Phát hiện "hóa thạch" 13 tỉ năm tuổi của vụ nổ Big Bang

Quả bong bóng khổng lồ được đặt tên là Ho’oleilana, có tâm nằm cách thiên hà Milky Way 820 triệu năm ánh sáng, có thể chính là tàn tích "hóa thạch" của sự kiện khai sinh vũ trụ.

Theo Sci-News, khối "hóa thạch" Ho’oleilana có đường kính khoảng 1 tỉ năm ánh sáng, được nhà thiên văn học Cullan Howett từ Đại học Queensland (Úc) mô tả là lấn át các cấu trúc vũ trụ lớn nhất từng được biết đến như "Vạn Lý Trường Thành" Sloan và siêu đám Bootes.

Ho’oleilana hiện ra đầy trêu ngươi trong dữ liệu của các cuộc khảo sát Comicflows-4 và Sloan Digital Sky.


Bong bóng khổng lồ Ho’oleilana, "hóa thạch" của vũ trụ buổi bình minh - (Ảnh đồ họa: Frédéric Durillon).

"Chúng tôi thậm chí còn không tìm kiếm nó. Quá trúc này quá lớn đến nỗi nó tràn ra tận rìa vùng bầu trời mà chúng tôi đang phân tích" - TS Howett nói.

Theo bài công bố vừa xuất bản trên tạp chí khoa học Astrophysical Journal, trong lý thuyết về Big Bang, trong 400.000 năm đầu tiên, vũ trụ là một vạc plasma nóng - giống như bên trong các ngôi sao ngày nay. Trong plasma, các electron được tách ra khỏi hạt nhân nguyên tử.

Trong thời kỳ "hỗn mang" này, những vùng có mật độ cao hơn một chút bắt đầu co lại dưới lực hấp dẫn, ngay cả khi lượng bức xạ cực mạnh đang cố đẩy vật chất ra xa nhau.

Cuộc đấu tranh giữa lực hấp dẫn và bức xạ này đã làm cho plasma dao động và gợn sóng hệt như những gì chúng ta thấy khi một hòn sỏi rơi xuống mặt nước.

Trong không gian 3 chiều, gợn sóng lan tỏa theo một hình cầu. Từ "hòn sỏi" trung tâm, các gợn plasma tỏa ra xa tận 500 triệu năm ánh sáng xung quanh, sau đó bị cố định khi vũ trụ nguội đi và không còn plasma.

Đó chính là quả cầu "hóa thạch" mà các nhà khoa học vừa nhìn thấy.

Nhưng đó không phải bong bóng duy nhất trong vũ trụ. Trong suốt hàng tỉ năm, các bong bóng như thế lần lượt ra đời và bên trong chúng, các thiên hà được hình thành với mật độ cực đại.

Thiên hà Miiky Way (Ngân Hà) mà hành tinh chúng ta đang trú ngụ cũng nằm trong một cấu trúc bong bóng giống như thế.

Vì vậy, việc nghiên cứu "sứ giả cổ xưa" của vụ nổ Big Bang, chiếc bong bóng vũ trụ lâu đời nhất từng được tìm thấy, có thể giúp các nhà khoa học vũ trụ lý giải những bí ẩn xung quanh việc hình thành và phân bố của các thiên hà, cũng như làm rõ hơn bức tranh về sự giãn nở của vũ trụ.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện ngoại hành tinh có nước bao phủ, cách Trái đất 100 năm ánh sáng

Phát hiện ngoại hành tinh có nước bao phủ, cách Trái đất 100 năm ánh sáng

Các nhà thiên văn học tìm thấy một hành tinh nhiều khả năng có nước bao phủ hoàn toàn ở cách Trái đất 100 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 24/01/2026
Các nhà nghiên cứu phát hiện hành tinh song sinh “dính” nhau đầu tiên trong vũ trụ

Các nhà nghiên cứu phát hiện hành tinh song sinh “dính” nhau đầu tiên trong vũ trụ

Đài thiên văn vô tuyến ALMA đặt tại hoang mạc tử thần Atacama của Chile vừa thu thập được dữ liệu khó tin từ một cặp hành tinh khổng lồ gắn kết với nhau trên một quỹ đạo duy nhất.

Đăng ngày: 23/01/2026
Một thiên thể bạn đang nhìn thấy được Trái đất sinh ra chỉ trong vài giờ

Một thiên thể bạn đang nhìn thấy được Trái đất sinh ra chỉ trong vài giờ

Một mô phỏng siêu máy tính mới dựa trên các dữ liệu đã biết về Trái đất, Mặt trăng và hành tinh giả thuyết Theia vừa chỉ ra một đoạn lịch sử gây sốc của địa cầu.

Đăng ngày: 23/01/2026
NASA chụp được

NASA chụp được "bóng ma ánh sáng" đang tóm gọn chúng ta

Bóng ma ánh sáng giống như một lớp vỏ dày, sáng mờ bao vây cả Hệ Mặt trời, vô hình trước các kính viễn vọng cũ nhưng hiện ra lờ mờ trước mắt thần của Hubble.

Đăng ngày: 23/01/2026
Tử thần 11,5 tỉ năm trước dội bom NASA: Dự báo rùng rợn cho chúng ta

Tử thần 11,5 tỉ năm trước dội bom NASA: Dự báo rùng rợn cho chúng ta

Một trong những vật thể tử thần đáng sợ, dữ dội bậc nhất vũ trụ đã ập vào ống kính của thợ săn Hubble một cách vô tình sau khi xuyên không từ thế giới 11,5 tỉ năm trước.

Đăng ngày: 22/01/2026
Trong vũ trụ sơ khai, thời gian trôi chậm gấp 5 lần

Trong vũ trụ sơ khai, thời gian trôi chậm gấp 5 lần

Các chuyên gia lần đầu tiên sử dụng chuẩn tinh làm "đồng hồ" đo sự giãn nở thời gian vũ trụ và xác nhận Eistein đã đúng.

Đăng ngày: 22/01/2026
Trung Quốc tuyên bố tìm ra thứ có thể

Trung Quốc tuyên bố tìm ra thứ có thể "viết lại lý thuyết của Einstein"

Lý thuyết của Einstein được mô tả lần đầu trong bài báo xuất bản vào tháng 3-1905, giải thích hiệu ứng quang điện: Khi ánh sáng chiếu vào vật liệu cụ thể, các electron có thể được phát ra từ bề mặt của nó.

Đăng ngày: 22/01/2026
Khoa Học News