Рhát hiện cách sơn bền màu của người Maya

Người Maya cổ đại đã trang trí tường của các cung điện, đền đài, ghi các bản thảo viết tay, vẽ lên gốm sứ và vẽ lên cả thi hài người chết trước khi chôn xuống những chiếc giếng thiêng bằng một loại sơn xanh dương màu rất tươi và cực kỳ bền.

Từ lâu người ta biết rằng màu xanh dương đặc trưng của người Maya cổ đại gồm hai thành phần chính, một chất màu thực vật là chất phẩm màu chàm (gọi là indigo, lấy từ cây chàm indigopher (mà dựa trên công thức hoá học của nó, ngày nay người ta đã tổng hợp bằng cách nhân tạo để nhuộm quần bò) và một chất khoáng có tên là paligorskite, chứa trong một loại đất sét ở địa phương.

Tuy nhiên, người Maya đã làm thế nào để loại sơn này cực kỳ bền theo năm tháng thì vẫn còn là một điều bí ẩn.

Antonio Domenech thuộc Trường Đại học Valencia (Tây Ban Nha) và các đồng nghiệp thông báo phát hiện ra chất dehidroindigo trong các vết sơn. Chất màu bổ sung dường như được hình thành bởi quá trình oxy hóa indigo dưới tác dụng của nhiệt độ trong quá trình nấu sơn.

"Indigo có màu xanh nhưng dehidroindigo lại vàng, do đó, sự hiện diện của hai chất màu theo các tỷ lệ khác nhau có thể thu được sơn có nhiều sắc độ từ xanh đậm đến xanh nhạt” - ông Domenech nói - “Rất có thể là người Maya đã biết cách điều chỉnh nhiệt độ ngọn lửa bằng cách rút bớt hay cho thêm củi vào khi nấu sơn để tạo ra độ bền màu”.

Năm 2008 các nhà nghiên cứu Mỹ đã tuyên bố rằng thành phần bí mật đó chính là nhựa copal, thường dùng như một chất thơm để đốt (tương tự như hương) trong việc cúng tế thần linh, tạo ra bầu không khí tôn nghiêm. Kết luận này dựa trên việc nghiên cứu các dụng cụ đựng nhựa (lò đốt trầm hoặc bát hương) thấy có những dấu vết trang trí bằng sơn.

Dẫu vậy, ông Domenech và các đồng nghiệp của ông tại Trường ĐH Valencia (Tây Ban Nha) không đồng ý với kết luận này. Theo ý kiến ông, dụng cụ cúng tế của họ được tạo ra từ trước khi dùng để đốt trầm.

Hiện nay các nhà khoa học Tây Ban Nha đang nghiên cứu sự tạo ra các liên kết hoá học giữa các chất hữu cơ và vô cơ (chất chàm và đất sét) tạo thành một khối thống nhất. Những liên kết đặc biệt đó giữa hai chất được giả định là chiếc chìa khoá để làm nên độ bền phi thường với thời gian của lớp sơn của người Maya.

Nghiên cứu này được xuất bản trên tạp chí Vật liệu vi xốp (Microporous Materials).

Loading...
TIN CŨ HƠN
16 sự thật thú vị về lịch sử thế giới

16 sự thật thú vị về lịch sử thế giới

Bạn có thể được học về những sự kiện trọng đại nhất lịch sử thế giới trong sách giáo khoa, nhưng còn nhiều tình tiết thú vị hoặc rùng rợn mà bạn chưa khám phá.

Đăng ngày: 05/04/2025
Những phong tục ma chay khác thường trên thế giới

Những phong tục ma chay khác thường trên thế giới

Ma chay là phong tục không thể thiếu được ở tất cả các nền văn hóa, quốc gia trên thế giới, tuy tựu chung cùng một mục đích là để tưởng nhớ, an nghỉ người đã khuất song mỗi nơi lại có cách thể hiện khác nhau.

Đăng ngày: 05/04/2025
Nghiên cứu mới: Gõ bàn phím một ngón không chậm hơn 10 ngón?

Nghiên cứu mới: Gõ bàn phím một ngón không chậm hơn 10 ngón?

Một nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học Đại học Vanderbilt, Tennessee (Mỹ) cho thấy việc gõ bàn phím kiểu "mổ cò" một ngón tay thực tế không chậm hơn so với gõ bàn phím bằng 10 ngón tay.

Đăng ngày: 05/04/2025
Tìm hiểu máy bay Airbus A320 được ưa chuộng nhất nhì thế giới

Tìm hiểu máy bay Airbus A320 được ưa chuộng nhất nhì thế giới

Vụ việc máy bay Airbus A320 của Đức rơi tại Pháp một lần nữa làm rúng động dư luận thế giới. Máy bay Airbus A320 là dòng máy bay chở khách bán chạy thứ 2 thế giới

Đăng ngày: 05/04/2025
Cách xác định phương hướng bằng mặt Trăng

Cách xác định phương hướng bằng mặt Trăng

Nếu lỡ lạc đường trong đêm tối thì vị trí của Mặt Trăng trên bầu trời có thể giúp chúng ta xác định phương hướng.

Đăng ngày: 04/04/2025
Xác suất một chiếc máy bay gặp tai nạn là 0,00001%

Xác suất một chiếc máy bay gặp tai nạn là 0,00001%

Có những sự thật về những vụ tai nạn máy bay mà bạn chưa biết.

Đăng ngày: 04/04/2025
Thử sức với bài toán 263 năm chưa có đáp án đúng

Thử sức với bài toán 263 năm chưa có đáp án đúng

Liệu bạn có thể vượt qua trở ngại thách đố những trí tuệ siêu việt nhất của nhân loại qua gần 3 thế kỷ hay không?

Đăng ngày: 04/04/2025
Tiêu điểm
Khoa Học News