Sự thật đằng sau lời đồn đấu sĩ La Mã chiến đấu đến chết

Đấu sĩ La Mã thường được mô tả là người hùng trong những trận chiến đẫm máu. Những cuộc đọ sức này không hồi kết cho đến khi ít nhất một người bị giết chết.

Ngoài đời thực, họ có thực sự chiến đấu đến chết không? Trên thực tế, một số trường hợp là như vậy, nhưng một số thì không. Nhà nghiên cứu Alfonso Manas ở Trường đại học California, Berkeley, Mỹ, cho biết tỷ lệ tử vong của các đấu sĩ qua các thời kỳ là khác nhau.

Chẳng hạn như cho đến thế kỷ IV trước Công nguyên, các đấu sĩ có thể bị những vết thương khủng khiếp, ví dụ bị giáo đâm xuyên sọ, thì tử vong là không tránh khỏi.

Từ sau năm 27 trước Công nguyên, luật chơi của các cuộc đấu này được thay đổi. Do đó, tỷ lệ đấu sĩ bị chết có giảm. Những cải cách này được thực hiện trong thời gian hoàng đế Augustus và hoàng đế Tiberius trị vì (từ khoảng năm 30 trước Công nguyên đến năm 37 Công nguyên).


Các trận đấu của các đấu sĩ thời La Mã cổ đại rất tàn bạo. (Ảnh: peepo/Getty Images).

Trong thế kỷ I, cứ 5 trận đấu thì có 1 trận kết thúc do đấu sĩ thua trận tử vong. Tỷ lệ này cũng vẫn như vậy trong thế kỷ II. Mặc dù nhiều đấu sĩ là nô lệ nhưng do tỷ lệ tử vong giảm nên một số người tự do đã tự nguyện làm đấu sĩ.

Chính xác các quy định thay đổi như thế nào sau năm 27 trước Công nguyên thì chúng ta chưa biết, nhưng các bằng chứng cho thấy một đấu sĩ có thể đầu hàng bằng cách cởi bỏ áo giáp và giơ ngón tay trỏ.

Ngoài ra, một số trận đấu có thể có trọng tài. Trọng tài có thể áp dụng các quy định và dừng trận đấu nếu một đấu sĩ sắp bị giết và nếu người tổ chức trận đấu cho phép thì đấu sĩ thua cuộc có thể rời khỏi đấu trường.

Nhưng nếu bên chủ nhà của trận đấu nhất quyết yêu cầu trận đấu chỉ kết thúc khi người thua cuộc bị giết thì họ phải trả một khoản tiền lớn cho người cung cấp đấu sĩ. Khoản tiền này có thể tăng gấp 50 lần so với chi phí khi đấu sĩ vẫn còn sống sau trận đấu.

Sang thế kỷ III, tỷ lệ đấu sĩ tử vong lại tăng lên, có thể là do số người xem muốn chứng kiến những màn kịch tính nhiều hơn. Đấu sĩ thua cuộc không được xin tha. Các bằng chứng cho thấy cứ 3 trận đấu thì có 2 trận đấu sĩ thua phải chết.

Đến thế kỷ IV, tình hình cũng vẫn như vậy nhưng sang thế kỷ V, các trận đấu kiểu này không còn được ưa thích nhiều như trước và các trận đấu không nhất thiết chỉ ngừng khi có đấu sĩ bị giết.

Những tù nhân không được huấn luyện

Không phải người nào tham gia các trận đấu cũng là đấu sĩ đã được huấn luyện. Một số người là tù nhân chưa hề có kinh nghiệm chiến đấu hoặc chỉ được tập luyện sơ sài sử dụng một vài vũ khí thông thường, bị kết tội chết bằng cách cho thú dữ ăn thịt. Đa số những người này đều bỏ mạng trên đấu trường.

Vì tù nhân không được huấn luyện hoặc rất ít, và không có vũ khí tốt nên giá mua họ cho các trận đấu tương đối rẻ.

Giảng viên nghiên cứu lịch sử Virginia Campbell ở Trường đại học Mở, Mỹ, cho biết việc sử dụng tử tù làm đấu sĩ không chỉ tiết kiệm chi phí cho trò giải trí chết người này mà còn là một hình thức răn đe rằng đừng phạm tội nếu bạn biết kết cục sẽ là như vậy.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện mới về DNA của con người

Phát hiện mới về DNA của con người

Phát hiện mới cho phép việc lấy mẫu DNA dễ dàng nhưng cũng tạo ra lỗ hổng không nhỏ về quyền riêng tư.

Đăng ngày: 01/03/2026
Những vật liệu cứng nhất hành tinh

Những vật liệu cứng nhất hành tinh

Nhờ công nghệ tiên tiến, các nhà khoa học đã cho ra đời những "siêu vật liệu" nhân tạo có độ cứng vượt trội hơn nhiều.

Đăng ngày: 01/03/2026
Bí ẩn về cách hoạt động của tia tử thần Archimedes cuối cùng đã tìm được lời giải bởi một học sinh lớp 8!

Bí ẩn về cách hoạt động của tia tử thần Archimedes cuối cùng đã tìm được lời giải bởi một học sinh lớp 8!

Chúng ta cuối cùng cũng đã biết cách mà tia tử thần hay còn gọi là tia nhiệt hoạt động.

Đăng ngày: 01/03/2026
Choáng ngợp ngắm 12 bức tượng cao nhất thế giới

Choáng ngợp ngắm 12 bức tượng cao nhất thế giới

Với chiều cao kỷ lục lên đến hơn 100m, những bức tượng khổng lồ này trở thành biểu tượng của các thành phố và là điểm du lịch hút khách.

Đăng ngày: 01/03/2026
Vì sao máy bay sợ nhất va phải chim?

Vì sao máy bay sợ nhất va phải chim?

Là những cỗ máy nặng hàng chục tấn và có giá trị triệu USD, máy bay lại có thể gặp vấn đề khi đối diện với những chú chim nhỏ bé.

Đăng ngày: 01/03/2026

"Bóng đè" hay chứng tê liệt do ngủ - Ảo giác đáng sợ khi thức dậy dưới góc nhìn khoa học

Có khi nào bạn cảm thấy bị đông cứng cơ thể tại chỗ và gặp ác mộng ngay sau khi thức dậy?

Đăng ngày: 01/03/2026
Bằng chứng khoa học cho thấy đầu thai là có thực

Bằng chứng khoa học cho thấy đầu thai là có thực

Trong khi nhiều nhà khoa học cho rằng ý niệm về sự đầu thai chỉ là huyền thoại thì có một số chuyên gia đáng tin cậy tin nó là một hiện tượng có thật.

Đăng ngày: 28/02/2026
Khoa Học News