Sputnik và mật mã mà người Mỹ không thể giải mã được

Cuộc khủng hoảng Sputnik là thời kỳ công chúng ở các quốc gia phương Tây tỏ ra sợ hãi và lo lắng về khoảng cách công nghệ có thể nhận thấy được giữa Hoa Kỳ và Liên Xô do việc Liên Xô phóng Sputnik 1, vệ tinh nhân tạo đầu tiên trên thế giới.

Vào ngày 4 tháng 10 năm 1957, Sputnik 1 là vật thể đầu tiên xâm nhập bầu khí quyển Trái đất theo kiểu có kiểm soát và là vật thể đầu tiên đạt được điều mà cho đến thời điểm đó chỉ được lý thuyết hóa: quỹ đạo ổn định, di chuyển cao trên bầu trời của các quốc gia mà không bị trừng phạt. Vào thời điểm đó, đây được coi là một thảm họa đối với phương Tây.

Sputnik 1 đã nhìn thấy gì ở trên đó? Có bằng chứng nào về thiên đường, địa ngục, người ngoài hành tinh hay điều gì đó hoàn toàn bất ngờ không? Chắc chắn người Liên Xô sẽ biết được tất cả những điều gì mà nhân loại thời đó vẫn còn chưa biết đến, Sputnik di chuyển trên cao và truyền thông tin trở lại cho những người quan sát bên dưới.

Người Mỹ có thể thu được và nghe thấy thông điệp của Sputnik truyền về, nhưng họ không có cách nào hiểu được những điều họ đang nghe thấy là gì. Việc giải mã những thông điệp đó trở thành ưu tiên trước mắt: Sputnik đã nói gì với Liên Xô?


Vào đầu những năm 1950, các chuyến bay của máy bay do thám Lockheed U-2 qua Liên Xô đã cung cấp thông tin tình báo rằng Mỹ có lợi thế về năng lực hạt nhân. Tuy nhiên, các nghiên cứu được thực hiện từ năm 1955 đến năm 1961 cho thấy Liên Xô đang đào tạo số lượng nhà khoa học nhiều gấp hai đến ba lần mỗi năm so với Hoa Kỳ. Việc phóng thành công Sputnik 1 cho thấy Liên Xô đã đạt được bước nhảy vọt đáng kể về công nghệ, được hiểu là mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh quốc gia Hoa Kỳ, thúc đẩy Hoa Kỳ tăng cường đầu tư liên bang vào nghiên cứu và phát triển, giáo dục và An ninh quốc gia.

Trên thực tế, Sputnik đã tặng cho bất kỳ nhà khoa học nào đang theo dõi những thông tin vô giá. Những người quan sát từ mặt đất đã theo dõi phương tiện phóng đi qua bầu khí quyển phía trên và thu được một lượng lớn dữ liệu đo từ xa thực tế cũng như các dữ liệu khác có thể được sử dụng trong các chương trình tên lửa của họ.

Liên Xô cũng không hề cố gắng che giấu tín hiệu từ vệ tinh của họ. Bất kỳ nhân viên điều hành tín hiệu vô tuyến nghiệp dư nào cũng có thể nghe thấy hàng loạt tiếng bíp được truyền từ ngoài không gian. Người Mỹ, những người đã theo dõi quá trình phóng tên lửa với sự quan tâm đặc biệt, đã nắm bắt được mọi sắc thái của thông điệp.

Đây là sự khởi đầu của cái được gọi là "Cuộc khủng hoảng Sputnik". Người Mỹ không thể tin rằng công nghệ của Liên Xô lại vượt trội đến vậy, và thế giới phương Tây đã rơi vào khủng hoảng trước lỗ hổng kiến thức rõ ràng này.


Cuộc khủng hoảng Sputnik là một sự kiện quan trọng trong Chiến tranh Lạnh, khởi đầu cho việc thành lập NASA và Cuộc đua vào không gian giữa hai siêu cường. Vệ tinh được phóng vào ngày 4 tháng 10 năm 1957, từ Sân bay vũ trụ Baikonur. Điều này đã tạo ra phản ứng khủng hoảng trên các tờ báo quốc gia như The New York Times, họ đã đề cập đến vệ tinh trong 279 bài báo từ ngày 6 tháng 10 năm 1957 đến ngày 31 tháng 10 năm 1957 (hơn 11 bài mỗi ngày).

Đây là sự khởi đầu của "Cuộc đua vào không gian", dẫn đến việc thành lập NASA vào năm sau và bắt đầu một chuỗi sự kiện dẫn đến cuộc đổ bộ lên Mặt trăng hơn một thập kỷ sau đó. Công chúng Mỹ cũng bị thu hút tương tự bởi kỳ quan của Liên Xô này, với việc tờ New York Times xuất bản 279 bài báo riêng biệt vào tháng 10 năm 1957 về Sputnik, trung bình 11 bài một ngày.

