Khoa Học News

Phát hiện ma dược Maya gây ảo giác ở nơi bất ngờ nhất

Bằng chứng về ma dược cổ đại và một nghi lễ bí ẩn đã được tìm thấy ở nơi tưởng chừng là chốn giải trí của người Maya.

Theo Heritage Daily, nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi Viện Nhân chủng học và lịch sử quốc gia Mexico đã tìm thấy một bộ sưu tập thực vật, bao gồm ma dược gây ảo giác, được chôn vùi giữa một sân bóng Maya cổ đại 2.000 năm trước.

Phát hiện này đến từ cuộc khai quật kéo dài từ năm 2016 đến năm 2022, tại địa điểm Yaxnohcah ở Campeche, cách biên giới Guatemala khoảng 14km về phía Bắc.


Tàn tích sân bóng cổ đại của người Maya - (Ảnh: VIỆN NHÂN CHỦNG HỌC VÀ LỊCH SỬ QUỐC GIA MEXICO).

Bằng cách sử dụng kỹ thuật phân tích DNA môi trường, nhóm nghiên cứu đã biết được thành phần của bó thực vật.

Đáng chú ý nhất trong số đó là cây Xtabentun (Bursera copallifera) - một loại cây bụi nhỏ mọc ở Trung Mỹ. Ngày nay, loài cây có nhựa thơm này được sử dụng để làm nhang, xà phòng và các sản phẩm mỹ phẩm khác.

Thế nhưng, trong thế giới cổ đại với kiến thức khoa học chưa được phổ biến, loài cây này - với tính năng gây ảo giác khi sử dụng một lượng vừa đủ - trở thành ma dược "điều khiển tâm trí" dùng trong các nghi lễ.

Nó cũng được cho là có đặc tính chữa bệnh.

Ngoài ra, bó thực vật được chôn giữa sân bóng Maya còn có gỗ thơm, ớt và một số dược liệu khác.

GS David Lentz từ Đại học Calgary (Canada), thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết số thực vật này có thể đã được chôn vùi trong một nghi lễ nhằm cầu phúc cho địa điểm khi họ mở rộng hoặc tái sử dụng nó sau một thời gian.

"Khi họ xây dựng một tòa nhà mới, họ đã cầu xin thiện chí của các vị thần để bảo vệ những người sinh sống trong đó. Một số người gọi đó là một nghi lễ linh hồn, để nhận được phước lành và xoa dịu các vị thần” - GS Lentz nói.

Đã từng có những bằng chứng cho thấy các sân bóng Maya không chỉ là chốn giải trí bởi đối với người Maya, trò chơi này cũng mang tính lễ nghi.


Một bức phù điêu mô tả hai người Maya cổ đại đang chơi bóng - (Ảnh: VIỆN NGHỆ THUẬT CHICAGO).

Bên cạnh đó, ma dược gây ảo giác vốn cũng từng xuất hiện ở một số địa điểm lễ nghi khác, cho thấy tầm quan trọng của dược liệu - nhất là những chất gây ảo giác - trong văn hóa Maya cổ xưa.

Việc họ biết tận dụng chúng với nhiều công dụng khác nhau cũng là bằng chứng cho thấy nền văn minh Trung Mỹ này đã phát triển đáng kinh ngạc như thế nào 2.000 năm trước.

Người Maya cổ đại đã phát minh ra hệ thống lọc nước và áp dụng các biện pháp lâm nghiệp có ý thức bảo tồn. Nhưng họ bất lực trước những đợt hạn hán kéo dài nhiều năm và cũng được cho là đã phá rừng để làm nông nghiệp.

Vì vậy, ngoài những yếu tố khoa học đi trước thời đại, các nghi lễ lạ lùng và đời sống tâm linh phức tạp cũng bao trùm lên Văn hóa Maya.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 31/05/2026
DNA tiết lộ mô hình tình dục và hôn nhân ở đế chế hùng mạnh châu Âu

DNA tiết lộ mô hình tình dục và hôn nhân ở đế chế hùng mạnh châu Âu

Nghiên cứu phân tích DNA cổ đại lấy từ các ngôi mộ của người Avar đã tiết lộ về nguồn gốc, cũng như mô hình tình dục và hôn nhân của đế chế hùng mạnh này.

Đăng ngày: 31/05/2026
Phát hiện chiếc thùng sắt chứa 4 tấn vàng: "Kho báu" mà Đức Quốc xã giấu nhẹm đi

Phát hiện chiếc thùng sắt chứa 4 tấn vàng: "Kho báu" mà Đức Quốc xã giấu nhẹm đi

4 tấn vàng của Đức Quốc xã đã được tìm thấy tại một cung điện từ thế kỷ 18.

Đăng ngày: 30/05/2026
Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Các nhà khảo cổ học gần đây mới phát hiện trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng có hàng nghìn con vật thuộc các loài khác nhau đã được chôn cất cùng ông.

Đăng ngày: 30/05/2026
Phát hiện loài "vượn khủng bố" - một trong những loài vượn lớn nhất từng tồn tại trên Trái đất

Phát hiện loài "vượn khủng bố" - một trong những loài vượn lớn nhất từng tồn tại trên Trái đất

Đây là một loài vượn cổ đại có trọng lượng gần 50kg, từng sinh sống ở châu Phi, đặc biệt là Nam Phi và Ethiopia.

Đăng ngày: 29/05/2026
Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Nghiên cứu mới đây từ các nhà khoa học Úc chỉ ra rằng Theropods – loài khủng long ăn thịt khổng lồ - đã tiến hóa thành loài chim nhỏ bé ngày nay sau hơn 50 triệu năm.

Đăng ngày: 29/05/2026
Phát hiện loài cá mập có niên đại 325 triệu năm làm hé lộ lịch sử Trái đất

Phát hiện loài cá mập có niên đại 325 triệu năm làm hé lộ lịch sử Trái đất

Nằm sâu bên trong lòng đất tiểu bang Kentucky (Mỹ), ẩn chứa một kho báu cổ sinh vật thu hút sự chú ý của giới khảo cổ học.

Đăng ngày: 28/05/2026
Khoa Học News