Phát hiện hơn 5.000 đồ kim loại dùng làm tiền

Hàng nghìn vòng cổ, lưỡi rìu và thanh kim loại thời Đồ Đồng với cân nặng tương đương nhau có thể là loại tiền cổ xưa nhất thế giới.

Các nhà khảo cổ phân tích hơn 5.000 đồ kim loại tồn tại từ thời Đồ Đồng sớm (năm 2150 - 1700 trước Công nguyên) thu thập từ khoảng 100 địa điểm ở Trung Âu, Live Science hôm 21/1 đưa tin. Nghiên cứu mới đăng trên tạp chí PLOS One.


Lưỡi rìu và vòng kim loại dùng để mua bán thời Đồ Đồng. (Ảnh: Maikal Kuijpers).

Số cổ vật này gồm vòng cổ, lưỡi rìu và những thanh kim loại cong có kích thước và cân nặng tương đương nhau. Nhóm chuyên gia phát hiện chúng với số lượng lớn thay vì từng cái riêng lẻ, đồng thời nhận thấy chúng có sự nhất quán. Điều này chỉ ra, chúng đại diện cho một giá trị được thừa nhận nào đó và đóng vai trò giống như tiền.

Để xếp loại tiền, cổ vật phải được sản xuất với số lượng lớn, dùng để trao đổi và được tiêu chuẩn hóa theo cách nào đó, ví dụ về hình dạng hoặc cân nặng, theo tác giả nghiên cứu Maikal Kuijpers, nhà khảo cổ tại Đại học Leiden.

Những cổ vật thời Đồ Đồng ở Trung Âu rõ ràng đã tiêu chuẩn hóa, Kuijpers nhận định. Chúng không thực sự đồng nhất như tiền giấy hay tiền xu ngày nay. Nguyên nhân là các nền văn minh thời kỳ đó chưa phát triển hệ thống cân đo chính xác và nhiều khả năng người dân chỉ ước lượng cân nặng của vật thể bằng tay.

Kuijpers và Popa cân thử 2.639 vòng cổ, 1.780 thanh kim loại và 609 lưỡi rìu, sau đó so sánh cân nặng của chúng. Kết quả, một vật thể nặng 176-217 gram sẽ được coi là nặng bằng nhau và bằng 196 gram - mức cân nặng tiêu chuẩn thời đó.

Loạt cổ vật ở Trung Âu không chỉ cung cấp thông tin về hoạt động mua bán thời Đồ Đồng mà còn đặt ra những câu hỏi về sự phát triển của trí tuệ và khả năng giải quyết vấn đề. "Làm cách nào người xưa nghĩ đến hệ thống cân đo, tri thức tiến hóa như thế nào qua thời gian và nhận thức của con người phát triển ra sao", Kuijpers đặt câu hỏi.

TIN CŨ HƠN
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 08/04/2026
Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Theo các nhà khảo cổ học, họ tìm ra bằng chứng thời điểm sớm nhất tổ tiên loài người không “cởi truồng” là ở những khu vực khảo cổ như Gran Dolina thuộc dãy núi Atapuerca ở Tây Ban Nha, liên quan tới loài người Homo antecessor có niên đại khoảng 780.000 năm về trước.

Đăng ngày: 07/04/2026
Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.

Đăng ngày: 04/04/2026
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 29/03/2026
Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Rác trong mắt bạn lại là một kho báu quý giá trong mắt người khác.Tại Trung Quốc, đã từng có vô số cổ vật, thậm chí là bảo vật Quốc gia lưu lạc trong dân gian, bị coi là rác, là phế vật.

Đăng ngày: 24/03/2026
5 cuộc Đại Tuyệt chủng đáng sợ trong lịch sử Trái đất

5 cuộc Đại Tuyệt chủng đáng sợ trong lịch sử Trái đất

Ngược dòng lịch sử tìm hiểu về 5 cuộc Đại Tuyệt chủng trên Trái đất và đi tìm lời giải cho cuộc Đại Tuyệt chủng thứ 6.

Đăng ngày: 20/03/2026
Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Nhà sử học người Anh Bethany Hughes nói về “một khoảng trống lớn đáng kể” bên trong Đại kim tự tháp Giza trên kênh Channel 5 và gọi đây là “phát hiện của cả đời người”, khi được phép đến rất gần khoảng trống này.

Đăng ngày: 03/03/2026
Khoa Học News