Phiến đá tiết lộ kế hoạch xây dựng "siêu cấu trúc" cổ đại

Các bản khắc được tìm thấy ở Saudi Arabia và Jordan dường như khớp với bẫy đá khổng lồ cổ đại gần đó, được gọi là “diều sa mạc” vì hình dáng khi nhìn từ trên cao.

Các nhà khảo cổ học làm việc tại Saudi Arabia và Jordan cho biết họ đã phát hiện ra sơ đồ cấu ​​trúc lâu đời nhất từng được biết đến, CNN đưa tin.


Bẫy săn mang hình dáng giống chiếc diều khi nhìn từ trên cao. (Ảnh: O. Barge/CNRS).

Theo nghiên cứu mới được công bố hôm 17/5 trên tạp chí khoa học PLOS One, “những mô tả cực kỳ chính xác” về chi tiết công trình bẫy khổng lồ đã được khắc trên các phiến đá.

Công trình này được sử dụng để bẫy các loài động vật hoang dã, như linh dương, lùa chúng vào nơi cả đàn có thể bị giết thịt.

Bẫy săn thời kỳ đồ đá có niên đại khoảng 9.000 năm và mang hình dáng giống chiếc diều khi nhìn từ trên cao.

Hình vẽ chính xác về công trình “diều sa mạc” cho thấy từ xa xưa, những người chế tạo và sử dụng bẫy đã có kiến ​​thức tiên tiến và tinh vi về nhận thức không gian và có thể xử lý thông tin không gian phức tạp.

“Về mặt phát triển nhận thức, điều này khá là tuyệt vời”, nhà khảo cổ học Wael Abu Azizeh, nói.

Trước đó, các nhà khảo cổ đã báo cáo việc phát hiện hai phiến đá khắc được tìm thấy vào năm 2015 ở Jordan và Saudi Arabia.

Ông Abu Azizeh, thành viên trong nhóm, đã phát hiện ra một trong số chúng tại khu định cư cũ ở khu vực Jibal al-Khashabiyeh ở Jordan, nơi có 8 bẫy đá.

Ông chia sẻ “trong vài giây”, ông nhận ra các dấu hiệu được tạo ra trên phiến đá dài 80cm, được cho là 7.000 năm tuổi, đại diện cho một công trình bẫy đá khổng lồ gần đó.

“Tôi đã nghĩ đến ý tưởng về những "con diều sa mạc" gần đó và nó đến rất đột ngột, rất nhanh”, Abu Azizeh nói.


Phiến đá khắc được phát hiện ở Saudi Arabia và Jordan. (Ảnh: SEBAP & Crassard et al)

Các đồng nghiệp của ông ở Saudi Arabia đã khai quật được một viên đá khắc lớn hơn ở vùng Jebel az-Zilliyat dài gần 4m. Phiến đá mô tả hai bẫy đá khác nhau chỉ cách nhau 120m. Bản khắc được cho là đã được thực hiện cách đây 8.000 năm.

Nghiên cứu cho thấy hình dạng, bố cục và tỷ lệ của các hình khắc phù hợp với phần còn lại thực tế của những bẫy đá khổng lồ hiện nay.

“Các bản khắc chân thực và chính xác một cách đáng kinh ngạc, hơn nữa còn có tỷ lệ lớn”, theo nghiên cứu.

Bản khắc được tìm thấy ở Saudi Arabia được tạo ra ở tỷ lệ xấp xỉ 1:175, nghĩa là bẫy đá thực tế lớn hơn bản khắc 175 lần.

Những chiếc bẫy cổ xưa lần đầu tiên được phát hiện ở sa mạc Trung Đông vào những năm 1920 bởi các phi công lái máy bay.

Những bức tường tụ lại, dài từ hàng trăm mét đến 5km, sẽ giúp lùa động vật về phía một bãi quây lớn được bao quanh bởi một số hố sâu tới 4m.

Không có nhiều thông tin về những người đã làm ra bẫy đá. Đây có thể là một công trình lớn liên quan đến nỗ lực tập thể. Những bẫy đá, đôi khi được tổ chức thành chuỗi, sẽ cho phép các cộng đồng săn bắt một số lượng lớn động vật cùng lúc.

TIN CŨ HƠN

"Ma hóa thạch" 183 triệu năm tiết lộ về "tận thế" có thể lặp lại

Những con ma hóa thạch là sinh vật như làm bằng không khí, không hề có chút tàn tích nào nhưng hình dáng được ghi lại nguyên vẹn qua những đường lõm của khối đá mà lẽ ra chúng nằm bên trong.

Đăng ngày: 15/03/2026
Trung Quốc tìm thấy tượng Phật nghìn năm mạ vàng bạc trong hang động

Trung Quốc tìm thấy tượng Phật nghìn năm mạ vàng bạc trong hang động

Các nhà khảo cổ học nhận thấy pho tượng Đại Phật Như Lai khổng lồ trong hang đá Long Môn ở Hà Nam có thể từng được mạ vàng, bạc và nạm thủy tinh màu.

Đăng ngày: 14/03/2026
Từng có chiến tranh hạt nhân vào thời cổ?

Từng có chiến tranh hạt nhân vào thời cổ?

Giả thuyết về chiến tranh hạt nhân trên sao Hỏa xuất hiện cách đây khá lâu.

Đăng ngày: 12/03/2026
Gặp điều kỳ quặc này, bạn có thể là

Gặp điều kỳ quặc này, bạn có thể là "con lai" của loài người khác

Các nhà khoa học đã phát hiện thêm một khác biệt giữa những người Homo sapiens thuần chủng và những người có liên quan đến cuộc hôn phối dị chủng với một loài người khác tận 60.000 năm trước.

Đăng ngày: 11/03/2026
Hãi hùng mộ cổ nữ ma cà rồng còn nguyên

Hãi hùng mộ cổ nữ ma cà rồng còn nguyên "phong ấn"

Một ngôi mộ ma cà rồng thế kỷ XVII-XVIII vừa được khai quật ở Ba Lan, bên trong là hài cốt nữ giới với chiếc liềm trên cổ để ngăn cô trở lại với thế giới.

Đăng ngày: 10/03/2026
Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Nhà sử học người Anh Bethany Hughes nói về “một khoảng trống lớn đáng kể” bên trong Đại kim tự tháp Giza trên kênh Channel 5 và gọi đây là “phát hiện của cả đời người”, khi được phép đến rất gần khoảng trống này.

Đăng ngày: 03/03/2026
Những điều chưa biết về khủng long

Những điều chưa biết về khủng long

Khủng long chính là 1 trong những sinh vật cổ đại nổi tiếng nhất trên Trái Đất, với vô vàn bí ẩn thú vị đang dần được khám phá đến tận ngày nay.

Đăng ngày: 02/03/2026
Khoa Học News