Phát hiện hệ thống ống thoát nước bằng gốm 4.000 năm tuổi ở Trung Quốc

Các nhà khảo cổ phát hiện hệ thống ống nước bằng gốm lâu đời nhất Trung Quốc, cho thấy trình độ kỹ thuật tiên tiến của người xưa.

Hệ thống ống nước mới phát hiện tồn tại từ thời Longshan (khoảng năm 2600 - 2000 trước Công nguyên), chứng minh rằng người xưa có khả năng tạo ra những công trình kỹ thuật phức tạp mà không cần chính quyền tập trung. Nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature Water hôm 14/8.


Đường ống dẫn tới rãnh thoát nước gần cổng phía nam của Pingliangtai. (Ảnh: Yanpeng Cao).

Hệ thống ống nước và rãnh thoát nước bằng gốm mới phát hiện nằm ở thành phố cổ Pinliangtai, ngày nay thuộc quận Hoài Dương, thành phố Chu Khẩu, tỉnh Hà Nam, miền trung Trung Quốc. Pinliangtai là nơi sinh sống của khoảng 500 người trong thời kỳ Đồ Đá Mới với những bức tường bảo vệ và hào xây xung quanh.

4.000 năm trước, nơi đây có sự thay đổi khí hậu lớn theo mùa. Gió mùa vào mùa hè có thể trút tới 45 cm nước mưa xuống khu vực này mỗi tháng. Với lượng mưa này, kiểm soát nước lũ rất quan trọng với Pinliangtai.

Người Pinliangtai đã xây dựng và vận hành hệ thống thoát nước hai tầng để giúp điều tiết lượng nước quá lớn trong mùa mưa. Các tuyến mương thoát nước đơn giản nhưng phối hợp với nhau hiệu quả. Chúng chạy song song với các dãy nhà để dẫn nước từ khu dân cư vào những ống thoát nước bằng gốm. Những ống này sau đó đưa nước xuống con hào bao quanh, cách xa khu dân cư.

Các ống dẫn nước bằng gốm cũng thể hiện trình độ kỹ thuật tiên tiến cách đây 4.000 năm. Chúng có nhiều kiểu trang trí và phong cách khác nhau, nhưng mỗi đoạn ống đều có đường kính khoảng 20 - 30 cm và dài 30 - 40 cm. Nhiều đoạn được cài vào nhau để vận chuyển nước qua quãng đường dài. Nhóm nghiên cứu cho biết, đây là hệ thống ống nước bằng gốm hoàn chỉnh và cổ xưa nhất từng ghi nhận ở Trung Quốc.

"Việc phát hiện hệ thống ống bằng gốm rất đáng chú ý vì cho thấy người Pingliangtai có thể xây dựng và duy trì hệ thống kiểm soát nước tiên tiến như vậy bằng các công cụ thời Đồ Đá mà không cần một tổ chức quyền lực tập trung. Hệ thống đòi hỏi việc lập kế hoạch và phối hợp cộng đồng ở mức độ cao", đồng tác giả Yijie Zhuang, nhà khảo cổ tại Đại học College London, cho biết.

"Pingliangtai là một địa điểm phi thường. Hệ thống đường ống dẫn nước cho thấy kiến thức sâu rộng về kỹ thuật và thủy văn mà trước đây được cho là chỉ tồn tại trong các xã hội phân chia thứ bậc rõ ràng hơn", đồng tác giả nghiên cứu Hai Zhang, nhà khảo cổ tại Đại học Bắc Kinh, cho biết.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Con sư tử hang động non tên Sparta trông như đang ngủ sau hàng nghìn năm nằm dưới lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở Siberia.

Đăng ngày: 04/04/2026
Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.

Đăng ngày: 04/04/2026
Phát hiện

Phát hiện "thành phố mất tích" sâu 700m dưới lòng đại dương

Nằm ở phía Tây của rặng núi nằm sâu giữa Đại Tây Dương, có một đỉnh núi mà ở gần đó là một cảnh tượng của những ngọn tháp lởm chởm nhô lên giữa một vùng tăm tối.

Đăng ngày: 04/04/2026
Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Một đô thị với gần 500 cấu trúc lớn nhỏ, hàng trăm km kênh đào... hiện ra giữa rừng Amazon, vừa mang vẻ bí ẩn cổ xưa vừa có những thứ lẽ ra phải thuộc về thời hiện đại.

Đăng ngày: 02/04/2026
Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Khi nắm được sức mạnh của lửa trong tay, con người dần leo lên định chuỗi thức ăn. Nhưng sự kiện thay đổi lịch sử này diễn ra khi nào.

Đăng ngày: 31/03/2026
Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Hổ răng kiếm là một trong những loài động vật thuộc Kỷ băng hà được nhiều người biết tới nhất, tuy nhiên khoa hoc hiện đại vẫn chưa thực sự hiểu rõ về loài động vật săn mồi to lớn này.

Đăng ngày: 30/03/2026
Sống gần con người, một sinh vật đang

Sống gần con người, một sinh vật đang "tiến hóa ngược", não lớn bất thường

Trong vòng 150 năm qua, một sinh vật thường hiện diện bên cạnh con người đã lặng lẽ phát triển hộp sọ và bộ não lớn hơn một cách khó hiểu.

Đăng ngày: 30/03/2026
Khoa Học News