Phát hiện chấn thương trên xác ướp Nam Mỹ 1.000 năm tuổi, nạn nhân của những vụ giết người tàn bạo?

Khoảng 1.000 năm trước, hai người đàn ông ở Nam Mỹ có khả năng bị sát hại tàn bạo - một người bị đâm vào lưng và người kia bị chấn thương cổ nghiêm trọng, theo một phân tích mới về xác ướp của họ.

Một nhóm nghiên cứu đã quét ba thi thể xác ướp từ Chile và Peru ở Nam Mỹ để tìm manh mối về cách họ bị chết như thế nào. Các nhà nghiên cứu tiết lộ, một nạn nhân nam bị đánh vào đầu và đâm vào lưng, trong khi một nam giới khác có thể thiệt mạng sau khi bị "chấn thương lớn" ở cổ, bao gồm cả trật khớp.


Ảnh chụp CT 3D hộp sọ của một trong những xác ướp Nam Mỹ trong nghiên cứu mới.

Nghiên cứu bổ sung thêm bằng chứng về bạo lực trong xã hội loài người thời tiền sử và làm nổi bật cách các bộ hài cốt ướp xác có thể nắm giữ những bí mật đã mất khi chỉ bảo quản xương. Cả hai vết đâm và chấn thương xoay cổ của chiếc cổ bị trật khớp sẽ không bị phát hiện trong các bộ xương.

Đồng tác giả nghiên cứu Andreas Nerlich, giáo sư khoa bệnh học tại Phòng khám Munich Bogenhausen ở Đức, cho biết: “Các loại chấn thương mà chúng tôi tìm thấy sẽ không thể phát hiện được nếu những bộ xương người này chỉ là bộ xương”.

Cơ thể con người có thể được ướp xác tự nhiên trong môi trường khô, lạnh hoặc khắc nghiệt khác, vì những môi trường này cản trở quá trình thối rữa thường phá hủy các mô mềm và các cơ quan. Trong trường hợp này, các nhà nghiên cứu đã nghiên cứu những xác ướp được bảo quản trong môi trường rất khô ở Nam Mỹ và được các bảo tàng ở Đức và Thụy Sĩ lưu giữ.

Xác định niên đại bằng carbon phóng xạ tiết lộ rằng, các xác ướp có tuổi đời từ 740 đến 1.120 năm, có nghĩa là chúng có trước thời kỳ thuộc địa của Tây Ban Nha.

Một xác ướp nam có thể đến từ nền văn hóa Arica ở vùng ngày nay là miền bắc Chile. Anh ta được chôn cùng với các công cụ đánh cá, vì vậy các nhà nghiên cứu xác định anh ta có thể đến từ một cộng đồng đánh cá. Hai xác ướp khác, một nam và một nữ, có khả năng đến từ vùng Arequipa, nơi ngày nay là tây nam Peru và được chôn cất bằng vật liệu làm từ bông và tóc của lạc đà không bướu hoặc alpacas, cũng như viscachas, là loài gặm nhấm trong họ chinchilla.

Các nhà nghiên cứu đã sử dụng kỹ thuật chụp cắt lớp vi tính (CT) để tạo ra các bản tái tạo 3D ảo của các thi thể, giúp tiết lộ các chi tiết ẩn trước đây về cái chết của họ. Theo nghiên cứu, trong khi xác ướp nữ chết vì nguyên nhân tự nhiên, cả hai xác ướp nam đều chết vì bạo lực có chủ đích.

Những hài cốt ướp xác khác cũng có thể có lịch sử đang chờ được tiết lộ thông qua các kỹ thuật tái tạo và quét hiện đại. "Có hàng chục xác ướp Nam Mỹ có thể tiết lộ nhiều điều từ một cuộc điều tra tương tự như được thực hiện ở đây", Nerlich nói.

TIN CŨ HƠN
Chuyện ít biết về bảo vật được

Chuyện ít biết về bảo vật được "tái sinh" ở thành Cổ Loa, Bác Hồ đến thăm và giải nghĩa

Ít ai biết được rằng, đền Thượng (đền Thục An Dương Vương) ở xã Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội hiện đang lưu giữ một "kho báu" có giá trị rất lớn về văn hóa, lịch sử và khoa học.

Đăng ngày: 02/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Mở nắp quan tài, giải oan cho vị vua được mệnh danh là

Mở nắp quan tài, giải oan cho vị vua được mệnh danh là "hoàng đế lười biếng", 28 năm không thiết triều

Phải tới 400 năm sau, hậu thế mới ngỡ ngàng nhận ra lý do Hoàng đế Vạn Lịch không thiết triều khi khai quật lăng mộ của ông.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Phát hiện gây sốc: Thế giới

Phát hiện gây sốc: Thế giới "vượt thời gian" hàng ngàn năm ở châu Á

Việc xác định niên đại bằng đồng vị carbon phóng xạ vô tình tiết lộ một nền văn minh gây kinh ngạc, nơi mà công nghệ vượt thời gian, đi trước phần còn lại của thế giới vài trăm đến vài ngàn năm, 4.200 năm trước đã là thời đại đồ sắt!

Đăng ngày: 30/12/2025
Khoa Học News