Phát hiện "hóa thạch" 13 tỉ năm tuổi của vụ nổ Big Bang

Quả bong bóng khổng lồ được đặt tên là Ho’oleilana, có tâm nằm cách thiên hà Milky Way 820 triệu năm ánh sáng, có thể chính là tàn tích "hóa thạch" của sự kiện khai sinh vũ trụ.

Theo Sci-News, khối "hóa thạch" Ho’oleilana có đường kính khoảng 1 tỉ năm ánh sáng, được nhà thiên văn học Cullan Howett từ Đại học Queensland (Úc) mô tả là lấn át các cấu trúc vũ trụ lớn nhất từng được biết đến như "Vạn Lý Trường Thành" Sloan và siêu đám Bootes.

Ho’oleilana hiện ra đầy trêu ngươi trong dữ liệu của các cuộc khảo sát Comicflows-4 và Sloan Digital Sky.


Bong bóng khổng lồ Ho’oleilana, "hóa thạch" của vũ trụ buổi bình minh - (Ảnh đồ họa: Frédéric Durillon).

"Chúng tôi thậm chí còn không tìm kiếm nó. Quá trúc này quá lớn đến nỗi nó tràn ra tận rìa vùng bầu trời mà chúng tôi đang phân tích" - TS Howett nói.

Theo bài công bố vừa xuất bản trên tạp chí khoa học Astrophysical Journal, trong lý thuyết về Big Bang, trong 400.000 năm đầu tiên, vũ trụ là một vạc plasma nóng - giống như bên trong các ngôi sao ngày nay. Trong plasma, các electron được tách ra khỏi hạt nhân nguyên tử.

Trong thời kỳ "hỗn mang" này, những vùng có mật độ cao hơn một chút bắt đầu co lại dưới lực hấp dẫn, ngay cả khi lượng bức xạ cực mạnh đang cố đẩy vật chất ra xa nhau.

Cuộc đấu tranh giữa lực hấp dẫn và bức xạ này đã làm cho plasma dao động và gợn sóng hệt như những gì chúng ta thấy khi một hòn sỏi rơi xuống mặt nước.

Trong không gian 3 chiều, gợn sóng lan tỏa theo một hình cầu. Từ "hòn sỏi" trung tâm, các gợn plasma tỏa ra xa tận 500 triệu năm ánh sáng xung quanh, sau đó bị cố định khi vũ trụ nguội đi và không còn plasma.

Đó chính là quả cầu "hóa thạch" mà các nhà khoa học vừa nhìn thấy.

Nhưng đó không phải bong bóng duy nhất trong vũ trụ. Trong suốt hàng tỉ năm, các bong bóng như thế lần lượt ra đời và bên trong chúng, các thiên hà được hình thành với mật độ cực đại.

Thiên hà Miiky Way (Ngân Hà) mà hành tinh chúng ta đang trú ngụ cũng nằm trong một cấu trúc bong bóng giống như thế.

Vì vậy, việc nghiên cứu "sứ giả cổ xưa" của vụ nổ Big Bang, chiếc bong bóng vũ trụ lâu đời nhất từng được tìm thấy, có thể giúp các nhà khoa học vũ trụ lý giải những bí ẩn xung quanh việc hình thành và phân bố của các thiên hà, cũng như làm rõ hơn bức tranh về sự giãn nở của vũ trụ.

TIN CŨ HƠN
Các nhà nghiên cứu phát hiện hành tinh song sinh “dính” nhau đầu tiên trong vũ trụ

Các nhà nghiên cứu phát hiện hành tinh song sinh “dính” nhau đầu tiên trong vũ trụ

Đài thiên văn vô tuyến ALMA đặt tại hoang mạc tử thần Atacama của Chile vừa thu thập được dữ liệu khó tin từ một cặp hành tinh khổng lồ gắn kết với nhau trên một quỹ đạo duy nhất.

Đăng ngày: 19/01/2026
NASA chụp được

NASA chụp được "bóng ma ánh sáng" đang tóm gọn chúng ta

Bóng ma ánh sáng giống như một lớp vỏ dày, sáng mờ bao vây cả Hệ Mặt trời, vô hình trước các kính viễn vọng cũ nhưng hiện ra lờ mờ trước mắt thần của Hubble.

Đăng ngày: 19/01/2026
Sáng sớm mai, chờ đón

Sáng sớm mai, chờ đón "mưa sao băng ban ngày" siêu dày đặc

Một trong những trận mưa sao băng khó quan sát nhất trên thế giới đang chuẩn bị đạt cực đại với 200 ngôi sao băng mỗi giờ.

Đăng ngày: 18/01/2026
Trung Quốc tuyên bố tìm ra thứ có thể

Trung Quốc tuyên bố tìm ra thứ có thể "viết lại lý thuyết của Einstein"

Lý thuyết của Einstein được mô tả lần đầu trong bài báo xuất bản vào tháng 3-1905, giải thích hiệu ứng quang điện: Khi ánh sáng chiếu vào vật liệu cụ thể, các electron có thể được phát ra từ bề mặt của nó.

Đăng ngày: 18/01/2026
Xếp thành hình dạng kỳ lạ, những cơn lốc xoáy khổng lồ trên sao Mộc khiến giới khoa học sửng sốt

Xếp thành hình dạng kỳ lạ, những cơn lốc xoáy khổng lồ trên sao Mộc khiến giới khoa học sửng sốt

Các nhà khoa học nhận định đây có thể là dấu hiệu cho thấy trên sao Mộc tồn tại những yếu tố vật lý con người chưa biết tới.

Đăng ngày: 17/01/2026
Một hành tinh khổng lồ vừa xuất hiện đầy ngỡ ngàng

Một hành tinh khổng lồ vừa xuất hiện đầy ngỡ ngàng

Một hành tinh khổng lồ mang tên Halla vừa xuất hiện đầy ngỡ ngàng quanh ngôi sao Bakedu - thứ vừa bùng lên thành sao khổng lồ đỏ và lẽ ra đã nuốt mất hành tinh này.

Đăng ngày: 17/01/2026
Các nhà khoa học Trung Quốc đề xuất cách tính thời gian ngoài vũ trụ

Các nhà khoa học Trung Quốc đề xuất cách tính thời gian ngoài vũ trụ

Theo nhóm nhà khoa học, tiêu chuẩn mới rất cần thiết vì con người đã tiến vào vũ trụ.

Đăng ngày: 17/01/2026
Khoa Học News