Phiến đá tiết lộ kế hoạch xây dựng "siêu cấu trúc" cổ đại

Các bản khắc được tìm thấy ở Saudi Arabia và Jordan dường như khớp với bẫy đá khổng lồ cổ đại gần đó, được gọi là “diều sa mạc” vì hình dáng khi nhìn từ trên cao.

Các nhà khảo cổ học làm việc tại Saudi Arabia và Jordan cho biết họ đã phát hiện ra sơ đồ cấu ​​trúc lâu đời nhất từng được biết đến, CNN đưa tin.


Bẫy săn mang hình dáng giống chiếc diều khi nhìn từ trên cao. (Ảnh: O. Barge/CNRS).

Theo nghiên cứu mới được công bố hôm 17/5 trên tạp chí khoa học PLOS One, “những mô tả cực kỳ chính xác” về chi tiết công trình bẫy khổng lồ đã được khắc trên các phiến đá.

Công trình này được sử dụng để bẫy các loài động vật hoang dã, như linh dương, lùa chúng vào nơi cả đàn có thể bị giết thịt.

Bẫy săn thời kỳ đồ đá có niên đại khoảng 9.000 năm và mang hình dáng giống chiếc diều khi nhìn từ trên cao.

Hình vẽ chính xác về công trình “diều sa mạc” cho thấy từ xa xưa, những người chế tạo và sử dụng bẫy đã có kiến ​​thức tiên tiến và tinh vi về nhận thức không gian và có thể xử lý thông tin không gian phức tạp.

“Về mặt phát triển nhận thức, điều này khá là tuyệt vời”, nhà khảo cổ học Wael Abu Azizeh, nói.

Trước đó, các nhà khảo cổ đã báo cáo việc phát hiện hai phiến đá khắc được tìm thấy vào năm 2015 ở Jordan và Saudi Arabia.

Ông Abu Azizeh, thành viên trong nhóm, đã phát hiện ra một trong số chúng tại khu định cư cũ ở khu vực Jibal al-Khashabiyeh ở Jordan, nơi có 8 bẫy đá.

Ông chia sẻ “trong vài giây”, ông nhận ra các dấu hiệu được tạo ra trên phiến đá dài 80cm, được cho là 7.000 năm tuổi, đại diện cho một công trình bẫy đá khổng lồ gần đó.

“Tôi đã nghĩ đến ý tưởng về những "con diều sa mạc" gần đó và nó đến rất đột ngột, rất nhanh”, Abu Azizeh nói.


Phiến đá khắc được phát hiện ở Saudi Arabia và Jordan. (Ảnh: SEBAP & Crassard et al)

Các đồng nghiệp của ông ở Saudi Arabia đã khai quật được một viên đá khắc lớn hơn ở vùng Jebel az-Zilliyat dài gần 4m. Phiến đá mô tả hai bẫy đá khác nhau chỉ cách nhau 120m. Bản khắc được cho là đã được thực hiện cách đây 8.000 năm.

Nghiên cứu cho thấy hình dạng, bố cục và tỷ lệ của các hình khắc phù hợp với phần còn lại thực tế của những bẫy đá khổng lồ hiện nay.

“Các bản khắc chân thực và chính xác một cách đáng kinh ngạc, hơn nữa còn có tỷ lệ lớn”, theo nghiên cứu.

Bản khắc được tìm thấy ở Saudi Arabia được tạo ra ở tỷ lệ xấp xỉ 1:175, nghĩa là bẫy đá thực tế lớn hơn bản khắc 175 lần.

Những chiếc bẫy cổ xưa lần đầu tiên được phát hiện ở sa mạc Trung Đông vào những năm 1920 bởi các phi công lái máy bay.

Những bức tường tụ lại, dài từ hàng trăm mét đến 5km, sẽ giúp lùa động vật về phía một bãi quây lớn được bao quanh bởi một số hố sâu tới 4m.

Không có nhiều thông tin về những người đã làm ra bẫy đá. Đây có thể là một công trình lớn liên quan đến nỗ lực tập thể. Những bẫy đá, đôi khi được tổ chức thành chuỗi, sẽ cho phép các cộng đồng săn bắt một số lượng lớn động vật cùng lúc.

TIN CŨ HƠN
Sự thật về

Sự thật về "người mẹ lai giữa 2 loài" của nhiều người châu Á

Các nhà khoa học đã giải trình tự DNA thành công mảnh hài cốt của một cá thể mang đặc điểm giống như lai giữa 2 loài người khác nhau được khai quật từ hang Hươu Đỏ (Vân Nam - Trung Quốc).

Đăng ngày: 20/02/2026
Đi tìm nguồn gốc ngôn ngữ chung của một nửa dân số thế giới, trải khắp Á-Âu

Đi tìm nguồn gốc ngôn ngữ chung của một nửa dân số thế giới, trải khắp Á-Âu

Ngày nay, gần một nửa dân số thế giới nói ngôn ngữ Ấn-Âu như ngôn ngữ thứ nhất.

Đăng ngày: 17/02/2026
Những

Những "quái vật" lớn nhất từng sống trên Trái đất

Giới khoa học hiện biết khoảng 1,5 triệu loài động vật nhưng trên thực tế, con số này có thể lên đến gần 9 triệu. Điều này đồng nghĩa vẫn còn rất nhiều loại chưa được phát hiện.

Đăng ngày: 15/02/2026
Chuyên gia phục dựng thành công hình ảnh đệ nhất mỹ nam trong lịch sử Trung Quốc

Chuyên gia phục dựng thành công hình ảnh đệ nhất mỹ nam trong lịch sử Trung Quốc

Hình ảnh phục dựng của Lan Lăng Vương khiến dân tình trầm trồ công nhận nhan sắc xứng đáng làm một trong tứ đại mỹ nam.

Đăng ngày: 15/02/2026
Trục vớt rùa cổ đại khổng lồ to như tê giác, tuyệt chủng 66 triệu năm trước

Trục vớt rùa cổ đại khổng lồ to như tê giác, tuyệt chủng 66 triệu năm trước

Mẫu vật của một trong những loài rùa lớn nhất từng được biết đến, dài gần 4 mét, đã được tìm thấy ở vùng biển Tây Ban Nha.

Đăng ngày: 14/02/2026
Mộ cổ gây sốc: 9 đầu lâu

Mộ cổ gây sốc: 9 đầu lâu "quái vật thần thoại" phục quanh xác ướp

Các nhà khảo cổ làm việc tại một nghĩa trang cổ ở Ai Cập đã mở ra hai ngôi mộ cổ không chỉ có xác ướp mà còn có 9 chiếc đầu lâu quái vật gây kinh hãi.

Đăng ngày: 12/02/2026
Lý giải việc tổ tiên loài người đã từng ăn thịt đồng loại trước khi tiến hóa như ngày nay

Lý giải việc tổ tiên loài người đã từng ăn thịt đồng loại trước khi tiến hóa như ngày nay

Có phải thời xưa, con người ăn thịt người khác một cách tránh "lãng phí thực phẩm" sau cái chết của một thành viên trong nhóm?

Đăng ngày: 09/02/2026
Khoa Học News