Khoa Học News

Sông băng mở rộng khi châu Á nóng lên

Thông thường khi nhiệt độ tăng lên, băng sẽ tan dần ra.

Đó là lý do tại sao một tập hợp sông băng khu vực Đông Nam Himalayas 9.000 năm trước đã khiến nhiều nhà khoa học lúng túng. Trong khi hầu hết sông băng ở khu vực Trung Á rút dần dưới nhiệt độ mùa hè nóng hơn thì nhóm sông băng này lại mở rộng từ 1 đến 6 kilomet.

Một nghiên cứu mới của nhà địa chất học BYU Summer Rupper đã nối một chuỗi sự kiện xung quanh sự mở rộng bất ngờ này của sông băng.

“Gió mùa mạnh hơn được cho là nguyên nhân của hiện tượng này. Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy lượng tuyết rơi nhiều từ tác động của gió mùa chỉ là nguyên nhân của 30% sự mở rộng của sông băng”, Rupper cho biết. Bà công bố phát hiện của mình trên số tháng 9 tạp chí Quanternary Research.

Khi khí hậu mùa hè tại Trung Á ấm lên khoảng 6 độ C, chu trình thời tiết thay đổi đã kéo thêm nhiều mây đến Đông Nam Himalayas. Bóng của mây đã tạo ra một khối không khí có nhiệt đột lạnh hơn.

Nhiệt độ cũng giảm khi những đợt gió cao đẩy thêm hơi nước vào khu vực vốn đã ẩm ướt này.

Giáo sư BYU Summer Rupper đang nghiên cứu thực địa tại sông băng Goernergrat thuộc Thụy Sĩ. Nghiên cứu mới nhất của bà cho thấy một nhóm sông băng Himalaya đã phát triển rộng hơn bất chấp nhiệt độ tăng lên đáng kể. (Ảnh: Đại học Brigham Young)

Câu chuyện về cụm sông băng này nhấn mạnh sự khác biệt quan trọng giữa “thay đổi khí hậu” và “ấm lên toàn cầu”.

Rupper cho biết: “Kể cả khi nhiệt độ trung bình đang tăng lên tại khu vực hoặc trên toàn cầu, những gì xảy ra tại một vị trí nhất định còn tùy thuộc và đặc điểm của khu vực đó”.

Những phát hiện này dựa trên cơ sở mà Rupper đã phát triển để thay thế cho khái niệm rằng sông băng tan ra khi nhiệt độ cao. Phương pháp của bà dựa trên sự cân bằng năng lượng giữa sông băng và một loạt các nhân tố khí hậu, bao gồm gió, độ ẩm, mưa, hơi nước, và mây

Gerald Roe và Alan Gillespie thuộc Đại học Washington là các đồng tác giả của nghiên cứu mới. Hiểu rõ phản ứng của sông băng trong quá khứ thay đổi khí hậu sẽ giúp Rupper dự đoán lượng cung cấp nước của khu vực trong những thập kỷ tới. Bà và các cộng sự đang trong quá trình xác định lượng nước thuộc sông Indus đến từ một mạng luwois các sông băng lớn đầu nguồn thung lũng nông nghiệp của Ấn Độ và Pakistan.

“Nghiên cứu của họ có thể được sử dụng để giúp đánh giá những thay đổi sông băng và thủy học trong khu vực đông dân nhất của Trái Đất. Khu vực này đã bắt đầu cảm nhận được tác động rõ rệt của thay đổi khí hậu do con người tạo ra”,
Lewis Owen, một nhà địa lý học thuộc Đại học Cincinnati cho biết.

Tham khảo:

Summer Rupper, Gerard Roe, Alan Gillespie. Spatial patterns of Holocene glacier advance and retreat in Central Asia. Quaternary Research, 2009; DOI: 10.1016/j.yqres.2009.03.007

TIN CŨ HƠN
23 phương pháp tra tấn rợn người thời Trung Cổ

23 phương pháp tra tấn rợn người thời Trung Cổ

Thời Trung Cổ, để giảm tỷ lệ tội phạm và những người ngồi tù, các lãnh chúa thường nghĩ ra những phương thức tra tấn vô cùng hà khắc.

Đăng ngày: 18/06/2026
Nhà vệ sinh trên máy bay hoạt động như thế nào?

Nhà vệ sinh trên máy bay hoạt động như thế nào?

Vào mùa hè, thời điểm mọi người đổ xô đi du lịch, các máy bay thương mại thường đông nghịt hành khách.

Đăng ngày: 13/06/2026
Khám phá bí ẩn của những người sống sót sau khi bị sét đánh

Khám phá bí ẩn của những người sống sót sau khi bị sét đánh

Các nhà khoa học đã khám phá ra bí ẩn của những người sống sót sau khi bị sét đánh.

Đăng ngày: 13/06/2026
Người tự nhận trở về từ năm 2028 "kể chuyện" xảy ra ở tương lai?

Người tự nhận trở về từ năm 2028 "kể chuyện" xảy ra ở tương lai?

Theo Daily Star, du hành không gian cho đến nay vẫn chỉ là câu chuyện khoa học viễn tưởng. Các nhà nghiên cứu hiện chưa đạt được bước đột phá trong lĩnh vực này.

Đăng ngày: 12/06/2026
Top 10 người có chỉ số IQ cao nhất thế giới

Top 10 người có chỉ số IQ cao nhất thế giới

Trên thế giới có những con người xuất chúng với chỉ số thông minh vượt trội như Albert Einstein, Stephen Hawking. Tuy nhiên, trong lịch sử thế giới có rất nhiều người có chỉ số IQ cao hơn hai nhà bác học trên.

Đăng ngày: 11/06/2026
Những bí ẩn được giấu trong các bức tranh nổi tiếng

Những bí ẩn được giấu trong các bức tranh nổi tiếng

Đằng sau những lớp sơn, lớp màu tạo nên các tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng toàn thế giới là những hình họa mà họa sĩ đang muốn tìm cách giấu đi.

Đăng ngày: 10/06/2026
Thói quen "rởm đời" của các thiên tài trong lịch sử

Thói quen "rởm đời" của các thiên tài trong lịch sử

Albert Einstein khỏa thân đi lại trong nhà, Nikola Tesla lau thìa 18 lần mới dùng bữa, Charles Dickens chải đầu hàng trăm lần mỗi ngày... là những thói quen "quái lạ" của các thiên tài.

Đăng ngày: 10/06/2026
Khoa Học News