Siêu tinh vân hành tinh

Một nhóm các nhà khoa học tại Úc và Hoa Kỳ, dưới sự chỉ đạo của giáo sư Miroslav Filipović từ Đại học Western Sydney, đã phát hiện một phân loại vật thể mới được gọi là “Siêu tinh vân hành tinh”. Họ báo cáo nghiên cứu của mình trên tạp chí Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.

Tinh vân hành tinh là những lớp khí và bụi do các sao giải phóng gần cuối cuộc đời và thường được quan sát thấy quanh những ngôi sao tương đương hoặc nhỏ hơn Mặt Trời.

Nhóm nghiên cứu đã khảo sát Magellanic Clouds, hai thiên hà hàng xóm của Milky Way, bằng kính viễn vọng radio của Tổ chức nghiên cứu khoa học và công nghiệp Commonwealth (CSIRO), Cơ sở kính viễn vọng quốc gia Úc. Họ nhận thấy 15 vật thể radio trong Magellanic Clouds giống với tinh vân hành tinh do các kính viễn vọng quang học quan sát được.

Phân loại vật thể mới này là những nguồn sóng radio mạnh một cách bất thường. Trong khi tinh vân hành tinh thông thường được tìm thấy quanh những ngôi sao nhỏ có kích thước tương đương Mặt Trời, thì nhóm tinh vân hành tinh này là chính là lớp vỏ bao bọc quanh những ngôi sao có khối lượng lớn hơn.

Một bức ảnh quang học từ Kính viện vọng Curtis Schmidt 0,6m thuộc Đại học Michigan/CTIO của tinh vân hành tinh radio sáng nhất trong Small Magellanic Cloud, JD 04. (Ảnh: Nhóm khảo sát Magellanic Cloud)

Nhóm của Filipović tranh luận rằng việc nhận biết những vật thể mới này có thể giúp giải quyết “vấn đề thiếu khối lượng” – sự vắng mặt của tinh vân hành tinh quanh những ngôi sao trung tâm, lớn gấp 1 đến 8 lần khối lượng Mặt Trời. Cho đến ngày nay, hầu hết những tinh vân hành tinh được biết đến có sao trung tâm và tinh vân xung quanh có khối lượng lần lượt là 0,6 và 0,3 lần khối lượng Mặt Trời, nhưng chưa hề có tinh vân nào được phát hiện quanh một ngôi sao lớn.

Siêu tinh vân hành tinh mới đi kèm với những ngôi sao lớn hơn, khoảng 8 lần khối lượng Mặt Trời. Và vật liệu tinh vân quanh mỗi ngôi sao có khối lượng gấp 2,6 lần Mặt Trời.

Filipović cho biết: “Đây là một điều hoàn toàn bất ngờ với chúng tôi, vì không ai mong đợi sẽ phát hiện được những vật thể này ở bước sóng radio và với thế hệ kính viễn vọng radio ngày nay. Chúng tôi đã giữ kín những phát hiện này trong 3 năm cho đến khi chúng tôi chắc chắn 100% rằng chúng chính là tinh vân hành tinh”.

Một số trong 15 tinh vân hành tinh mới được phát hiện trong Magellanic Clouds sáng gấp 3 lần so với bất cứ người bà con nào trong Milky Way. Nhưng để quan sát chúng một cách chi tiết hơn, các nhà thiên văn học cần đến sức mạnh của thế hệ kính viễn vọng radio tiếp theo.

TIN CŨ HƠN
Nguyệt thực có liên quan đến tâm linh?

Nguyệt thực có liên quan đến tâm linh?

Rất nhiều người cho rằng, nguyệt thực là hiện tượng thiên nhiên thần bí nên khi xảy ra thường phải liên quan đến những biến đổi bất thường trong đời sống. Trao đổi những băn khoăn này với nhiều nhà khoa học, chúng tôi đều nhận được câu khẳng định: chẳng có gì liên quan.

Đăng ngày: 12/03/2026
Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Các giai đoạn (pha) của Mặt Trăng thay đổi một cách tuần hoàn, phụ thuộc vào góc chiếu của Mặt Trời tới Mặt Trăng và vị trí quan sát trên Trái Đất.

Đăng ngày: 11/03/2026
Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu dải Ngân hà và Thiên hà, Ngân hà và Thiên hà khác nhau như thế nào? Mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 10/03/2026
Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Kênh truyền hình National Geographic danh tiếng mới đây đã cho công chiếu một đoạn clip ngắn diễn giải về sự hình thành Trái đất trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Trong một phát hiện khiến nhiều người ngạc nhiên, ngôi sao già nhất lại có tuổi đời còn lâu hơn cả vũ trụ. Sao HD 140283, hay còn gọi là sao Methuselah, không hề xa lạ với các nhà thiên văn học Trái đất.

Đăng ngày: 04/03/2026
Khoa Học News