"Rất có thể" côn trùng thụ phấn những bông hoa đầu tiên trên Trái đất

Các nhà nghiên cứu Australia kết luận thực vật hạt kín được thụ phấn nhờ tổ tiên của côn trùng, và côn trùng đã thụ phấn cho thực vật hạt kín trong 86% lịch sử tiến hóa của chúng.

Một nghiên cứu mới của các chuyên gia Australia chỉ ra rằng, rất có thể côn trùng là loài thụ phấn khi những bông hoa đầu tiên nở rộ trên Trái đất cách đây hơn 140 triệu năm.


Bức ảnh do nghiên cứu sinh Ruby E. Stephens, tác giả chính của nghiên cứu cung cấp. (Nguồn: UNSW Sydney).

Theo nghiên cứu đăng tải trên tạp chí New Phytologist ngày 5/6, hầu hết thực vật hạt kín hiện nay đều được thụ phấn nhờ côn trùng. Ở nhiều loài thực vật khác có xảy ra hiện tượng thụ phấn nhờ gió, nước hoặc động vật có xương sống.

Trong quá trình tìm hiểu về phương thức thụ phấn đầu tiên trên thế giới, nhóm nghiên cứu tại Vườn bách thảo Sydney của Australia, Đại học Macquarie, Đại học Western Sydney và Đại học New South Wales đã thu thập dữ liệu về cơ chế thụ phấn của 1.160 loài có thể có từ kỷ Phấn trắng cách đây khoảng 145 triệu-66 triệu năm.

Họ mô tả quá trình tiến hóa vĩ mô của bốn phương thức thụ phấn trong một "cây phả hệ". Cách thức này không chỉ giúp xác định loài nào thụ phấn cho cây ở hiện tại mà còn cho thấy loài có thể đã thụ phấn cho tổ tiên của thực vật đó trong quá khứ.

Căn cứ quá trình trên, nhóm nghiên cứu kết luận thực vật hạt kín được thụ phấn nhờ tổ tiên của côn trùng và côn trùng đã thụ phấn cho thực vật hạt kín trong 86% lịch sử tiến hóa của chúng.

Tác giả chính của nghiên cứu, nghiên cứu sinh Ruby E. Stephens tại Đại học Macquarie nhấn mạnh đây là phát hiện có ý nghĩa, tiết lộ một khía cạnh quan trọng về nguồn gốc của hầu hết các loài thực vật trên Trái đất ngày nay.

Cụ thể, thực vật là nguồn sống của hành tinh chúng ta và nghiên cứu mới này nhấn mạnh tầm quan trọng của côn trùng đối với sự sinh sản của thực vật trong suốt lịch sử Trái đất.

Các nhà khoa học dù chưa xác định được loài côn trùng thụ phấn đầu tiên, nhưng họ loại trừ khả năng là loài ong, vì hầu hết các bằng chứng đều cho thấy loài này không tiến hóa cho đến sau khi những bông hoa đầu tiên xuất hiện.

Với nhận định hầu hết những bông hoa ban đầu có kích thước rất nhỏ và được bảo tồn dưới dạng hóa thạch, các chuyên gia suy đoán rằng các loài thụ phấn có thể là ruồi hoặc bọ cánh cứng nhỏ, thậm chí có thể là muỗi vằn hoặc một số loài côn trùng đã tuyệt chủng.

TIN CŨ HƠN
Gián khổng lồ tưởng tuyệt chủng cách đây 80 năm bất ngờ xuất hiện ở Úc

Gián khổng lồ tưởng tuyệt chủng cách đây 80 năm bất ngờ xuất hiện ở Úc

Một sinh viên ngành sinh học của Đại học Sydney ở Úc đã bất ngờ phát hiện ra một con gián khổng lồ thuộc loài gián ăn gỗ Panesthia lata tưởng chừng như đã tuyệt chủng từ những năm 1930.

Đăng ngày: 22/01/2026
Lý giải được tại sao cây có hình dạng lá khác nhau

Lý giải được tại sao cây có hình dạng lá khác nhau

Theo các nhà khoa học Đức, protein có tên LMI1 chịu trách nhiệm về sự phát triển và hình dạng của lá cây cũng như hình thành loại lá biến đổi, tức là các sợi râu mà cây sử dụng để leo.

Đăng ngày: 16/01/2026
Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Liệu một loại vi khuẩn khiêm tốn có thể nắm giữ chìa khóa để sống sót qua bức xạ vũ trụ?

Đăng ngày: 14/01/2026
Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Loài kiến Matabele châu Phi có thể trở thành y tá, chăm sóc cho đồng loại bị thương khi chúng tham gia kiếm mồi.

Đăng ngày: 12/01/2026
Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Trong văn hóa Việt Nam, cây quất được coi là một biểu tượng của sự bình an, may mắn và sự tươi mát.  Vì vậy, nếu để quất bị héo trong năm mới là rất kiêng kỵ.

Đăng ngày: 12/01/2026
Sinh vật Tây Tạng 10.000 tuổi sắp hồi sinh, có thể gây đại dịch mới?

Sinh vật Tây Tạng 10.000 tuổi sắp hồi sinh, có thể gây đại dịch mới?

Các nhà khoa học đã bị sốc khi phát hiện ra 900 loài vi sinh vật chưa từng biết đến trên thế giới đang bị niêm phong trong băng vĩnh cửu ở Tây Tạng, trong đó có những loài có thể gây đại dịch mới.

Đăng ngày: 11/01/2026
Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Ẩn mình trong những khu rừng nhiệt đới nóng ẩm ở Nam Mỹ là một loài côn trùng to lớn đến mức nhiều người sẽ không thể tin là chúng thực sự tồn tại.

Đăng ngày: 09/01/2026
Khoa Học News