Phóng xạ Chernobyl tạo ra ếch đột biến màu đen

Bức xạ từ thảm họa lò phản ứng hạt nhân Chernobyl năm 1986 dẫn đến sự thay đổi màu da của ếch cây xanh sinh sống gần đó.

Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Evolutionary Applications, bức xạ từ nhà máy Chernobyl dẫn tới thay đổi màu da của ếch cây phương đông (Hyla orientalis) ở Ukraine, khiến lớp da của chúng chuyển từ màu xanh lá cây sang màu đen, Newsweek hôm 30/9 đưa tin.


Sự thay đổi màu da của ếch cây nhiễm phóng xạ. (Ảnh: Evolutionary Applications)

"Màu da sẫm hơn ở những địa điểm gần nhất với khu vực có lượng bức xạ cao vào thời điểm xảy ra sự cố, trong khi lượng bức xạ hiện nay dường như không ảnh hưởng tới màu da của ếch cây Chernobyl. Ếch cây sống trong vùng cấm Chernobyl có màu da sẫm hơn hẳn ếch sống bên ngoài", nhóm tác giả nghiên cứu cho biết.

Lò phản ứng số 4 ở nhà máy hạt nhân Chernobyl tan chảy và phát nổ vào ngày 26/4/1986 và ngọn lửa bốc cháy ở lõi lò phản ứng suốt vài ngày. Sự cố thải chất phóng xạ trong không khí, lan khắp Ukraine và khu vực lân cận ở châu Âu. Đồng vị phóng xạ, chủ yếu là sản phẩm phân hạch, giải phóng bức xạ ion hóa, có thể va chạm và phá hủy ADN, dẫn tới đột biến gene.

Những đột biến này có thể dẫn tới ung thư và tử vong, trẻ sơ sinh dị dạng hoặc trong nhiều trường hợp là đột biến không gây hại truyền sang thế hệ tiếp theo. Đây là một dạng của tiến hóa do phóng xạ thúc đẩy. Theo nghiên cứu, những yếu tố chọn lọc mạnh mẽ, như bức xạ Chernobyl hoặc chất gây ô nhiễm môi trường, trước đây từng gây ra phản ứng thích nghi nhanh, bao gồm ở cá và thực vật.

Trong trường hợp ếch cây Ukraine, nhóm nghiên cứu nhận thấy màu sắc sẫm hơn có thể không phải do đột biến ngẫu nhiên, mà là phản ứng thích nghi nhằm bảo vệ ếch khỏi bức xạ cao. Màu sẫm có tác dụng bảo vệ trước các nguồn bức xạ khác nhau bằng cách vô hiệu hóa gốc tự do và giảm tổn thương ADN, đặc biệt sắc tố melanin được xem như cơ chế đệm ngăn bức xạ ion hóa, nhóm nghiên cứu giải thích. Melanin chịu trách nhiệm cho màu da sẫm và màu mắt tối ở nhiều động vật, bao gồm con người, nhưng cũng có thể giảm ảnh hưởng tiêu cực của bức xạ. Melanin hấp thụ và phân tán một phần năng lượng bức xạ, bảo vệ con người khỏi ánh sáng cực tím và bức xạ ion hóa ở nấm.

Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh cần tiến hành tìm hiểu sâu hơn để xác định cơ chế phía sau và hệ quả tiến hóa của đột biến do thiếu thí nghiệm dựa trên thực địa và cỡ mẫu nhỏ.

TIN CŨ HƠN
Loài chim dễ thương có sở thích cực kỳ kinh dị: Ghim xác con mồi lên cây gai

Loài chim dễ thương có sở thích cực kỳ kinh dị: Ghim xác con mồi lên cây gai

Hầu hết chim bách thanh sống ở Châu Âu hoặc Châu Phi, chỉ có 2 loài được tìm thấy ở vùng Bắc Mỹ.

Đăng ngày: 02/02/2026
Kỳ dị loài thú “yêu” điên cuồng, mãnh liệt đến chết

Kỳ dị loài thú “yêu” điên cuồng, mãnh liệt đến chết

Những con đực một số loài thú có túi ăn côn trùng ở châu Úc có thể “yêu” điên cuồng, thậm chí suốt 14 tiếng với con cái cho đến khi nó cơ thể suy nhược và chết gục.

Đăng ngày: 02/02/2026
Bộ da trăn khổng lồ bỏ lại trên bờ sông gây hoang mang

Bộ da trăn khổng lồ bỏ lại trên bờ sông gây hoang mang

Người dân địa phương hoang mang khi phát hiện bộ da trăn khổng lồ bên bờ sông nổi tiếng ở London, Anh.

Đăng ngày: 31/01/2026
“Người sói” phiên bản thật 100%: Thể chất phi thường, hung hăng, tấn công cả gấu Bắc Cực

“Người sói” phiên bản thật 100%: Thể chất phi thường, hung hăng, tấn công cả gấu Bắc Cực

Dù khác biệt về ngoại hình nhưng loài động vật này vẫn sở hữu những tố chất xứng đáng với danh xưng “người sói”, đặc biệt phải kể đến bản tính hung hăng kết hợp cùng cơ thể cường tráng, khiến chúng không hề ngại gây hấn với chó sói, gấu đen và thậm chí là gấu Bắc Cực.

Đăng ngày: 29/01/2026
Kỳ lạ loại lợn nhỏ nhất thế giới tưởng chừng đã tuyệt chủng

Kỳ lạ loại lợn nhỏ nhất thế giới tưởng chừng đã tuyệt chủng

Lợn Pygmy - loài lợn nhỏ nhất thế giới có nguồn gốc từ đồng cỏ phù sa ở chân đồi của dãy Himalaya. Loài động vật này có đặc tính khá nhút nhát.

Đăng ngày: 24/01/2026
Cuộc truy diệt thỏ lớn nhất lịch sử nhân loại: Khi virus không còn tiến hóa theo lối mòn

Cuộc truy diệt thỏ lớn nhất lịch sử nhân loại: Khi virus không còn tiến hóa theo lối mòn

Nó để lại cho con người chúng ta một bài học, khi đại dịch COVID-19 vẫn còn chưa kết thúc.

Đăng ngày: 23/01/2026
Các nhà khoa học phát hiện loài chuột đầu tiên biết trồng trọt

Các nhà khoa học phát hiện loài chuột đầu tiên biết trồng trọt

Đây là những con chuột "đời hai" ở Mỹ, chúng đã bắt đầu biết vẽ ruộng và trồng trọt.

Đăng ngày: 21/01/2026
Khoa Học News