Vậy người Mỹ có bao giờ giải mã được thông điệp đó không? Những bộ óc thông minh nhất của họ đã tự mình nỗ lực thực hiện nhiệm vụ này, nhưng có vẻ như Sputnik đang truyền về những thông tin mà Mỹ không thể giải mã được thông điệp.

Phải mất nhiều năm, bí mật của Sputnik 1 mới được tiết lộ cho phương Tây. Cuối cùng, khi họ hiểu được vệ tinh đang gửi đi điều gì, người Mỹ đã bị sốc vì sự giải mã sai hướng của mình.


Một yếu tố góp phần gây ra cuộc khủng hoảng Sputnik là Liên Xô đã không công bố bức ảnh chụp vệ tinh trong 5 ngày sau khi phóng. Bởi vậy sự xuất hiện ban đầu của nó vẫn là một bí ẩn đối với người Mỹ. Các phương tiện truyền thông đã khuấy động sự hoảng loạn về mặt đạo đức bằng cách viết những bài giật gân về sự kiện này.

Chương trình không gian Sputnik của Liên Xô, trong suốt lịch sử của nó, được xác định và xây dựng dựa trên việc chấp nhận rủi ro và hiểu biết chưa đầy đủ về công nghệ: việc trở thành người đi đầu trong thời điểm đó quan trọng hơn nhiều so với việc xây dựng những công nghệ đáng tin cậy.

Sputnik không hề gửi những dữ liệu về vũ trụ ngoài bầu khí quyển của Trái đất. Chuỗi tiếng bíp chỉ đơn giản là một âm thanh có thể nghe được mà bất cứ ai cũng có thể nghe thấy, nó chỉ có vai trò xác nhận với Liên Xô rằng tên lửa phóng vào không gian của họ đã thực sự hoạt động và vệ tinh đã sống sót sau hành trình.

Tất cả những gì Sputnik muốn nói là "here I am".

TIN CŨ HƠN
Làm thế nào để quay trở lại tàu vũ trụ nếu các phi hành gia rời khỏi cabin để làm việc và vô tình trôi đi?

Làm thế nào để quay trở lại tàu vũ trụ nếu các phi hành gia rời khỏi cabin để làm việc và vô tình trôi đi?

Không gian bên ngoài vũ trụ là một môi trường rất nguy hiểm, bao gồm các hạt năng lượng cao, bức xạ mặt trời, vi thiên thạch, vi thiên thạch,...

Đăng ngày: 05/01/2026
Năm 2035, một bóng ma vũ trụ

Năm 2035, một bóng ma vũ trụ "xuyên không" đến Trái đất

Kính viễn vọng không gian James Webb vừa phát hiện một hiện tượng ma quái mới ở nơi cách Trái đất 10 tỉ năm ánh sáng.

Đăng ngày: 04/01/2026
Kính Hubble chụp ảnh

Kính Hubble chụp ảnh "cây cầu" nối hai thiên hà

NASA công bố ảnh chụp mới tuyệt đẹp về bộ ba thiên hà Arp 248 trong chòm sao Xử Nữ, cách Trái đất khoảng 200 triệu năm ánh sáng.

Đăng ngày: 04/01/2026
Mâu thuẫn lớn nhất của vật lý đương đại, Albert Einstein mất nửa đời người cũng không giải được

Mâu thuẫn lớn nhất của vật lý đương đại, Albert Einstein mất nửa đời người cũng không giải được

Thuyết tương đối được đề xuất bởi Albert Einstein từ hơn 100 năm trước và thuyết cơ học lượng tử cũng được xây dựng bởi sự góp mặt của ông.

Đăng ngày: 04/01/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 04/01/2026
NASA công bố hình ảnh mới về vũ trụ chụp bằng kính viễn vọng James Webb

NASA công bố hình ảnh mới về vũ trụ chụp bằng kính viễn vọng James Webb

Theo NASA, hình ảnh trên cho thấy vùng hình thành sao nằm ở vị trí gần Trái Đất nhất trong tổ hợp đám mây Rho Ophiuchi với khoảng cách gần 390 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 03/01/2026
Thiên thạch gây ra vết lõm

Thiên thạch gây ra vết lõm "không thể sửa" cho kính James Webb

Một thiên thạch lớn ngoài dự kiến đâm vào kính viễn vọng không gian James Webb cuối tháng 5, để lại vết lõm trên tấm gương mạ vàng.

Đăng ngày: 03/01/2026
Khoa Học News