Phục dựng chân dung người phụ nữ ngồi xổm trong mộ 4.200 năm
Các nhà khoa học tái hiện gương mặt người phụ nữ thời Đồ đồng (cách đây 4.200 năm) từ hài cốt khai quật trong một mỏ đá ở Scotland.
Cách đây hơn 4.000 năm, một người phụ nữ trẻ tuổi qua đời ở Scotland ngày nay được chôn cất ở tư thế ngồi xổm trong ngôi mộ lát đá. Ngôi mộ nguyên vẹn suốt thiên niên kỷ cho tới khi máy xúc ở một mỏ đá tình cờ làm lộ bộ hài cốt vào năm 1997. Giới nghiên cứu biết rất ít về người phụ nữ có biệt danh Upper Largie Woman, đặt theo tên mỏ đá Upper Largie Quarry. Tuy nhiên, hình ảnh phục dựng mới hé lộ hình dáng của chủ nhân ngôi mộ vào đầu thời Đồ đồng, Live Science hôm 24/9 đưa tin.
Gương mặt người phụ nữ ngoài 20 tuổi trong ngôi mộ đầu thời Đồ đồng. (Ảnh: Oscar Nilsson)
Hình phục dựng bán thân được trưng bày hôm 3/9 tại Bảo tàng Kilmartin ở Scotland, cho thấy người phụ nữ còn khá trẻ với mái tóc bện sẫm mẫu và mặc trang phục làm từ da hươu. Cô gái dường như đang nhìn một người khác ở gần đó. Bức ảnh là kết quả làm việc của Oscar Nilsson, một họa sĩ pháp y ở Thụy Điển.
Sau khi phát hiện Upper Largie Woman, phân tích xương và hàm răng hé lộ người phụ nữ nhiều khả năng chết ở độ tuổi ngoài 20 và trải qua thời kỳ ốm đau hoặc suy dinh dưỡng. Xác định niên đại bằng đồng vị carbon cho thấy cô gái sống vào khoảng năm 1500 - 2200 trước Công nguyên, đầu thời Đồ đồng. Trong khi đó, kết quả xem xét những đồng vị khác nhau của strontium và oxy từ hài cốt chỉ ra người chết lớn lên ở Scotland, nhưng nhóm nghiên cứu không lấy được mẫu ADN, vì vậy họ không biết các đặc điểm chủng tộc, bao gồm nước da, mài mắt và tóc của người phụ nữ.
Tuy nhiên, nhóm khảo cổ học tìm thấy nhiều mảnh gốm Beaker vỡ trong mộ, hé lộ cô gái thuộc nền văn hóa Beaker. Nền văn hóa này khởi đầu ở Trung Âu với những người có tổ tiên đến từ thảo nguyên Á Âu. Nền văn hóa Beaker tới Anh vào khoảng năm 2400 trước Công nguyên. Bằng chứng ADN hé lộ văn hóa Beaker thay thế phần lớn cư dân Anh, bao gồm những cộng đồng thời Đồ đá mới từng xây tượng đài như Stonehenge.
Để phục dựng chân dung Upper Largie Woman, hộp sọ của người phụ nữ được chụp cắt lớp vi tính, sau đó in 3D ở Scotland. Tuy nhiên, theo Nilsson, hài cốt thiếu xương hàm dưới và phần bên trái hộp sọ bị nứt vỡ nhiều. Vì vậy, điều đầu tiên ông làm là dựng lại phần bên trái hộp sọ, sau đó tạo xương hàm dựa trên suy đoán. Tiếp theo, Nilsson cân nhắc tuổi tác, giới tính, trọng lượng và chủng tộc của người phụ nữ bởi những yếu tố này giúp xác định độ dày mô.
Nilsson chọn lựa những cá nhân hiện đại có đặc điểm khớp với Upper Largie Woman từ một bảng thống kê hiện đại, sau đó sử dụng kết quả đo mô của họ để bắt đầu chạm khắc hình phục dựng. Điểm đánh đấu đặt trên hộp sọ mô phỏng cho phép ông đo lớp mô và phủ đất sét plasticine lên để tạo cơ mặt. Dựa vào đường nét hộp sọ, Nilsson nhận thấy mắt của người phụ nữ hơi xa nhau, phần mũi bè ra và hơi hếch. Cô cũng có vầng trán tròn và khuôn miệng rộng.
Thức ăn nhanh thế kỷ 21 hiện ra ở thành phố 2.000 năm tuổi
Thêm một thứ "vượt thời gian" khác gây choáng váng cho đội khảo cổ đang làm việc ở Pompeii - thành phố La Mã bị chôn vùi 2.000 năm trước dưới tro bụi núi lửa.
Tàu ma 800 năm hiện hình nguyên vẹn rồi bỗng "bốc hơi về trời"
Tàu ma Mortar Wreck hiện hình trong trạng thái rất tốt ở vùng nước nông ngoài khơi miền Nam nước Anh dù đã chìm 800 năm, để rồi phân rã nhanh đến đáng sợ từ ngày lộ ra khỏi cát.
Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ
Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ
Báu vật vô song ở Ai Cập: Được "nhào nặn" từ nhiều thế giới ngoài hành tinh
Ai Cập, miền đất nổi tiếng với nhiều báu vật ngoài hành tinh được khai quật từ các lăng mộ, tiếp tục sở hữu một báu vật vô song, thứ xuyên qua 2 cái chết sao, đánh cắp vật liệu từ một thế giới khác rồi lén lút xâm nhập Hệ Mặt trời sơ khai.
Bàn tay có điểm này, bạn có thể mang dòng máu người khác loài
Một nghiên cứu mới dẫn đầu bởi chủ nhân giải Nobel Y sinh năm 2022 phát hiện "bệnh Viking" thực ra là di sản của những cuộc hôn phối dị chủng của tổ tiên chúng ta với người khác loài Neanderthals.
Tháp đá nghìn tấn 3.500 năm chưa từng được dựng lên
Tháp đá đồ sộ nặng 1.168 tấn, cao khoảng 42m, có những vết nứt do một sự cố thời xưa và không thể dựng lên làm tượng đài.
