Khoa Học News

Sa mạc nào nóng nhất trên Trái đất?

Có thể không nhiều người biết sa mạc Dasht-e Lut của Iran. Nó chỉ là sa mạc lớn thứ 25 trên thế giới nhưng lại giữ kỷ lục về mức cao nhất về nhiệt độ bề mặt từng được ghi nhận, trên 70 độ C.

Dasht-e Lut (tiếng Ba Tư có nghĩa là "Đồng bằng trống rỗng") là một sa mạc muối lớn, theo các nhà khoa học nó được hình thành dưới đáy biển.


Ngày nay, đây là một vùng đất cằn cỗi có diện tích khoảng 51.800km2.

Hàng triệu năm trước, sự thay đổi kiến tạo khiến đáy biển dâng cao, nước bốc hơi từ từ do nhiệt độ cao. Ngày nay, đây là một vùng đất cằn cỗi có diện tích khoảng 51.800km2, được bao quanh bởi các dãy núi ở mọi phía, điều này góp phần vào nhiệt độ lập kỷ lục được ghi nhận ở đây do chúng ngăn không khí ẩm từ Địa Trung Hải và biển Ả Rập đến được.

Máy đo quang phổ hình ảnh có độ phân giải trung bình được lắp đặt trên vệ tinh Aqua của NASA đã khảo sát toàn cầu từ năm 2003 đến năm 2010. Dữ liệu thu thập được cho thấy nhiệt độ nóng nhất trung bình được ghi lại ở Dasht-e Lut. Nhiệt độ cao nhất được vệ tinh ghi lại ở đây là 70,7 độ C vào năm 2005.

Phần nóng nhất của Dasht-e Lut là một vùng có tên Gandom Beryan, một cao nguyên được bao phủ bởi đá cuội đen núi lửa, rộng khoảng 480km2. Những viên sỏi sẫm màu là một trong những yếu tố quyết định đến nhiệt độ khắc nghiệt của vùng đất được ghi nhận ở đây vì chúng hấp thụ nhiều năng lượng hơn từ ánh sáng Mặt trời và chỉ phản xạ một phần nhỏ của nó.

Điều thú vị là cái tên Gandom Beryan ("Lúa mì nướng" trong tiếng Ba Tư) được lấy cảm hứng từ một truyền thuyết địa phương về một đống lúa mì bị bỏ lại trên sa mạc bị cháy xém sau vài ngày. Tuy nhiên, với nhiệt độ lên tới gần 70,7 độ C, truyền thuyết đó nghe có vẻ không khó tin.


Dấu hiệu duy nhất của sự sống thực vật trong khu vực này là địa y sa mạc và tamarisk.

Một yếu tố góp phần khác vào sức nóng khắc nghiệt của Dasht-e Lut là thiếu thảm thực vật. Đất mặn khiến cho những loài thực vật thậm chí có thể sống trong những điều kiện khắc nghiệt nhất cũng rất khó tồn tại. Dấu hiệu duy nhất của sự sống thực vật trong khu vực này là địa y sa mạc và tamarisk, những loại cây bụi có khả năng phục hồi và có thể cao tới 10 mét.

Nhà khí hậu học Roger Pielke Sr. của Viện Hợp tác Nghiên cứu Khoa học Môi trường tại Đại học Colorado nói với NASA: "Nhiệt độ nóng nhất được quan sát tại các địa điểm không có thảm thực vật. Điều này có nghĩa là nếu sự thay đổi cảnh quan trong một khu vực dẫn đến ít thảm thực vật hơn, nhiệt độ bề mặt tối đa dự kiến sẽ nóng hơn. Nếu ốc đảo được phát triển bằng cách sử dụng nước ngầm trên sa mạc, nhiệt độ tối đa sẽ thấp hơn".

Đáng ngạc nhiên hơn là mặc dù bạn có thể chiên trứng trên cát và đá ở Dasht-e Lut, nhiệt độ không khí trong khu vực trung bình chỉ vào khoảng 39 độ C.

Ngoài sa mạc Lut, sa mạc Sonoran nằm ở biên giới giữ Mỹ và Mexico cũng có độ nóng tương tự, dù không thường xuyên chạm ngưỡng cao nhất như sa mạc Lut. Độ cao thấp của sa mạc có nghĩa không khí ít có khả năng bốc lên cao và hạ nhiệt.


