Phát hiện mới về lịch sử của ngành nông nghiệp tại lục địa Á-Âu

Theo một khảo sát mới của dữ liệu đồng vị phóng xạ từ lục địa Á-Âu, nền nông nghiệp tại đây ra đời sớm hơn so với suy nghĩ của các nhà khoa học.

Để xác định những đặc trưng của thay đổi về chế độ ăn uống cổ đại của những người dân du cư Á-Âu, các nhà nghiên cứu đã sử dụng phân tích định lượng để nghiên cứu dữ liệu đồng vị phóng xạ từ xương của động vật và con người cổ đại.

Phân tích này – được đăng trên tạp chí Scientific Reports tuần này – đã giúp các nhà nghiên cứu chỉ ra thời điểm chấp nhận các sản phẩm nông nghiệp mới trong thời Đồ sắt sớm. Bằng cách dựng lên những đặc trưng địa lý và thời gian của những thay đổi về chế độ ăn uống, các nhà nghiên cứu cũng có thể xác định sự mở rộng của các mạng lưới xã hội chính trị thuở đầu.


Nền nông nghiệp Á-Âu ra đời sớm hơn so với suy nghĩ của các nhà khoa học.

Alicia Ventresca Miller, một nhà nghiên cứu tại Viện Khoa học Lịch sử Nhân loại Max Planck tại Đức, cho biết: “Hiểu biết của chúng tôi về tốc độ lan truyền hoa màu ra khắp thảo nguyên Á-Âu đã cực kỳ mơ hồ một phần do việc tập trung vào khai quật các nghĩa trang chứ không phải các khu định cư nơi người ta vứt đồ ăn đi”.

Miller đã tiến hành nghiên cứu trong lúc làm việc tại Đại học Kiel.

Miller cho biết: “Dù khi khai quật các điểm định cư, việc bảo tồn các di tích bị đốt thành than thường rất yếu kém. Đây là điều khiến các cuộc phân tích đồng vị ổn định về di cốt người từ khu vực này trung thực tới vậy – nó mang tới những kiến thức trực tiếp về động lực chế độ ăn uống của những người chăn cừu cổ xưa sinh sống trong rất nhiều môi trường đa dạng".

Các nhà nghiên cứu đã xác định sự phát triển của những cơ cấu xã hội chính trị lớn hơn, phức tạp hơn khắp lục địa Á-Âu trong thời Đồ sắt, khoảng 1.000 năm TCN, trùng với một sự gia tăng trong số lượng tiêu thụ hạt kê, loại thóc đầu tiên được canh tác tại Trung Quốc từ 3.000 năm TCN.

Nhưng hạt kê không phải là phổ biến ở lục địa Á-Âu. Các nhà nghiên cứu đã xác định các nhóm trong Trans-Urals tập trung vào việc canh tác lúa mì và lúc mạch, trong khi dân cư ở tây nam Siberia ăn chủ yếu là các sản phẩm động vật đồng cỏ, cũng như các loài cây dại có sẵn của địa phương và cá. Các nhóm ở Mông Cổ không bắt đầu ăn hạt kê cho đến thời Đồ sắt muộn, vào cùng thời gian đó, đế chế dân du cư Xiongu đã nổi dậy nắm quyền và trị vì.

Miller cho hay: “Điều này đặc biệt thú vị vì nó cho thấy các cộng đồng ở Mông Cổ và Siberia đã chọn chuyển sang nền nông nghiệp hạt kê, trong khi tiếp tục tham gia các cộng đồng láng giềng".

TIN CŨ HƠN
Cúng ông Công ông Táo trong bếp hay trên bàn thờ?

Cúng ông Công ông Táo trong bếp hay trên bàn thờ?

Khi cúng ông Táo, nếu gia đình không có ban thờ Táo quân riêng thì phải thắp hương ở ban thờ thần linh hoặc gia tiên chứ không nên cúng lễ ở bếp.

Đăng ngày: 03/02/2026
Cách sắp mâm cỗ cúng ông Công ông Táo đúng và đầy đủ nhất

Cách sắp mâm cỗ cúng ông Công ông Táo đúng và đầy đủ nhất

Ngày 23 tháng Chạp hàng năm người Việt Nam ta luôn làm mâm cỗ cúng ông Công ông Táo. Ông Công ông Táo là thần cai quản việc bếp núc trong mỗi nhà và ngày này là ngày ông lên chầu Trời.

Đăng ngày: 03/02/2026
14 mẹo chống nồm ẩm rẻ tiền mà hiệu quả

14 mẹo chống nồm ẩm rẻ tiền mà hiệu quả

Thời tiết nồm, ẩm khiến nền nhà có hiện tượng "đồ mồ hôi" gây khó chịu và ảnh hưởng không nhỏ tới cuộc sống của gia đình bạn.

Đăng ngày: 03/02/2026
Ngồi đâu trên máy bay an toàn nhất?

Ngồi đâu trên máy bay an toàn nhất?

Nếu di chuyển bằng máy bay, bạn có biết ghế ngồi nào là an toàn nhất? Các chuyên gia chỉ ra rằng có một số chỗ trên máy bay có tỷ lệ sống sót cao nhất.

Đăng ngày: 29/01/2026
Sự khác biệt thú vị giữa Tết xưa và Tết nay

Sự khác biệt thú vị giữa Tết xưa và Tết nay

Tết xưa nhà nhà đốt pháo giấy, Tết nay chỉ được bắn pháo hoa. Tết xưa cả gia đình quây quần gói bánh chưng, ngày nay nhiều gia định chọn bánh chưng bán sẵn.

Đăng ngày: 27/01/2026
Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Một quốc gia là một chủ thể của luật quốc tế (một quốc gia có chủ quyền hoàn toàn) phải đáp ứng được những tiêu chuẩn sau.

Đăng ngày: 22/01/2026
Lời tiên tri của bà lão mù Vanga về tân Tổng thống Mỹ Donald Trump

Lời tiên tri của bà lão mù Vanga về tân Tổng thống Mỹ Donald Trump

Tỷ phú Donald Trump đã giành chiến thắng trong cuộc đua vào Nhà Trắng. Kết quả này đã được những nhà tiên tri nổi tiếng trên thế giới tiên đoán từ hàng trăm năm trước, khiến mọi người phải khiếp sợ.

Đăng ngày: 16/01/2026
Khoa Học News