Khoa Học News

Phục dựng khuôn mặt người cổ đại bị biến dạng hộp sọ

Việc tái tạo khuôn mặt một người Andean bị dính khớp sọ sớm gây khó khăn cho các nhà nghiên cứu vì hình dạng hộp sọ rất khác bình thường.

Chuyên gia pháp y kiêm nhà thiết kế 3D Cícero Moraes cùng các đồng nghiệp phục dựng khuôn mặt một người Andean từ Bolivia, sống trong thời tiền Tây Ban Nha (thời kỳ trước khi các nhà thám hiểm Tây Ban Nha đến Trung Mỹ và Nam Mỹ), IFL Science hôm 5/12 đưa tin. Người này có một khiếm khuyết bẩm sinh hiếm gặp gọi là dị tật dính khớp sọ sớm. Dị tật này ảnh hưởng đến sự hình thành và hợp nhất của xương sọ, khiến hộp sọ biến dạng và thường dẫn đến suy giảm nhận thức, thị lực và các triệu chứng suy nhược khác.


Hình ảnh phục dựng khuôn mặt người Andean bị biến dạng hộp sọ. (Ảnh: Cícero Moraes).

Hộp sọ đang được bảo quản tại Bảo tàng Khảo cổ Quốc gia Bolivia và chưa thể xác định niên đại chính xác. Tuy nhiên, nhiều khả năng chủ nhân hộp sọ thuộc nền văn minh Tiwanaku hoặc Inca. Tiwanaku hình thành vào thế kỷ 2 và biến mất cách đây khoảng 1.000 năm. Trong khi đó, nền văn minh Inca nổi tiếng hơn, phát triển từ khoảng thế kỷ 13 đến thế kỷ 16.

Nhóm nghiên cứu cho biết, hình thái của hộp sọ khác biệt đáng kể so với mức trung bình. Do đó, họ đã tham khảo ý kiến của 6 bác sĩ phẫu thuật biến dạng khuôn mặt về dị tật dính khớp sọ sớm. Đây là thuật ngữ chung gồm nhiều hội chứng như hội chứng Crouzon, hội chứng Apert và hội chứng Pfeiffer.

Do thiếu những phần xương khác trên cơ thể, nhóm nghiên cứu không thể biết chính xác chủ nhân của hộp sọ mắc hội chứng nào. Họ cũng không thể xác định giới tính của người này chỉ dựa vào hộp sọ, dù sự phát triển răng cho thấy người này chết ở độ tuổi 17 - 21. Do đó, họ quyết định tạo ra một khuôn mặt trung tính, sử dụng các nghiên cứu thống kê dựa trên hình chụp cắt lớp vi tính để suy đoán diện mạo thực của đối tượng.

Moraes từng sử dụng phương pháp này để tái tạo khuôn mặt người cổ đại và các nhân vật lịch sử, nhưng dự án mới đặt ra nhiều thách thức do hình thái bất thường của hộp sọ. Ví dụ, cấu trúc hộp sọ khiến mắt lồi ra đáng kể, hình dạng của vùng nội sọ - nơi chứa não - cũng khác biệt lớn so với các mô hình bình thường, dẫn đến khuôn mặt nhô lên nhiều. Điều thú vị là hộp sọ có dấu hiệu trải qua một số loại phẫu thuật và bệnh nhân dường như đã tiếp tục sống được một thời gian ngắn.

TIN CŨ HƠN
Đào ống nước, lộ ra "đài thiên văn" cổ xưa hơn cả kim tự tháp

Đào ống nước, lộ ra "đài thiên văn" cổ xưa hơn cả kim tự tháp

Theo Live Science, đây có thể là một trong những bằng chứng lâu đời nhất về kiến trúc công cộng được tìm thấy ở châu Âu.

Đăng ngày: 12/05/2026
Đào được tàn tích siêu quái vật cổ đại 13 tấn bị loài người khác "hạ thủ"

Đào được tàn tích siêu quái vật cổ đại 13 tấn bị loài người khác "hạ thủ"

Theo Sci-News, đó là phần còn lại của sinh vật cổ đại gọi là "voi ngà thẳng", đã tuyệt chủng 400.000 năm về trước, nhưng là vị tổ tiên gần gũi của loài voi hiện tại.

Đăng ngày: 04/05/2026
Đào được loài khủng long khổng lồ chưa từng thấy trên thế giới

Đào được loài khủng long khổng lồ chưa từng thấy trên thế giới

Một loài khủng long hoàn toàn mới được đặt tên là Meraxes gigas, nặng hơn 4 tấn, đã lộ diện ở Hệ tầng Huincul ở Las Campanas Canyon, tỉnh Neuquén - Argentina.

Đăng ngày: 03/05/2026
Lời trần tình của kẻ "khai quật mộ cổ"

Lời trần tình của kẻ "khai quật mộ cổ"

Nhà khảo cổ kể về trải nghiệm về sự nguy hiểm và thú vui của nghề đào mộ.

Đăng ngày: 03/05/2026
Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Theo ước tính của các nhà khảo cổ, giá trị của kho báu lên tới hơn 12.000 tỷ đồng.

Đăng ngày: 02/05/2026
Phát hiện kho báu nửa triệu tuổi từ loài người khác ở Ba Lan

Phát hiện kho báu nửa triệu tuổi từ loài người khác ở Ba Lan

Những đồ vật quý giá nhất của một loài người khác cùng rất nhiều xương động vật tuyệt chủng đã được khai quật từ hang động Tunel Wielki, là một kho báu vô song.

Đăng ngày: 26/04/2026
Phát hiện mới về quái thú khổng lồ và loài người đáng sợ sống song song chúng ta

Phát hiện mới về quái thú khổng lồ và loài người đáng sợ sống song song chúng ta

Một nghiên cứu mới dựa trên hài cốt của 70 cá thể thuộc về một loài quái thú khổng lồ, nặng 13 tấn, đã vén màn bí ẩn về thời kỳ 125.000 năm trước, thấp thoáng bóng hình một loài người thợ săn.

Đăng ngày: 23/04/2026
Khoa Học News