Phát hiện "siêu sóng thần ma" ập xuống từ… vũ trụ
Một trong những hiện tượng tàn khốc nhất vũ trụ vừa được Kính viễn vọng Hubble của NASA ghi lại: siêu sóng thần quasar ma quái xé toạc các thiên hà.
Quasar còn được gọi là "chuẩn tinh", từ lâu được biết đến như những "ngôi sao ma" sáng và tràn đầy năng lượng nhất vũ trụ. Quan sát từ xa, nó không khác một ngôi sao bình thường. Nhưng thực ra nó chỉ là một quầng vật chất đặc, nằm quanh vùng nhân của các thiên hà non trẻ đang còn hoạt động mạnh. Quasar chính là thứ được sinh ra khi các lỗ đen siêu khối nuốt chửng nhiều vật chất, khiến khí nóng bao quanh nó và phát ra bức xạ cực mạnh.
Ảnh đồ họa mô tả một "siêu sóng thần" quasar - (ảnh: NASA/ ESA/J. Olmsted).
Phát hiện mới của NASA cho thấy Quasar còn có thể mạnh và đáng sợ hơn tưởng tượng, khi chúng tập hợp thành một dòng chảy, đúng hơn là một cơn sóng thần không phải bằng nước mà bằng năng lượng, ập xuống càn quét không gian giữa các vì sao. Dòng chảy này không chỉ là mối hiểm họa cho một hành tinh, một "Hệ Mặt trời" khác, mà nó còn đủ sức xé toạc thứ lớn hơn: cả một thiên hà, nơi các quasar đó sinh sống.
Các quasar này chứa bên trong đó hàng loạt lỗ đen siêu khối, thường được giói thiên văn gọi là "lỗ đen quái vật", có thể tỏa sáng hơn 1.000 lần so với hàng trăm tỷ ngôi sao trong thiên hà chủ của nó gộp lại. "Siêu sóng thần" quasar được tạo ra khi lượng bức xạ mà các lỗ đen háu đói phát ra quá nhiều, tạo nên một dạng gió vũ trụ chết chóc và thúc đẩy các quasar di chuyển thành dòng chảy.
Quasar mà Hubble phát hiện là một siêu sóng thần vũ trụ mang tốc độ kinh ngạc. Chỉ trong 3 năm, nó đã tăng tốc từ 69 triệu km/giờ lên 74 triệu km/giờ.
Tuy nhiên, có một điều bạn có thể yên tâm: các siêu sóng thần quasar dường như chỉ tồn tại trong các thiên hà trẻ tuổi, đang trong giai đoạn cuồng nộ ban đầu, chứ không phải các thiên hà già như Milky Way – thiên hà chứa Trái đất.
Những điều bạn chưa biết về thiên thạch
Thiên thạch là gì? Một câu hỏi nghe rất quen thuộc, tưởng chừng dễ ấy thế mà nó đã và đang đánh đố không ít người.
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?
Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời
Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.
Vì sao thiên hà của chúng ta có tên gọi Milky Way?
Chúng ta có rất nhiều tên gọi không chính thức cho các cảnh quan vũ trụ. Thỉnh thoảng chúng được đặt tên theo hình dạng mà ta nhìn thấy, ví dụ Tinh vân Đầu Ngựa.
Cận cảnh "anh em sinh đôi" của dải Ngân hà
NASA gọi siêu vật thể NGC 6744 là "anh cả" của thiên hà chứa Trái đất.
Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?
Con người thường thấy Mặt Trời màu vàng nhưng thực chất, ngôi sao này phát ra ánh sáng mạnh nhất màu xanh.
