Phát hiện loài khủng long có cách thở cực độc đáo

Phân tích hóa thạch 200 triệu năm tuổi ở Nam Phi cung cấp hiểu biết mới về quá trình tiến hóa hô hấp của khủng long.

Sử dụng tia X công suất cao tại Cơ sở bức xạ Synchrotron châu Âu (ESRF), các nhà cổ sinh cổ sinh vật học quốc tế do Tiến sĩ Viktor Radermacher từ Đại học Minnesota của Mỹ dẫn đầu đã tạo ra được bản quét 3D của một bộ xương hoàn chỉnh hiếm của loài khủng long Heterodontosaurus tucki, qua đó tiết lộ cách nó thở như thế nào.

Phát hiện loài khủng long có cách thở cực độc đáo
Mô phỏng khủng long H. tucki thở ra khói trong tiết trời se lạnh. (Ảnh: Viktor Radermacher).

H. tucki sống trong kỷ Tam Điệp cách đây khoảng 200 triệu năm là khủng long ăn thực vật cỡ nhỏ chỉ dài khoảng 1 m tính từ mũi đến đuôi. Trong báo cáo đăng trên tạp chí eLife hôm 6/7, nhóm nghiên cứu nhấn mạnh đây là một trong những loài khủng long hông chim (Ornithischia) lâu đời nhất từng được biết đến, do đó, nó có thể đại diện cho một "bước ngoặt" trong lịch sử tiến hóa của bộ khủng long này.

Loading...

Không phải tất cả động vật đều sử dụng kỹ thuật và cơ quan giống nhau để thở. Trong khi con người co giãn phổi để hô hấp, chim có các túi khí bên ngoài phổi để bơm oxy vào nên phổi của chúng không thực sự chuyển động. Trong một thời gian dài, các nhà cổ sinh vật học tin rằng tất cả các loài khủng long đều thở như chim, vì chúng có cấu tạo giải phẫu hô hấp giống nhau.

Phát hiện loài khủng long có cách thở cực độc đáo
Bản quét 3D tiết lộ cơ chế thở đặc biệt của H. tucki. (Ảnh: Viktor Radermacher).

Tuy nhiên, nghiên cứu mới chỉ ra rằng H. tucki là một trường hợp ngoại lệ. Nó có các xương sườn bụng hình mái chèo và xương ức mảnh mai kéo dài. Bằng cách uốn cong các cơ nối giữa xương sườn bụng và xương chậu, cũng như đĩa đệm và xương ức, loài khủng long này có thể mở rộng cả ngực và bụng để hít không khí, sau đó thả lỏng các cơ đó để đẩy không khí ra ngoài.

Kiểu hô hấp này khá giống một số loài bò sát như cá sấu và thằn lằn, nhưng chưa từng được phát hiện ở bất kỳ loài khủng long hông chim nào trước đây.

"Xương của Ornithischia từ lâu đã được biết đến là hoàn toàn khác so với các loài khủng long khác. Hóa thạch tuyệt vời này giúp chúng ta hiểu tại sao chúng lại đặc biệt và tiến hóa rất thành công", đồng tác giả của nghiên cứu Richard Butler từ Đại học Birmingham của Anh nhấn mạnh.

Từ khóa liên quan:
Loading...
TIN CŨ HƠN
Hàng ngàn mộ cổ xếp thành bản đồ thiên hà hiện ra giữa sa mạc

Hàng ngàn mộ cổ xếp thành bản đồ thiên hà hiện ra giữa sa mạc

Khu mộ cổ bí ẩn vừa được khai quật tại Sudan giống như một tấm bản đồ vũ trụ to lớn, chia thành nhiều cụm giống như hình dạng các thiên hà.

Đăng ngày: 12/07/2021
Cung điện lớn nhất lịch sử Trung Quốc: Gấp 7 lần Tử Cấm Thành

Cung điện lớn nhất lịch sử Trung Quốc: Gấp 7 lần Tử Cấm Thành

Với kiến trúc độc đáo và quy mô khổng lồ, gấp 7 lần diện tích của Tử Cấm Thành, đây từng là nơi sinh sống của nhiều mỹ nhân Trung Quốc thời phong kiến như Vệ Tử Phu, Triệu Phi Yến…

Đăng ngày: 10/07/2021
Kinh ngạc

Kinh ngạc "hầm mộ" 700 tuổi với 28 người đã... phẫu thuật thẩm mỹ

Một hang động bí ẩn ở châu Phi đã được sử dụng như hầm mộ cho 28 người sống vào thế kỷ thứ 14 và 15, với khuôn mặt được chủ động can thiệp để làm cho biến dạng, nằm giữa nhiều đồ tùy táng xa hoa.

Đăng ngày: 10/07/2021
Biến đổi khí hậu làm thay đổi kích thước cơ thể người

Biến đổi khí hậu làm thay đổi kích thước cơ thể người

Kích thước cơ thể trung bình của con người thay đổi đáng kể trong hàng triệu năm qua dưới ảnh hưởng của những thay đổi khí hậu.

Đăng ngày: 09/07/2021
Giếng cổ liên tục phát ra âm thanh kỳ quái, chuyên gia phát hiện chân tướng đáng kinh ngạc

Giếng cổ liên tục phát ra âm thanh kỳ quái, chuyên gia phát hiện chân tướng đáng kinh ngạc

Một chiếc giếng cổ tại thị trấn Bạch Hạc, Thượng Hải liên tục phát ra âm thanh “thùng thùng” rất khó hiểu.

Đăng ngày: 09/07/2021
Tìm thấy 7 ngôi mộ 1.000 năm tuổi của người Viking ở Thụy Điển

Tìm thấy 7 ngôi mộ 1.000 năm tuổi của người Viking ở Thụy Điển

Các nhà khảo cổ học Thụy Điển đã tìm thấy 7 ngôi mộ của người Viking từ thế kỷ thứ 10, những người này có khả năng đã chuyển sang Cơ Đốc giáo trước khi họ qua đời.

Đăng ngày: 09/07/2021
Bí mật bên trong bức tượng La Hán chứng tỏ: 700 năm trước, nam tử hán cũng... sợ vợ?

Bí mật bên trong bức tượng La Hán chứng tỏ: 700 năm trước, nam tử hán cũng... sợ vợ?

Thứ được tìm thấy trong bức tượng cổ rất có thể đã cho thấy 'điểm yếu chí mạng' của các bậc nam tử hán dưới thời nhà Minh.

Đăng ngày: 09/07/2021
Tiêu điểm
Khoa Học News