Phát hiện loại vụ nổ mới trong vũ trụ

Các nhà thiên văn học hôm 26/5 cho biết đã khám phá ra một loại vụ nổ sao mới, khác biệt với vụ nổ tia gamma và siêu tân tinh.

Sự kiện này được đặt tên là FBOT, có nghĩa là một vụ nổ tức thời giải phóng xung ánh sáng xanh tồn tại trong thời gian rất ngắn, gây ra bởi một quá trình vật lý thiên văn vô cùng dữ dội mà đến nay vẫn chưa được các nhà khoa học hiểu rõ.

FBOT có lẽ bắt đầu giống như một vụ nổ tia gamma và siêu tân tinh - xảy ra khi một ngôi sao khối lượng lớn tiêu thụ hết năng lượng phản ứng tổng hợp hạt nhân và chết đi - nhưng sự khác biệt rõ rệt xuất hiện ở giai đoạn sau của vụ nổ, nhóm nghiên cứu giải thích.


Đồ họa mô phỏng ba loại vụ nổ sao trong vũ trụ. (Ảnh: Bill Saxton).

Trong sự kiện siêu tân tinh thông thường, còn được gọi là siêu tân tinh sập lõi, vụ nổ sẽ giải phóng một làn sóng vật chất hình cầu vào không gian. Nếu xung quanh ngôi sao neutron hoặc hố đen (hình thành sau vụ nổ) xuất hiện một đĩa bồi tụ và đẩy các tia vật chất về hai phía, sự kiện được gọi là vụ nổ tia gamma.

FBOT cũng có một đĩa bồi tụ và các tia vật chất như vậy, nhưng điểm khác biệt là chúng bị bao quanh bởi vật chất dày đặc. Lớp vật chất này có thể đã bị ngôi sao đẩy ra ngay trước khi phát nổ, hoặc bị kéo ra ngoài bởi một ngôi sao khác trong hệ nhị phân.

Khi lớp vật chất bị tấn công bởi sóng năng lượng từ vụ nổ, nó tạo ra một vụ nổ ánh sáng khác có thể nhìn thấy bằng mắt thường, đó là điểm khiến FBOT trở nên khác biệt.

Các nhà thiên văn học bắt đầu để ý đến FBOT kể từ tháng 6/2018 sau khi quan sát một vụ nổ bất thường có tên là AT2018cow trong chòm sao Vũ Tiên. Trong quá trình nghiên cứu, họ phát hiện thêm hai vụ nổ tương tự - CSS161010 và ZTF18abvkwla - lần lượt cách xa 500 triệu năm và 3,4 tỷ năm ánh sáng từ Trái Đất. Cả hai đều được phát hiện bởi kính viễn vọng khảo sát bầu trời tự động.

Bằng các quan sát từ Kính thiên văn vô tuyến khổng lồ Metrewave, Đo giao thoa vô tuyến Very Large Array và Đài quan sát tia X Chandra của NASA, nhóm nghiên cứu cho biết phát xạ vô tuyến từ ZTF18abvkwla cũng sáng như vụ nổ tia gamma, trong khi CSS161010 giải phóng một lượng vật chất lớn vào không gian với tốc độ xấp xỉ một nửa tốc độ ánh sáng.

Cùng với AT2018cow, đến nay mới chỉ có ba vụ nổ FBOT được ghi nhận. Tất cả đều nằm trong các thiên hà lùn, các nhà thiên văn học cho biết thêm. Chi tiết nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Astrophysical Journal.

Loading...
TIN CŨ HƠN
11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

Tambora, Krakatoa,Yellowstone... là những cái tên rất nổi bật trong số 11 đợt núi lửa phun trào dữ dội nhất lịch sử này.

Đăng ngày: 05/04/2025
Những điều bạn chưa biết về thiên thạch

Những điều bạn chưa biết về thiên thạch

Thiên thạch là gì? Một câu hỏi nghe rất quen thuộc, tưởng chừng dễ ấy thế mà nó đã và đang đánh đố không ít người.

Đăng ngày: 03/04/2025
Các nhà khoa học đưa ra kết luận không ngờ tới về du hành thời gian

Các nhà khoa học đưa ra kết luận không ngờ tới về du hành thời gian

Các nhà khoa học vừa xác nhận tìm thấy hạt nhân hình quả lê. Điều này không chỉ đi ngược với một số quy luật vật lý mà còn chứng minh rằng du hành thời gian là bất khả thi.

Đăng ngày: 02/04/2025
Đường thay đổi ngày quốc tế

Đường thay đổi ngày quốc tế

Trái đất tự quay từ Tây sang Đông, sáng, trưa, chiều, tối lần lượt xuất hiện ở các nước trên thế giới một cách tuần hoàn. Vậy một ngày mới trên Trái đất nên bắt đầu từ đâu và kết thúc ở đâu? Để tránh sự hỗn loạn về ngày tháng, Hội ng

Đăng ngày: 31/03/2025
Bản đồ trái đất và các hành tinh

Bản đồ trái đất và các hành tinh

Nếu bạn là người bắt đầu yêu thích môn thiên văn học thì việc nhận dạng vị trí, tên gọi, thông tin về các hành tinh trong vũ trụ không phải là điều dễ dàng.  Với Home Planet, bạn có thể dễ dàng biết được tất cả các th&ocirc

Đăng ngày: 30/03/2025
Đặt tên cho các ngôi sao, cần cả một chiến dịch toàn cầu

Đặt tên cho các ngôi sao, cần cả một chiến dịch toàn cầu

Tên đăng ký phải sử dụng từ 4 đến 16 ký tự La tinh và chưa từng được đặt cho bất cứ thiên thể nào khác.

Đăng ngày: 29/03/2025
Những điều bạn chưa biết về Tinh vân

Những điều bạn chưa biết về Tinh vân

Tinh vân là một thiên thể ở dạng mây mù gồm khí sao và bụi vũ trụ. Tỷ trọng vật chất trong tinh vân rất thấp. Nếu đo bằng tiêu chuẩn trên Trái đất, có nơi hầu như là chân không. Nhưng thể tích tinh vân lại cực kỳ to lớn, cũng phải đế

Đăng ngày: 28/03/2025
Tiêu điểm
Khoa Học News