Kết hợp kỹ thuật định tuổi bằng đồng vị carbon với phân tích vòng tuổi của cây, nhóm nghiên cứu xác định tầng dưới của bể nước xây từ năm 1444 trước Công nguyên, trong khi tầng trên xây vào năm 1432 trước Công nguyên, sai số chỉ khoảng 4 năm. Ngoài xác định niên đại, nhóm nghiên cứu còn phát hiện bể được sử dụng trong vài chục năm, sau đó bỏ hoang không rõ lý do.

Kết quả phân tích mới cho thấy người xưa xây dựng Noceto Vasca Votiva trong thời gian xã hội có sự biến đổi lớn. Văn hóa Terramare tại khu vực này trở nên phức tạp hơn vào giữa thế kỷ 15 trước Công nguyên. Các trang trại nhỏ chuyển thành những khu định cư lớn, người dân tăng cường áp dụng cày bừa và tưới tiêu để tăng sản lượng nông nghiệp.

Có nhiều bằng chứng chỉ ra Noceto Vasca Votiva dùng để phục vụ các mục đích linh thiêng, theo đồng tác giả nghiên cứu Sturt Manning, nhà khảo cổ tại Đại học Cornell. Vị trí của chiếc bể không thiết thực để làm nguồn nước cho người dân địa phương. Xung quanh bể cũng không có các kênh nước, nghĩa là nó không dành cho tưới tiêu. Thay vào đó, quá trình xây dựng kỳ công và việc phát hiện những bức tượng nhỏ và bình nghi lễ trong bể cho thấy nó phục vụ cho mục đích linh thiêng.

Người xưa thường tạo nên những công trình nghi lễ phức tạp và tốn nhiều sức lao động vào thời điểm cấu trúc kinh tế và xã hội mới đang hình thành, theo Manning. Các công trình nghi lễ liên quan đến nước tồn tại từ thế kỷ 15 trước Công nguyên từng được phát hiện ở nhiều nơi khác, ví dụ như Crete (Hy Lạp). Nhưng Noceto Vasca Votiva là công trình duy nhất thuộc loại này ở phía bắc châu Âu.

Mục đích linh thiêng của Noceto Vasca Votiva có thể liên quan đến tầm quan trọng của nước ở Thung lũng Po, nơi người dân làm những hệ thống đê và bậc thang phức tạp để tưới tiêu. Chiếc bể không thuộc hệ thống tưới tiêu này nhưng người xưa có thể đã dùng nó để cầu khẩn các vị thần phụ trách nước và lượng mưa.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Phát hiện "báu vật ma thuật" quý hơn vàng giữa 25 hài cốt 5.000 tuổi

Phát hiện "báu vật ma thuật" quý hơn vàng giữa 25 hài cốt 5.000 tuổi

Phát hiện khảo cổ tại Tây Ban nha được coi là báu vật cổ đại được chế tác từ kỹ thuật tinh vi bậc nhất thế giới, bằng những vật liệu quý giá nhất và với tuổi đời 5.000 năm, nó trở nên vô giá.

Đăng ngày: 08/10/2026
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 25/09/2026
Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Nghĩa trang Xiaohe nằm trong sa mạc Taklamakan ở tây bắc Trung Quốc nổi tiếng thế giới với hàng trăm xác ướp bí ẩn.

Đăng ngày: 22/09/2026
Pharaoh Ai Cập Akhenaten bị ái nam ái nữ

Pharaoh Ai Cập Akhenaten bị ái nam ái nữ

Hoàng đế Ai Cập cổ đại Akhenaten không phải là người nam tính thực thụ, dù ông là cha của ít nhất nửa tá con. Thực tế, cơ thể ông khá nữ tính, với cái đầu hình trứng.

Đăng ngày: 10/09/2026
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 30/08/2026
Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Nghiên cứu mới đây từ các nhà khoa học Úc chỉ ra rằng Theropods – loài khủng long ăn thịt khổng lồ - đã tiến hóa thành loài chim nhỏ bé ngày nay sau hơn 50 triệu năm.

Đăng ngày: 28/08/2026
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.

Đăng ngày: 26/08/2026
Khoa Học News