Quét laser, hàng ngàn "bóng ma" Maya 3.000 năm hiện ra giữa rừng già Guatemala

Nhờ sự sử dụng LiDAR, các nhà khảo cổ phát hiện hàng ngàn công trình và khu định cư cổ xưa của người Maya, bao gồm tháp, đền đài và đường sá. 

Theo Live Science, các nhà địa chất ở miền Bắc Guatemala đã sử dụng LiDAR - phương tiện viễn thám sử dụng các lia laser và cảm biến đo cung phản xạ của các tia này để xác định các dị thường ẩn trên mặt đất, bị những tán cây hay vật thể hiện đại che phủ - để khảo sát khu rừng được cho là có người Maya cổ đại từng định cư.

Công nghệ này đặc biệt có lợi ở những khu vực như rừng nhiệt đới ở lưu vực sông Mirador-Calakmul Karst của Guatemala, nơi tia laser có thể xuyên qua tán cây dày.


Một kim tự tháp lớn và các cấu trúc khác xung quanh được tiết lộ qua cuộc khảo sát - (Ảnh: ANCIENT MESOAMERICA)

Dữ liệu từ các lần quét đem lại kết quả vượt xa mọi mong đợi khi tiết lộ tới hơn 1.000 khu định cư nằm rải rác trong khu vực rừng rậm khoảng 1.700km2, được kết nối với nhau bằng 100km đường sá được những người Maya cổ đại xây đắp cao và cẩn thận để đi bộ.

Ngoài nhà ở, giữa các "bóng ma" thời Maya này còn có phần nền của những kim tự tháp lớn, các kênh đào và hồ chứa.

Các phát hiện không chỉ tiết lộ một thế giới mới, một giai đoạn lịch sử mà còn cung cấp thêm bằng chứng về trình độ khoa học kỹ thuật "vượt thời gian" của người Maya, nhất là trong lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ cho cuộc sống tiện nghi chỉ kém thời hiện đại một chút.

Niên đại của các công trình là một yếu tố làm tăng thêm độ choáng váng của phát hiện: Chúng có từ những năm 1000 trước Công Nguyên đến năm 250 trước Công Nguyên, thuộc thời kỳ Trung và Hậu Tiền Cổ Điển trong nền văn minh Maya.

Độ bao phủ của các khu định cư và cách chúng kết nối với nhau cũng hứa hẹn đem đến nhiều dữ kiện quan trọng về cách người Maya cổ xưa đã sinh sống và giao thương.

"Lần đầu tiên, dữ liệu về một khu vực được tích hợp về chính trị và kinh tế, điều chưa từng thấy ở những nơi khác ở Tây Bán Cầu" - đồng tác giả Carlos Morales-Aguilar từ Khoa Địa lý và môi trường của Trường Đại học Texas ở Austin, cho biết. Bây giờ chúng ta có thể nhìn thấy toàn bộ cảnh quan của vùng Maya ở khu vực này của Guatemala.

Vì vậy, điều gì đã khiến khu vực này trở nên hấp dẫn đến mức người Maya muốn định cư ở đó ngay từ đầu?

Đồng tác giả nghiên cứu Ross Ensley, nhà địa chất của Viện Nghiên cứu Địa chất của Vùng đất thấp Maya ở Houston, Mỹ, cho biết: "Đối với người Maya, lòng chảo đá vôi Mirador-Calakmul là "Vùng Goldilocks". Người Maya định cư ở khu vực này vì nó có sự kết hợp phù hợp giữa vùng cao để định cư và vùng đất thấp để làm nông nghiệp. Vùng cao cung cấp nguồn đá vôi, vật liệu xây dựng chính của họ. Vùng đất thấp chủ yếu là đầm lầy, thuận lợi cho nông nghiệp đất ngập nước cũng như đất giàu chất hữu cơ để sử dụng trong trồng trọt kiểu bậc thang".

Các nhà nghiên cứu trước đây đã sử dụng lidar để quét các địa điểm của người Maya ở Guatemala. Vào năm 2015, một sáng kiến ​​có tên là "Dự án Lưu vực Mirador" đã tiến hành hai cuộc khảo sát quy mô lớn ở phần phía nam của lưu vực, tập trung vào thành phố cổ El Mirador. Dự án đó dẫn đến việc lập bản đồ 1.703 km2 của khu vực này tại Guatemala, theo nghiên cứu.

Morales-Aguilar cho biết: “Khi tôi tạo ra những mô hình đất trống đầu tiên của thành phố cổ El Mirador, tôi đã bị choáng ngợp. Thật thú vị khi lần đầu tiên quan sát một số lượng lớn các hồ chứa, kim tự tháp hoành tráng, ruộng bậc thang, khu dân cư và gò đất nhỏ".

Các nhà nghiên cứu hy vọng công nghệ lidar sẽ giúp họ khám phá những phần của Guatemala vẫn còn là một bí ẩn trong nhiều thế kỷ.

TIN CŨ HƠN
Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Khi nắm được sức mạnh của lửa trong tay, con người dần leo lên định chuỗi thức ăn. Nhưng sự kiện thay đổi lịch sử này diễn ra khi nào.

Đăng ngày: 31/03/2026
Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Hổ răng kiếm là một trong những loài động vật thuộc Kỷ băng hà được nhiều người biết tới nhất, tuy nhiên khoa hoc hiện đại vẫn chưa thực sự hiểu rõ về loài động vật săn mồi to lớn này.

Đăng ngày: 30/03/2026
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 29/03/2026
Phát hiện hóa thạch cá kỷ Jura được bảo tồn hoàn hảo

Phát hiện hóa thạch cá kỷ Jura được bảo tồn hoàn hảo

Hóa thạch cá này khiến các nhà khoa học ngạc nhiên vì chưa bao giờ thấy bất cứ một loài nào như vậy, nó giống như một món đồ chơi cá hoạt hình đang hát.

Đăng ngày: 28/03/2026
Phát hiện mới về quái vật xà đầu long có khả năng sống ở hồ Loch Ness

Phát hiện mới về quái vật xà đầu long có khả năng sống ở hồ Loch Ness

Các nhà khoa học cho biết việc phát hiện hóa thạch xà đầu long (plesiosaur) dưới đáy sông châu Phi cổ đại cho thấy một 'quái vật' có khả năng sống ở hồ Loch Ness nước ngọt.

Đăng ngày: 27/03/2026
Kim tự tháp được phát hiện ở Trung Quốc gây kinh ngạc cả thế giới được dùng để làm gì?

Kim tự tháp được phát hiện ở Trung Quốc gây kinh ngạc cả thế giới được dùng để làm gì?

Kim tự tháp mới được phát hiện đặc biệt hơn vì nó gắn liền với một truyền thuyết nổi tiếng của Trung Quốc.

Đăng ngày: 24/03/2026
Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Rác trong mắt bạn lại là một kho báu quý giá trong mắt người khác.Tại Trung Quốc, đã từng có vô số cổ vật, thậm chí là bảo vật Quốc gia lưu lạc trong dân gian, bị coi là rác, là phế vật.

Đăng ngày: 24/03/2026
Khoa Học News