Phát hiện ngôi sao "ăn thịt" bạn đồng hành
Ánh sáng bùng phát khi ngôi sao lùn trắng hút vật chất từ sao lùn nâu ở gần nó được kính viễn vọng Không gian Kepler ghi lại.
Các nhà thiên văn học phát hiện đợt phát sáng bất thình lình của một "ngôi sao ma cà rồng" dựa trên dữ liệu do Kính viễn vọng Không gian Kepler thu thập. Đây là một trong những loại tân tinh hiếm gặp nhất, không dữ dội như vụ nổ siêu tân tinh nhưng vẫn giúp giới nghiên cứu hiểu thêm về hành vi sao. Sự kiện tân tinh xảy ra khi sao lùn trắng và một ngôi sao khác quay quanh quỹ đạo rất gần nhau. Mật độ của sao lùn trắng khiến lực hấp dẫn của nó đủ mạnh để hút vật chất từ ngôi sao còn lại.
Sao lùn nâu trở thành nguồn cung cấp vật chất nuôi sao lùn trắng. (Ảnh: IFL Science).
Tiến sĩ Ryan Ridden-Harper ở Đại học Quốc gia Australia chia sẻ phát hiện của ông là một tân tinh khác thường có tên tân tinh lùn WZ Sge. Sao lùn trắng không hút vật chất từ ngôi sao bình thường mà từ sao lùn nâu, vật thể nằm ở lớp giữa hành tinh lớn và sao. Sao lùn nâu quá nhỏ để kích hoạt phản ứng nhiệt hạch.
Sao lùn nâu có thể nhỏ bé so với sao bình thường, nhưng nguồn hydro của chúng dồi dào không kém ngôi sao nào. Khi đĩa bồi tụ hình thành từ vật chất hút bởi sao lùn trắng đủ đặc, phản ứng nhiệt hạch phát sinh tạo ra chớp sáng cực mạnh. Đài quan sát Nam châu Âu gọi những ngôi sao lùn trắng hồi sinh từ cõi chết sau khi "ăn bạn đồng hành" là sao ma cà rồng.
Nhiệm vụ của kính Kepler là tìm kiếm sao giảm sáng khi các hành tinh đi qua bề mặt của chúng, nhưng với khả năng theo dõi độ sáng với sự chính xác vượt xa kính viễn vọng trên mặt đất, Kepler cũng giúp giới nghiên cứu quan sát những ngôi sao gần đó. Nhiều nhà nghiên cứu tạo thuật toán để lọc thông tin về độ tăng sáng của ngôi sao trong vùng quan sát của Kepler nhưng Ridden-Harper lại tập trung vào các sự kiện sao bùng sáng bất chợt.
"Dữ liệu từ Kepler hé lộ chu kỳ 30 ngày, trong đó tân tinh lùn nhanh chóng sáng gấp 1.600 lần rồi tối đi rất nhanh và dần dần trở lại độ sáng thông thường. Đĩa bồi tụ đạt nhiệt độ lên tới 11.700 độ C ở đỉnh của đợt bùng phát", Ridden-Harper cho biết. Ngôi sao đồng hành quá mờ nhạt để quan sát, nhưng trong báo cáo đăng trên tạp chí Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, Ridden-Harper tính toán khối lượng của nó từ chu kỳ quỹ đạo của sao lùn trắng cùng hệ. Kết quả giúp xác nhận đó là sao lùn nâu.
Những điều bạn chưa biết về thiên thạch
Thiên thạch là gì? Một câu hỏi nghe rất quen thuộc, tưởng chừng dễ ấy thế mà nó đã và đang đánh đố không ít người.
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?
Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời
Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.
Vì sao thiên hà của chúng ta có tên gọi Milky Way?
Chúng ta có rất nhiều tên gọi không chính thức cho các cảnh quan vũ trụ. Thỉnh thoảng chúng được đặt tên theo hình dạng mà ta nhìn thấy, ví dụ Tinh vân Đầu Ngựa.
Cận cảnh "anh em sinh đôi" của dải Ngân hà
NASA gọi siêu vật thể NGC 6744 là "anh cả" của thiên hà chứa Trái đất.
Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?
Con người thường thấy Mặt Trời màu vàng nhưng thực chất, ngôi sao này phát ra ánh sáng mạnh nhất màu xanh.
