Sự thật đằng sau lời đồn đấu sĩ La Mã chiến đấu đến chết

Đấu sĩ La Mã thường được mô tả là người hùng trong những trận chiến đẫm máu. Những cuộc đọ sức này không hồi kết cho đến khi ít nhất một người bị giết chết.

Ngoài đời thực, họ có thực sự chiến đấu đến chết không? Trên thực tế, một số trường hợp là như vậy, nhưng một số thì không. Nhà nghiên cứu Alfonso Manas ở Trường đại học California, Berkeley, Mỹ, cho biết tỷ lệ tử vong của các đấu sĩ qua các thời kỳ là khác nhau.

Chẳng hạn như cho đến thế kỷ IV trước Công nguyên, các đấu sĩ có thể bị những vết thương khủng khiếp, ví dụ bị giáo đâm xuyên sọ, thì tử vong là không tránh khỏi.

Từ sau năm 27 trước Công nguyên, luật chơi của các cuộc đấu này được thay đổi. Do đó, tỷ lệ đấu sĩ bị chết có giảm. Những cải cách này được thực hiện trong thời gian hoàng đế Augustus và hoàng đế Tiberius trị vì (từ khoảng năm 30 trước Công nguyên đến năm 37 Công nguyên).


Các trận đấu của các đấu sĩ thời La Mã cổ đại rất tàn bạo. (Ảnh: peepo/Getty Images).

Trong thế kỷ I, cứ 5 trận đấu thì có 1 trận kết thúc do đấu sĩ thua trận tử vong. Tỷ lệ này cũng vẫn như vậy trong thế kỷ II. Mặc dù nhiều đấu sĩ là nô lệ nhưng do tỷ lệ tử vong giảm nên một số người tự do đã tự nguyện làm đấu sĩ.

Chính xác các quy định thay đổi như thế nào sau năm 27 trước Công nguyên thì chúng ta chưa biết, nhưng các bằng chứng cho thấy một đấu sĩ có thể đầu hàng bằng cách cởi bỏ áo giáp và giơ ngón tay trỏ.

Ngoài ra, một số trận đấu có thể có trọng tài. Trọng tài có thể áp dụng các quy định và dừng trận đấu nếu một đấu sĩ sắp bị giết và nếu người tổ chức trận đấu cho phép thì đấu sĩ thua cuộc có thể rời khỏi đấu trường.

Nhưng nếu bên chủ nhà của trận đấu nhất quyết yêu cầu trận đấu chỉ kết thúc khi người thua cuộc bị giết thì họ phải trả một khoản tiền lớn cho người cung cấp đấu sĩ. Khoản tiền này có thể tăng gấp 50 lần so với chi phí khi đấu sĩ vẫn còn sống sau trận đấu.

Sang thế kỷ III, tỷ lệ đấu sĩ tử vong lại tăng lên, có thể là do số người xem muốn chứng kiến những màn kịch tính nhiều hơn. Đấu sĩ thua cuộc không được xin tha. Các bằng chứng cho thấy cứ 3 trận đấu thì có 2 trận đấu sĩ thua phải chết.

Đến thế kỷ IV, tình hình cũng vẫn như vậy nhưng sang thế kỷ V, các trận đấu kiểu này không còn được ưa thích nhiều như trước và các trận đấu không nhất thiết chỉ ngừng khi có đấu sĩ bị giết.

Những tù nhân không được huấn luyện

Không phải người nào tham gia các trận đấu cũng là đấu sĩ đã được huấn luyện. Một số người là tù nhân chưa hề có kinh nghiệm chiến đấu hoặc chỉ được tập luyện sơ sài sử dụng một vài vũ khí thông thường, bị kết tội chết bằng cách cho thú dữ ăn thịt. Đa số những người này đều bỏ mạng trên đấu trường.

Vì tù nhân không được huấn luyện hoặc rất ít, và không có vũ khí tốt nên giá mua họ cho các trận đấu tương đối rẻ.

Giảng viên nghiên cứu lịch sử Virginia Campbell ở Trường đại học Mở, Mỹ, cho biết việc sử dụng tử tù làm đấu sĩ không chỉ tiết kiệm chi phí cho trò giải trí chết người này mà còn là một hình thức răn đe rằng đừng phạm tội nếu bạn biết kết cục sẽ là như vậy.

TIN CŨ HƠN
Hòn đảo tư nhân chỉ bán cho những ai dám ở lại một đêm

Hòn đảo tư nhân chỉ bán cho những ai dám ở lại một đêm

Đảo Ducks Ledges là một khu đất rộng 6000 m2 trên Vịnh Wohoa, Maine (Mỹ). Hòn đảo tư nhân này đang được bán với giá 339.000 USD (gần 8 tỷ VND), nhưng không phải chỉ cần bỏ tiền là mua được.

Đăng ngày: 22/01/2026
Một bộ tộc tuyệt chủng sau cái chết của

Một bộ tộc tuyệt chủng sau cái chết của "người cô độc nhất thế giới"

"Người đàn ông cô độc nhất thế giới" qua đời vào tháng này trong khu rừng rậm Amazon, và ra đi cùng với ông là cả một nền văn hóa và câu trả lời cho hàng nghìn câu hỏi.

Đăng ngày: 22/01/2026
Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Một quốc gia là một chủ thể của luật quốc tế (một quốc gia có chủ quyền hoàn toàn) phải đáp ứng được những tiêu chuẩn sau.

Đăng ngày: 22/01/2026
Kỳ lạ người phụ nữ không ngủ suốt… 40 năm

Kỳ lạ người phụ nữ không ngủ suốt… 40 năm

Truyền thông Trung Quốc gần đây đưa tin về trường hợp kỳ lạ của một phụ nữ tuyên bố rằng đã không ngủ trong khoảng 4 thập kỷ nhưng cũng không bao giờ cảm thấy mệt mỏi hay buồn ngủ.

Đăng ngày: 21/01/2026
Cánh đồng dài 430 km chứa đầy thiên thạch

Cánh đồng dài 430 km chứa đầy thiên thạch

Tiểu hành tinh hơn 200 tấn lao xuống Trái Đất với đường bay đặc biệt, tạo ra hàng loạt mảnh thiên thạch rải rác trong một vùng rộng lớn.

Đăng ngày: 21/01/2026
Gần một thập kỷ nữa mới có ngày 30 Tết, một quy luật thời gian mà nhiều người chưa biết

Gần một thập kỷ nữa mới có ngày 30 Tết, một quy luật thời gian mà nhiều người chưa biết

Với người Việt Nam nói riêng hay các nước theo phong tục Á Đông nói chung, Tết Nguyên đán luôn là quãng thời gian quan trọng và ý nghĩa nhất.

Đăng ngày: 20/01/2026
Có gì bên trong ấm trà chuyên được sát thủ dùng để đầu độc nạn nhân

Có gì bên trong ấm trà chuyên được sát thủ dùng để đầu độc nạn nhân

Ấm trà có thiết kế độc đáo, cho phép người giữ ấm có thể thao túng dòng chảy tùy theo ý muốn.

Đăng ngày: 20/01/2026
Khoa Học News