Phát hiện "thành phố mất tích" sâu 700m dưới lòng đại dương
Nằm ở phía Tây của rặng núi nằm sâu giữa Đại Tây Dương, có một đỉnh núi mà ở gần đó là một cảnh tượng của những ngọn tháp lởm chởm nhô lên giữa một vùng tăm tối.
Các bức tường và cột đá vôi carbonate hiện ra trong màu xanh lam ma quái dưới ánh sáng từ đèn chiếu của một chiếc xe tự hành được điều khiển từ xa đang tiến đến để thám hiểm vùng núi chìm sâu dưới đại dương này. Chúng có kích thước từ những chồng đá nhỏ bằng chiếc ghế cho đến nguyên khối đá cao 60 mét. Ở đây tồn tại một hệ sinh thái được các nhà khoa học gọi là "thành phố mất tích".
Địa hình dưới nước của thành phố mất tích nhìn qua lăng kính trường thủy nhiệt (Ảnh: Trường đại học Washington).
Trường thủy nhiệt thành phố mất tích này được các nhà khoa học phát hiện vào năm 2000. Nó nằm sâu 700 mét dưới mặt biển và là môi trường có lưu thông lâu đời nhất được biết đến dưới lòng đại dương. Con người chưa từng biết đến một nơi nào khác giống như thế.
Trong ít nhất 120.000 năm và có thể còn lâu hơn, lớp phủ của thế giới ngầm này đã phản ứng với nước biển để đẩy hydro, methane và các khí hòa tan khác vào đại dương.
Trong các vết nứt và kẽ hở của các đường lưu thông ở khu vực này, hydrocarbon đã nuôi sống các cộng đồng vi sinh vật mới lạ ngay cả khi không có oxygen.
Một chiếc xe tự hành chiếu đèn soi sáng những ngọn tháp của thành phố mất tích. (Ảnh: D.Kelly/UW/URI-IAO/NOAA).
Các ống thông khí dạng đứng phun ra khí nóng tới 40 độ C là nơi sinh sống của rất nhiều ốc sên và động vật giáp xác. Các loài lớn hơn như cua, tôm, nhím biển và cá chình tuy hiếm nhưng cũng vẫn sống ở đây.
Bất chấp điều kiện môi trường khắc nghiệt như vậy, dường như ở đây vẫn chứa đầy sự sống. Một số nhà nghiên cứu cho rằng điều đó rất đáng để chúng ta quan tâm và bảo vệ.
Mặc dù có thể có những trường thủy nhiệt khác giống như vậy tồn tại ở đâu đó trong lòng các đại dương, nhưng đây là nơi duy nhất cho đến nay con người khám phá ra nhờ các xe tự hành điều khiển từ xa.
Hydrocarbon sinh ra từ các luồng lưu thông ở thành phố mất tích không phải hình thành từ carbon dioxide trong khí quyển hay ánh sáng mặt trời, mà từ các phản ứng hóa học dưới đáy đại dương sâu thẳm.
Vì hydrocarbon là các khối cơ bản tạo dựng nên sự sống cho nên ở đây hoàn toàn có điều kiện để sự sống hình thành, cũng như không phải chỉ trên mỗi Trái đất của chúng ta, mà còn có thể ở các nơi khác ngoài vũ trụ.
Các loại vi khuẩn sống trên một luồng lưu thông calcite ở thành phố mất tích. (Ảnh: Trường đại học Washington/CC BY 3.0).
Nhà vi sinh vật học Brazelton ở Trường đại học Utah, Mỹ, nói rằng: "đây là một ví dụ của một dạng hệ sinh thái có thể hoạt động trên hai vệ tinh Enceladus và Europa của Hệ Mặt trời, và có thể là cả trên sao Hỏa xưa kia".
Không giống các miệng núi lửa dưới nước cũng được coi là môi trường sống đầu tiên, hệ sinh thái của thành phố mất tích không phụ thuộc vào sức nóng của magma. Những miệng núi lửa dưới nước chủ yếu sinh ra các khoáng chất giàu sắt và sulfur, còn các ống thông khí dạng đứng của thành phố mất tích sinh ra lượng hydro và methane cao gấp 100 lần.
Các luồng lưu thông calcite ở đây cũng lớn hơn rất nhiều lần so với các miệng núi lửa dưới nước, điều đó cho thấy chúng đã hoạt động lâu hơn hơn nhiều. Ngọn núi cao nhất trong số các khối đá nguyên khối được đặt tên là Poseidon, theo tên thần biển của người Hy Lạp, có độ cao lên đến 60 mét.
Trong khi đó, ngay phía Đông Bắc của ngọn núi cao nhất này là một vách đá có các đợt hoạt động ngắn. Các nhà nghiên cứu ở Trường đại học Washington mô tả các luồng lưu thông ở đây giống như đang khóc để tạo ra các cụm thạch nhũ carbonate nhiều ngạnh vươn ra bên ngoài như ngón tay của những bàn tay đang vươn lên.
Thật không may là các nhà khoa học không phải là những người duy nhất quan tâm đến vùng địa hình bất thường này. Vào năm 2018, Ba Lan đã giành được quyền khai thác vùng biển sâu xung quanh thành phố mất tích. Mặc dù không có nguồn tài nguyên quý giá nào được khai thác ngay tại trường thủy địa này, nhưng việc phá hủy môi trường xung quanh có thể gây ra những hậu quả không lường trước được.
Các nhà khoa học cảnh báo rằng bất kỳ chất thải nào do hoạt động khai thác gây ra đều có thể dễ dàng phá hủy môi trường sống đặc biệt của vùng này. Một số chuyên gia đang kêu gọi đưa thành phố mất tích vào danh sách các di sản thế giới, để được bảo vệ trước khi quá muộn.
Ống thông khí dạng đứng cao 9 mét ở thành phố mất tích. (Ảnh: Trường đại học Washington).
Trong hàng chục nghìn năm, thành phố mất tích đã tồn tại như một minh chứng cho sức mạnh trường tồn của sự sống mà giờ đây rất có thể chính chúng ta sẽ hủy hoại nó.
Hé lộ bí ẩn về sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại qua bộ hài cốt cũ
Các nhà khoa học cho biết, các mầm bệnh tuyệt chủng đã mở ra sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại.
"Bình gốm thiên nga" - Báu vật tìm thấy từ đại dương
"Bình gốm hoa lam vẽ thiên nga" - bảo vật quốc gia - được tìm thấy khi khai quật tàu cổ bị đắm ở biển Cù Lao Chàm.
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử
Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại
Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.
Phát hiện sách cổ ẩn chứa nhiều bí thuật của Ninja Nhật
Tại một ngôi đền cổ tại thành phố Koka, tỉnh Shiga, Nhật Bản, nơi nổi tiếng là “quê hương của các Ninja", người ta đã phát hiện ra một cuốn sách với hàng trăm năm lịch sử ghi lại nhiều bí thuật của ninja.
Phát hiện dấu vết "loài người ma" tuyệt chủng ở dãy Trường Sơn?
Một báu vật của ngành cổ nhân loại học đã được tìm thấy ở hang Tam Ngũ Hào 2, nằm ở mặt phía Lào của dãy Trường Sơn: chiếc răng rất có thể thuộc về loài người ma Denisovans.
