Phát hiện bể nước 3.400 năm tuổi xây bằng gỗ sồi ở Italy

Bể nước cổ xưa dài hơn 12m, được xây dựng rất kỳ công và nhiều khả năng dùng cho các nghi thức linh thiêng.

Các nhà khoa học xác định niên đại của bể nước lát gỗ sồi dài khoảng 12,2m, rộng 7m và sâu 4m trên một ngọn đồi ở Thung lũng Po, miền bắc Italy, Smithsonian hôm 13/7 đưa tin. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí PLOS One.


Bể nước Noceto Vasca Votiva tồn tại từ cách đây khoảng 3.400 năm. (Ảnh: Bộ Văn hóa Italy).

Chiếc bể được phát hiện lần đầu vào năm 2004 và đặt tên là Noceto Vasca Votiva. Lòng bể chứa một cấu trúc dường như đã sụp đổ trước khi hoàn thành và cấu trúc thứ hai được xây lên phía trên. Trầm tích trong bể cho thấy nó từng chứa đầy nước. Dựa vào vị trí và lượng gỗ lớn cần sử dụng, các nhà khoa học cho rằng quá trình xây dựng tốn rất nhiều công sức.

Kết hợp kỹ thuật định tuổi bằng đồng vị carbon với phân tích vòng tuổi của cây, nhóm nghiên cứu xác định tầng dưới của bể nước xây từ năm 1444 trước Công nguyên, trong khi tầng trên xây vào năm 1432 trước Công nguyên, sai số chỉ khoảng 4 năm. Ngoài xác định niên đại, nhóm nghiên cứu còn phát hiện bể được sử dụng trong vài chục năm, sau đó bỏ hoang không rõ lý do.

Kết quả phân tích mới cho thấy người xưa xây dựng Noceto Vasca Votiva trong thời gian xã hội có sự biến đổi lớn. Văn hóa Terramare tại khu vực này trở nên phức tạp hơn vào giữa thế kỷ 15 trước Công nguyên. Các trang trại nhỏ chuyển thành những khu định cư lớn, người dân tăng cường áp dụng cày bừa và tưới tiêu để tăng sản lượng nông nghiệp.

Có nhiều bằng chứng chỉ ra Noceto Vasca Votiva dùng để phục vụ các mục đích linh thiêng, theo đồng tác giả nghiên cứu Sturt Manning, nhà khảo cổ tại Đại học Cornell. Vị trí của chiếc bể không thiết thực để làm nguồn nước cho người dân địa phương. Xung quanh bể cũng không có các kênh nước, nghĩa là nó không dành cho tưới tiêu. Thay vào đó, quá trình xây dựng kỳ công và việc phát hiện những bức tượng nhỏ và bình nghi lễ trong bể cho thấy nó phục vụ cho mục đích linh thiêng.

Người xưa thường tạo nên những công trình nghi lễ phức tạp và tốn nhiều sức lao động vào thời điểm cấu trúc kinh tế và xã hội mới đang hình thành, theo Manning. Các công trình nghi lễ liên quan đến nước tồn tại từ thế kỷ 15 trước Công nguyên từng được phát hiện ở nhiều nơi khác, ví dụ như Crete (Hy Lạp). Nhưng Noceto Vasca Votiva là công trình duy nhất thuộc loại này ở phía bắc châu Âu.

Mục đích linh thiêng của Noceto Vasca Votiva có thể liên quan đến tầm quan trọng của nước ở Thung lũng Po, nơi người dân làm những hệ thống đê và bậc thang phức tạp để tưới tiêu. Chiếc bể không thuộc hệ thống tưới tiêu này nhưng người xưa có thể đã dùng nó để cầu khẩn các vị thần phụ trách nước và lượng mưa.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Tiết lộ về

Tiết lộ về "con trăn" hơn 600 tuổi hiện ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật

Điều kỳ lạ viễn tưởng về con trăn lớn nhất thế giới có tuổi đời 612 năm hiện đang ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật vừa được tiết lộ khiến cả thế giới "kinh hoàng".

Đăng ngày: 04/01/2026
Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Trong thực tế lịch sử, Bao Công là một vị quan nổi tiếng dưới thời nhà Tống. Câu hỏi về sự thanh liêm của Bao Cong từng khiến các nhà sử học hiện đại phải đau đầu.

Đăng ngày: 03/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Khoa Học News