Phát hiện "siêu sóng thần ma" ập xuống từ… vũ trụ

Một trong những hiện tượng tàn khốc nhất vũ trụ vừa được Kính viễn vọng Hubble của NASA ghi lại: siêu sóng thần quasar ma quái xé toạc các thiên hà.

Quasar còn được gọi là "chuẩn tinh", từ lâu được biết đến như những "ngôi sao ma" sáng và tràn đầy năng lượng nhất vũ trụ. Quan sát từ xa, nó không khác một ngôi sao bình thường. Nhưng thực ra nó chỉ là một quầng vật chất đặc, nằm quanh vùng nhân của các thiên hà non trẻ đang còn hoạt động mạnh. Quasar chính là thứ được sinh ra khi các lỗ đen siêu khối nuốt chửng nhiều vật chất, khiến khí nóng bao quanh nó và phát ra bức xạ cực mạnh.


Ảnh đồ họa mô tả một "siêu sóng thần" quasar - (ảnh: NASA/ ESA/J. Olmsted).

Phát hiện mới của NASA cho thấy Quasar còn có thể mạnh và đáng sợ hơn tưởng tượng, khi chúng tập hợp thành một dòng chảy, đúng hơn là một cơn sóng thần không phải bằng nước mà bằng năng lượng, ập xuống càn quét không gian giữa các vì sao. Dòng chảy này không chỉ là mối hiểm họa cho một hành tinh, một "Hệ Mặt trời" khác, mà nó còn đủ sức xé toạc thứ lớn hơn: cả một thiên hà, nơi các quasar đó sinh sống.

Các quasar này chứa bên trong đó hàng loạt lỗ đen siêu khối, thường được giói thiên văn gọi là "lỗ đen quái vật", có thể tỏa sáng hơn 1.000 lần so với hàng trăm tỷ ngôi sao trong thiên hà chủ của nó gộp lại. "Siêu sóng thần" quasar được tạo ra khi lượng bức xạ mà các lỗ đen háu đói phát ra quá nhiều, tạo nên một dạng gió vũ trụ chết chóc và thúc đẩy các quasar di chuyển thành dòng chảy.

Quasar mà Hubble phát hiện là một siêu sóng thần vũ trụ mang tốc độ kinh ngạc. Chỉ trong 3 năm, nó đã tăng tốc từ 69 triệu km/giờ lên 74 triệu km/giờ.

Tuy nhiên, có một điều bạn có thể yên tâm: các siêu sóng thần quasar dường như chỉ tồn tại trong các thiên hà trẻ tuổi, đang trong giai đoạn cuồng nộ ban đầu, chứ không phải các thiên hà già như Milky Way – thiên hà chứa Trái đất.

TIN CŨ HƠN
Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Con người thường thấy Mặt Trời màu vàng nhưng thực chất, ngôi sao này phát ra ánh sáng mạnh nhất màu xanh.

Đăng ngày: 01/01/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 30/12/2025
Phát hiện thiên hà lớn tuổi nhất vũ trụ

Phát hiện thiên hà lớn tuổi nhất vũ trụ

Kính viễn vọng Hubble của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ lập kỷ lục mới khi tìm ra GN-z11, thiên hà xa xôi nhất ở cách Trái Đất 13,4 tỷ năm ánh sáng.

Đăng ngày: 25/12/2025
Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Nếu giống sao Thổ, Trái Đất sẽ có vành đai bao quanh dọc theo xích đạo. Vành đai này sẽ có hình dáng khác nhau khi nhìn từ những địa điểm khác nhau trên Trái Đất.

Đăng ngày: 24/12/2025
99,99% có hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời

99,99% có hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời

Các nhà khoa học đang dần tự tin khẳng định về sự tồn tại của hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời.

Đăng ngày: 24/12/2025
Tổng quan về sao Thổ

Tổng quan về sao Thổ

Sao Thổ tức Thổ tinh là hành tinh thứ sáu tính theo khoảng cách trung bình từ Mặt Trời và là hành tinh lớn thứ hai về đường kính cũng như khối lượng, sau Sao Mộc trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 23/12/2025
Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Mặt Trăng - vật thể lớn nhất và sáng nhất trên bầu trời đêm đã làm mê hoặc và là nguồn cảm hứng vô tận cho loài người trong nhiều thế kỷ qua.

Đăng ngày: 22/12/2025
Khoa Học News