Sa mạc Sonoran cũng có nhiệt độ bề mặt khá cao dù không thường xuyên chạm ngưỡng cao nhất như sa mạc Lut.

Do bao quanh Sonoran cũng là những ngọn núi, nhiệt độ dễ dàng bị giữ lại ở bồn địa khô cằn, làm tăng nhiệt độ không khí và nhiệt độ mặt đất. Các nhà nghiên cứu không rõ biến đổi khí hậu tác động bao nhiêu tới mức nhiệt độ cực hạn, nhưng những ngày nóng nhất do vệ tinh ghi nhận xuất hiện trong thời gian gần đây, đặc biệt trong thời kỳ La Niña, hiện tượng biến động theo sự ấm lên toàn cầu.

Ngoài ra, phân tích mới cũng xác định nơi lạnh nhất trên Trái đất. Đó là Nam Cực với kỷ lục -110,9 độ C, thấp hơn 20 độ so với ước tính trước đây. Ánh sáng Mặt Trời ở khu vực này của thế giới tương đối yếu và nhiều tia nắng bị phản chiếu trở lại khí quyển bởi băng và tuyết. Gió mạnh và hệ thống áp suất thấp cũng góp phần làm giảm nhiệt độ ở bề mặt Nam Cực. Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí Bulletin of the American Meteorological Society hôm 10/5.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Cận cảnh "siêu quái vật" đào đất lớn nhất thế giới, có khối lượng lên tới 13.500 tấn

Cận cảnh "siêu quái vật" đào đất lớn nhất thế giới, có khối lượng lên tới 13.500 tấn

Bagger 288 là đơn đặt hàng của công ty khai mỏ Rheinbraun. Các kỹ sư phải mất 5 năm để lên kế hoạch thiết kế và sản xuất, thời gian lắp ráp cỗ máy khổng lồ này cũng mất thêm 5 năm nữa.

Đăng ngày: 31/10/2026
Cầu tre dài hơn một kilomet có thể chịu tải 4 tấn

Cầu tre dài hơn một kilomet có thể chịu tải 4 tấn

Cây cầu tre ọp ẹp dài hơn một kilomet chạy qua vùng nước đục của sông Mekong, nối hòn đảo nổi Koh Pen nằm giữa mặt sông với Kampong Cham.

Đăng ngày: 31/10/2026
Bộ lạc bụng càng to càng quyến rũ ở Ethiopia

Bộ lạc bụng càng to càng quyến rũ ở Ethiopia

Sở hữu vòng hai khổng lồ luôn là niềm mơ ước của mỗi đứa trẻ ở bộ tộc Bodi và người sở hữu chiếc bụng to nhất sẽ được dân làng trọng vọng suốt phần đời còn lại.

Đăng ngày: 30/10/2026
Bí ẩn những món ăn trong ngày lễ ma quỷ Halloween

Bí ẩn những món ăn trong ngày lễ ma quỷ Halloween

Cũng như các ngày lễ khác, trong lễ Halloween, người ta thường ăn một số món ăn đặc trưng và mang ý nghĩa đặc biệt cho dịp này.

Đăng ngày: 29/10/2026
Chuyện gì xảy ra nếu tất cả núi lửa trên Trái Đất cùng phun trào?

Chuyện gì xảy ra nếu tất cả núi lửa trên Trái Đất cùng phun trào?

Với những dòng nham thạch nóng bỏng chảy xuống và những đốm lửa trong mây bụi, quang cảnh một ngọn núi lửa phun trào vừa đáng sợ lại vừa đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 28/10/2026
Nguồn gốc khoa học của quái vật Halloween

Nguồn gốc khoa học của quái vật Halloween

Người sói, thây ma, hồn ma.... những sinh vật tiêu biểu cho sự đáng sợ của mùa Halloween không phải tự dưng xuất hiện trong các câu chuyện.

Đăng ngày: 28/10/2026
Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Lý giải hiện tượng Mặt Trăng to hơn ở sát đường chân trời

Ảo ảnh quang học khiến Mặt Trăng trở nên khổng lồ khi ở sát đường chân trời là ảo giác nổi tiếng nhất thế giới mà chưa chuyên gia nào có thể đưa ra giải đáp chính xác.

Đăng ngày: 27/10/2026
Khoa Học News