Phát hiện mới về vụ nổ vũ trụ tạo ra vàng và bạch kim

Từ quan sát đầu tiên về vụ va chạm các sao neutron năm 2017, các nhà khoa học nhận ra vụ nổ tia gamma năm 2016 là một kilonova, tức loại vụ nổ tạo ra vàng và bạch kim trong vũ trụ.

Vụ va chạm giữa các sao neutron, được phát hiện vào tháng 8/2017, đã tạo ra sóng hấp dẫn, các nguyên tố nhẹ và nặng như vàng và bạch kim. Nhưng các nhà thiên văn học nhận ra rằng họ cũng đã chứng kiến một kilonova, loại vụ nổ tạo ra vàng và bạch kim, trong năm 2016.

Quan sát năm 2017 đưa ra bằng chứng cho lý thuyết rằng các vụ nổ lớn như vậy trong không gian tạo ra lượng lớn các nguyên tố nặng. Tất cả vàng và bạch kim được tìm thấy trên Trái Đất có khả năng được tạo ra bởi kilanova cổ đại do sự va chạm của sao neutron.


Minh họa của hai ngôi sao neutron hợp nhất. (Ảnh: Đại học Warwick).

Theo CNN, việc các nhà thiên văn học có thể thực hiện quan sát trực tiếp vào năm 2017 đã thay đổi những gì họ mong đợi về hình dạng của một kilanova. Vì vậy, họ đã quan sát và nhìn lại các sự kiện khác.

Cụ thể, họ đã xem xét một vụ nổ tia gamma tháng 8/2016. Sự kiện có tên GRB160821B, được theo dõi vài phút sau khi được Đài thiên văn Neil Gehrels Swift của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) phát hiện.

Phân tích mới về sự kiện năm 2016 được công bố hôm 27/8 trên tạp chí hàng tháng của Hiệp hội Thiên văn Hoàng gia.

Nhóm nghiên cứu nhận ra họ đã quan sát một kilanova vào năm 2016 mà không hay biết. Các nhà nghiên cứu hiện tin rằng đó cũng là kết quả của vụ va chạm sao neutron.

Phát hiện của sự kiện năm 2016 không có nhiều chi tiết như sự kiện năm 2017 nhưng hồ sơ ghi nhận từ vài giờ đầu tiên đã tiết lộ những hiểu biết mới về các giai đoạn đầu của kilanova. Các nhà thiên văn học thực sự đã có thể nhìn thấy vật thể hình thành sau vụ va chạm, điều không có trong sự kiện năm 2017.

"Tàn dư có thể là sao neutron khổng lồ, từ tính cao được gọi là magnetar, chúng sống sót sau vụ va chạm và sau đó sụp đổ vào hố đen", Geoffrey Ryan, đồng tác giả nghiên cứu và là thành viên của Viện Hợp tác Nghiên cứu Khoa học Vũ trụ thuộc Khoa Thiên văn học của Đại học Maryland, cho biết.

"Điều này thật thú vị, bởi vì lý thuyết cho thấy rằng một magnetar sẽ làm chậm hoặc thậm chí ngừng quá trình sản sinh ra kim loại nặng, đó là nguồn cuối cùng của ánh sáng hồng ngoại đặc trưng của kilonova. Phân tích của chúng tôi cho thấy rằng kim loại nặng bằng cách nào đó có thể thoát khỏi nguồn nhiệt của vật chất sót lại", Ryan nói.

Hiện tại, các nhà khoa học muốn áp dụng hiểu biết mà họ có được từ nghiên cứu này cho các sự kiện khác trước đó. Điều này cũng sẽ cải thiện quan sát của họ về các sự kiện trong tương lai để phát hiện các loại kilanova khác nhau, như trường hợp của siêu tân tinh.

TIN CŨ HƠN
Tên lửa hoạt động như thế nào trong không gian?

Tên lửa hoạt động như thế nào trong không gian?

Trên thực tế, ở không gian vũ trụ không có không khí, vậy làm thế nào tên lửa có thể đốt cháy động cơ và nhiên liệu thiết yếu cần có trong không gian?

Đăng ngày: 18/03/2026
Nguyệt thực có liên quan đến tâm linh?

Nguyệt thực có liên quan đến tâm linh?

Rất nhiều người cho rằng, nguyệt thực là hiện tượng thiên nhiên thần bí nên khi xảy ra thường phải liên quan đến những biến đổi bất thường trong đời sống. Trao đổi những băn khoăn này với nhiều nhà khoa học, chúng tôi đều nhận được câu khẳng định: chẳng có gì liên quan.

Đăng ngày: 12/03/2026
Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Các giai đoạn (pha) của Mặt Trăng thay đổi một cách tuần hoàn, phụ thuộc vào góc chiếu của Mặt Trời tới Mặt Trăng và vị trí quan sát trên Trái Đất.

Đăng ngày: 11/03/2026
Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu dải Ngân hà và Thiên hà, Ngân hà và Thiên hà khác nhau như thế nào? Mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 10/03/2026
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 07/03/2026
Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Kênh truyền hình National Geographic danh tiếng mới đây đã cho công chiếu một đoạn clip ngắn diễn giải về sự hình thành Trái đất trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa Học News