Phát hiện ma dược Maya gây ảo giác ở nơi bất ngờ nhất

Bằng chứng về ma dược cổ đại và một nghi lễ bí ẩn đã được tìm thấy ở nơi tưởng chừng là chốn giải trí của người Maya.

Theo Heritage Daily, nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi Viện Nhân chủng học và lịch sử quốc gia Mexico đã tìm thấy một bộ sưu tập thực vật, bao gồm ma dược gây ảo giác, được chôn vùi giữa một sân bóng Maya cổ đại 2.000 năm trước.

Phát hiện này đến từ cuộc khai quật kéo dài từ năm 2016 đến năm 2022, tại địa điểm Yaxnohcah ở Campeche, cách biên giới Guatemala khoảng 14km về phía Bắc.


Tàn tích sân bóng cổ đại của người Maya - (Ảnh: VIỆN NHÂN CHỦNG HỌC VÀ LỊCH SỬ QUỐC GIA MEXICO).

Bằng cách sử dụng kỹ thuật phân tích DNA môi trường, nhóm nghiên cứu đã biết được thành phần của bó thực vật.

Đáng chú ý nhất trong số đó là cây Xtabentun (Bursera copallifera) - một loại cây bụi nhỏ mọc ở Trung Mỹ. Ngày nay, loài cây có nhựa thơm này được sử dụng để làm nhang, xà phòng và các sản phẩm mỹ phẩm khác.

Thế nhưng, trong thế giới cổ đại với kiến thức khoa học chưa được phổ biến, loài cây này - với tính năng gây ảo giác khi sử dụng một lượng vừa đủ - trở thành ma dược "điều khiển tâm trí" dùng trong các nghi lễ.

Nó cũng được cho là có đặc tính chữa bệnh.

Ngoài ra, bó thực vật được chôn giữa sân bóng Maya còn có gỗ thơm, ớt và một số dược liệu khác.

GS David Lentz từ Đại học Calgary (Canada), thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết số thực vật này có thể đã được chôn vùi trong một nghi lễ nhằm cầu phúc cho địa điểm khi họ mở rộng hoặc tái sử dụng nó sau một thời gian.

"Khi họ xây dựng một tòa nhà mới, họ đã cầu xin thiện chí của các vị thần để bảo vệ những người sinh sống trong đó. Một số người gọi đó là một nghi lễ linh hồn, để nhận được phước lành và xoa dịu các vị thần” - GS Lentz nói.

Đã từng có những bằng chứng cho thấy các sân bóng Maya không chỉ là chốn giải trí bởi đối với người Maya, trò chơi này cũng mang tính lễ nghi.


Một bức phù điêu mô tả hai người Maya cổ đại đang chơi bóng - (Ảnh: VIỆN NGHỆ THUẬT CHICAGO).

Bên cạnh đó, ma dược gây ảo giác vốn cũng từng xuất hiện ở một số địa điểm lễ nghi khác, cho thấy tầm quan trọng của dược liệu - nhất là những chất gây ảo giác - trong văn hóa Maya cổ xưa.

Việc họ biết tận dụng chúng với nhiều công dụng khác nhau cũng là bằng chứng cho thấy nền văn minh Trung Mỹ này đã phát triển đáng kinh ngạc như thế nào 2.000 năm trước.

Người Maya cổ đại đã phát minh ra hệ thống lọc nước và áp dụng các biện pháp lâm nghiệp có ý thức bảo tồn. Nhưng họ bất lực trước những đợt hạn hán kéo dài nhiều năm và cũng được cho là đã phá rừng để làm nông nghiệp.

Vì vậy, ngoài những yếu tố khoa học đi trước thời đại, các nghi lễ lạ lùng và đời sống tâm linh phức tạp cũng bao trùm lên Văn hóa Maya.

TIN CŨ HƠN
Những điều nhầm tưởng về khủng long

Những điều nhầm tưởng về khủng long

Danh sách dưới đây sẽ khám phá một số quan niệm sai lầm thường gặp về khủng long, và rằng chúng ta đã biết bao nhiêu về chúng, do tạp chí NewScientist liệt kê.

Đăng ngày: 23/01/2026
Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố Baiae nằm dưới lòng đại dương từng là nơi dành cho tầng lớp giàu có thời La Mã với nhiều công trình xa hoa lộng lẫy.

Đăng ngày: 22/01/2026
Cậu bé đi mót lúa nhặt được 3 cái nồi kỳ lạ, chuyên gia giật mình khi thấy “hồ ly 9 đuôi”

Cậu bé đi mót lúa nhặt được 3 cái nồi kỳ lạ, chuyên gia giật mình khi thấy “hồ ly 9 đuôi”

Đi mót lúa, cậu bé này không ngờ lại nhặt được cái nồi lạ quý hiếm khiến các chuyên gia cũng phải bất ngờ.

Đăng ngày: 22/01/2026
Phát hiện

Phát hiện "loài người ma" để lại "con lai" ở 3 quốc gia hiện đại

Một nghiên cứu mới đã tìm ra "loài người ma" xuất hiện một cách bí ẩn trong DNA của 4 cộng đồng Tây Phi: người Yoruba và Esan ở Nigeria, Gambia ở Tây Gambia và Mende ở Sierra Leoane.

Đăng ngày: 21/01/2026
Phục dựng khuôn mặt người sống cách đây 50.000 năm

Phục dựng khuôn mặt người sống cách đây 50.000 năm

Nhóm nhà khảo cổ học và nhà thiết kế 3D tái tạo khuôn mặt của một cá nhân thuộc loài Homo floresiensis, chi Homo (chi Người), hiện đã tuyệt chủng.

Đăng ngày: 20/01/2026
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.

Đăng ngày: 18/01/2026
Khai quật hơn 1.000 cổ vật trên núi Võ Đang

Khai quật hơn 1.000 cổ vật trên núi Võ Đang

Các nhà khảo cổ Trung Quốc công bố phát hiện một bộ sưu tập hiện vật lớn tại Di sản Thế giới nổi tiếng với những ngôi đền Đạo giáo.

Đăng ngày: 16/01/2026
Khoa Học News