Khoa Học News

Phát hiện sao lùn trắng bất thường: Được hình thành do va chạm giữa hai ngôi sao lùn trắng khác

Nghiên cứu mới cho thấy ngôi sao lùn trắng khổng lồ WDJ0551 + 4135 có thể được hình thành do va chạm giữa hai ngôi sao lùn trắng khác.

Ở giai đoạn gần cuối của vòng đời, những ngôi sao có khối lượng trung bình cạn kiệt nhiên liệu và trút bỏ lớp ngoài của chúng, để lại phần lõi mờ dần theo thời gian được gọi là sao lùn trắng. Chúng là những thiên thể cực kỳ dày đặc với mỗi muỗng cà phê vật chất có thể nặng tới 4 tỷ tấn, theo NASA.


Mô phỏng vụ va chạm dẫn đến sự ra đời của sao lùn trắng WDJ0551 + 4135. (Đồ họa: Mark Garlick).

Hầu hết sao lùn trắng chỉ nhỏ như Trái Đất nhưng có khối lượng bằng 0,6 lần Mặt Trời. Mặt Trời của chúng ta một ngày nào đó cũng sẽ trở thành sao lùn trắng như 90% ngôi sao khác trong dải Ngân Hà.

Tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây về sao lùn trắng WDJ0551 + 4135, cách Trái Đất khoảng 150 năm ánh sáng, đang thách thức sự hiểu biết của các nhà thiên văn học.

Các quan sát từ Kính viễn vọng Gaia của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) cho thấy thiên thể này không chỉ nặng gấp đôi các sao lùn trắng thông thường (gấp 1,14 lần khối lượng Mặt Trời), mà còn chứa một lượng lớn carbon trong bầu khí quyển, điều chưa từng thấy trước đây.

"Các sao lùn trắng thường có cấu trúc giống như một củ hành với nhiều lớp bên trong", tác giả chính của nghiên cứu Mark Hollands, nhà vật lý thiên văn tại Đại học Warwick, Anh mô tả. "Phần lõi của chúng chủ yếu được tạo thành từ carbon và oxy. Phía ngoài thường được bao phủ bởi một lớp helium và cuối cùng là hydro. Khi quan sát sao lùn trắng bằng kính viễn vọng, chúng ta chỉ có thể nhìn thấy lớp bên ngoài".

Tuy nhiên, trong trường hợp của WDJ0551 + 4135, Hollands và các đồng nghiệp lại quan sát thấy hỗn hợp carbon và hydro ở lớp ngoài cùng. "Điều này thực sự kỳ lạ và đáng kinh ngạc, đặt ra một câu hỏi lớn về nguồn gốc hình thành của ngôi sao lùn trắng này", Hollands nhấn mạnh.

Theo nhóm nghiên cứu, WDJ0551 + 4135 có thể được hình thành sau một vụ va chạm giữa hai ngôi sao lùn trắng khác. Chúng hợp nhất nhưng chưa vượt quá giới hạn khối lượng (lớn hơn 1,4 lần khối lượng Mặt Trời) để kích hoạt vụ nổ siêu tân tinh. Kết quả là tạo thành một ngôi sao lùn trắng khổng lồ mới với thành phần các lớp bị trộn lẫn.

Các nhà khoa học ước tính sự kiện sáp nhập đã xảy ra khoảng 1,3 tỷ năm trước. Vụ va chạm đã làm tăng nhiệt độ ban đầu của hai ngôi sao lùn trắng, khiến việc xác định tuổi của chúng trở nên khó khăn.

Rất ít sao lùn trắng được biết đến có khối lượng lớn như WDJ0551 + 4135. Phát hiện mới có thể giúp các nhà khoa học giải mã nguồn gốc hình thành của chúng. Chi tiết nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Nature Astronomy hôm 2/3.

TIN CŨ HƠN
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 05/06/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 05/06/2026
Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Nhờ kính viễn vọng James Webb, các nhà thiên văn học phát hiện hành tinh dung nham nóng rực cấu tạo từ kim cương phát triển khí quyển thứ hai sau khi sao chủ phá hủy khí quyển ban đầu.

Đăng ngày: 01/06/2026
Tổng quan về sao Mộc

Tổng quan về sao Mộc

Sao Mộc hay Mộc tinh là hành tinh thứ năm tính từ Mặt Trời và là hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 26/05/2026
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 15/05/2026
Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

Một tấm bản đồ 3D gần như hoàn chỉnh nhất về vũ trụ do chương trình khảo sát Two Micron All-Sky Survey, còn gọi 2MASS tạo nên, cho thấy, 50.000 dải thiên hà rực rỡ tồn tại giữa ánh sáng hồng ngoại trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/05/2026
Khoa Học News