Phát hiện cơ chế đằng sau những trận động đất lớn nhất hành tinh

Mới đây, các nhà nghiên cứu địa chất tuyên bố rằng họ đã xác định được cơ chế chính đằng sau một số trận động đất lớn nhất hành tinh.

Các trận động đất lớn xảy ra tại các đới hút chìm, nơi một mảng kiến tạo đang bị đẩy xuống dưới mảng kiến tạo khác. Chúng đặc biệt phổ biến xung quanh khu vực Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, và cũng có thể dẫn đến những cơn sóng thần khổng lồ.

Nghiên cứu mới cho thấy một chuyển động trượt dần, trượt chậm sâu bên dưới vùng hút chìm có thể là chìa khóa để hiểu cách thức kích hoạt các trận động đất lớn và có khả năng cải thiện các mô hình dự báo để dự đoán chúng tốt hơn trong tương lai.


Các trận động đất lớn thường xảy ra tại các đới hút chìm.

Các nhà nghiên cứu cho biết những sự kiện trượt chậm này không xảy ra ở mọi vùng hút chìm, nhưng chúng có thể ảnh hưởng đến cách áp lực tích tụ dưới lòng đất. Điều quan trọng, chúng di chuyển năng lượng theo các hướng khác nhau để tạo ra các trận động đất có lực đẩy siêu lớn, và không nhất thiết phải tuân theo chuyển động của chính các mảng.

"Thông thường khi một trận động đất xảy ra, chúng tôi nhận thấy rằng chuyển động theo hướng ngược lại với cách các mảng di chuyển. Đối với những trận động đất trượt chậm này, hướng chuyển động trực tiếp xuống theo hướng trọng lực thay vì theo hướng chuyển động của mảng", nhà địa chất học Kevin Furlong từ Đại học Bang Pennsylvania cho biết.

Sử dụng dữ liệu từ các trạm GPS có độ phân giải cao, Furlong và các đồng nghiệp của ông đã phân tích các chuyển động dọc theo vùng hút chìm Cascadia (trải dài từ đảo Vancouver ở Canada đến bắc California) trong vài năm.

Một trận động đất mạnh 9 độ richter đã xảy ra ở Cascadia vào năm 1700, và kể từ đó những sự kiện trượt chậm (SSE) đã xảy ra dưới vùng hút chìm, di chuyển những khoảng cách ngắn với tốc độ chậm. Các nhà nghiên cứu nói rằng chúng giống như một loạt các sự kiện và mô hình này khớp với việc ghi dữ liệu tương tự từ New Zealand.

Furlong thông tin: "Có những vùng hút chìm không có những sự kiện trượt chậm này, vì vậy chúng tôi không có các phép đo trực tiếp về cách phần sâu hơn của tấm hút phụ chuyển động".

SSE được phát hiện đầu tiên bởi các nhà địa chất khoảng 20 năm trước đây và gần đây với công cụ GPS đã được phát triển đủ nhạy cảm để nắm bắt một cách chi tiết ở độ sâu 35km dưới lòng đất.

Phát hiện của nghiên cứu mới được các nhà nghiên cứu mô tả là "khá bất ngờ", sẽ giúp cung cấp thông tin về các mô hình động đất trong tương lai.

Biết hướng của các lực mà các trận động đất trong tương lai sẽ giải phóng là rất quan trọng trong việc lập kế hoạch cho chúng. Những thiên tai này có thể rất khó lường, vì vậy bất kỳ thông tin nào có thể được thu thập trước thời hạn đều là vô giá.

TIN CŨ HƠN
“Thị trấn ma“ ở Úc, nơi việc thở cũng có thể gây chết người

“Thị trấn ma“ ở Úc, nơi việc thở cũng có thể gây chết người

Một thị trấn ở Tây Úc nguy hiểm tới mức giới chức địa phương phải xóa tên nó khỏi bản đồ khu vực.

Đăng ngày: 09/01/2026
Nam Cực và Bắc Cực khác nhau như thế nào?

Nam Cực và Bắc Cực khác nhau như thế nào?

Trên Trái Đất của chúng ta có 2 vùng cực: Bắc Cực (Arctic - có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp Arktikos) nằm ở phía Bắc và Nam Cực (Antarctic - có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp Antarktikos) nằm ở phía Nam

Đăng ngày: 08/01/2026
Vì sao người Do Thái thông minh nhất thế giới?

Vì sao người Do Thái thông minh nhất thế giới?

Từ ngàn xưa, người Do Thái đã xem tri thức là loại vốn đặc biệt vì có thể sinh ra vốn và của cải, lại không bị cướp đoạt được.

Đăng ngày: 08/01/2026
Tại sao một năm có 4 mùa?

Tại sao một năm có 4 mùa?

Tại sao một năm trên Trái Đất được chia thành 4 mùa: xuân, hạ, thu, đông? Các mùa có ảnh hưởng quan trọng tới cuộc sống của con người trên Trái Đất như thế nào? Tại sao có sự thay đổi thời tiết giữa các mùa? Bài viết dưới đây sẽ trả lời cho bạn.

Đăng ngày: 06/01/2026
15 món nên ăn để lấy may trong ngày đầu năm

15 món nên ăn để lấy may trong ngày đầu năm

Theo quan niệm người Việt, đầu năm nếu ăn những món dưới đây sẽ mang lại may mắn cho cả năm.

Đăng ngày: 04/01/2026
Ăn tuyết có an toàn không?

Ăn tuyết có an toàn không?

Sa Pa, Mẫu Sơn, Pha Đin... cũng như nhiều nơi khác đang có tuyết rơi và chắc nhiều người cũng tự hỏi rằng liệu ăn tuyết có an toàn không?

Đăng ngày: 04/01/2026
Giải mã cực bất ngờ về ngày Tết Dương lịch

Giải mã cực bất ngờ về ngày Tết Dương lịch

Lịch sử của ngày Tết Dương lịch bắt nguồn từ hệ thống lịch La Mã cổ đại. Ngày khởi đầu năm mới mùng 1/1 được áp dụng lần đầu năm 153 TCN.

Đăng ngày: 04/01/2026
Khoa Học News