Sự thật về loại thuốc "trường sinh bất lão" giết chết Tần Thủy Hoàng

Hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc luôn khao khát cuộc sống bất tử nhưng lại chết ở tuổi 49 do một loại thuốc "trường sinh bất lão".


Lăng mộ của Tần Thủy Hoàng. (Ảnh: Flickr)

Tần Thủy Hoàng (năm 259 - 210 trước Công nguyên) là người sáng lập nhà Tần, hoàng đế đầu tiên thống nhất Trung Quốc. Từ khi trưởng thành, ông luôn tìm cách đạt được cuộc sống bất tử, huy động vô số học giả, đạo sĩ, thầy thuốc và sứ thần tìm kiếm phương thuốc trường sinh từ khắp nơi trên cả nước. Tần Thủy Hoàng coi cái chết là thất bại hoàn toàn và mơ ước sống tới nghìn đời. Ông bắt đầu uống thuốc chứa thủy ngân do các nhà giả kim thuật điều chế.

Trong nghiên cứu năm 2019 của các chuyên gia ở Đại học British Columbia, Canada, ý tưởng dùng thủy ngân để chế thuốc trường sinh của người xưa dựa trên quan sát thủy ngân có thể hấp thụ vàng và bạc từ quặng. Trong khai thác vàng quy mô nhỏ, thủy ngân được trộn với vật liệu chứa vàng, tạo thành hỗn hợp thủy ngân - vàng. Khi làm nóng hỗn hợp, thủy ngân bay hơi để lại vàng và bạc.

Theo quan niệm phổ biến dưới thời nhà Tần, khi con người chết đi, phần quý giá nhất là linh hồn rời khỏi cơ thể. Linh hồn bay lên thiên đường trong khi thể xác bị chôn vùi. Do đó, người cổ đại tìm cách giữ linh hồn trong cơ thể sau khi chết. Các nhà giả kim thuật cho rằng uống thủy ngân có thể ngăn linh hồn rời khỏi cơ thể, từ đó đạt được sự bất tử. Tần Thủy Hoàng thường xuyên uống thủy ngân liều lượng thấp và dần dần nhiễm độc. Ông qua đời đột ngột ở tuổi 49 và nguyên nhân cái chết được cho là liên quan tới nhiễm độc thủy ngân.

100 năm sau khi Tần Thủy Hoàng mất, nhà sử học Tư Mã Thiên viết lăng mộ của ông chứa đầy báu vật với những dòng sông thủy ngân và đá quý nạm trên trần mô phỏng các vì sao. Tuy nhiên, Tư Mã Thiên không đề cập tới vị trí của ngôi mộ. Khi phát hiện lăng mộ dưới lòng đất của Tần Thủy Hoàng vào năm 1974, các nhà khảo cổ đưa tàu thăm dò xuống và kiểm tra kim loại nặng ở nền đất. Nghiên cứu của họ hé lộ nồng độ thủy ngân cao bất thường, gấp 100 lần so với tỷ lệ trong tự nhiên. Các nghiên cứu địa hóa học sau đó cũng giúp xác nhận ghi chép của Tư Mã Thiên. Thủy ngân được sử dụng để xây dựng lăng mộ của Tần Thủy Hoàng, mô phỏng sông suối trên đất nước. Kim cương và ngọc trai được dùng để đại diện cho Mặt Trời, Mặt Trăng và những vì sao.

Thủy ngân tồn tại dưới dạng kim loại lỏng màu bạc ở nhiệt độ phòng. Vào thời Tam quốc, thủy ngân là nguyên liệu phổ biến trong nhiều loại thuốc dùng để trị đau nhức, ghẻ, hắc lào, kích động và mất ngủ. Ở thời cổ đại, nguồn kim loại thủy ngân đến từ chu sa. Loại khoáng sản này đặc biệt dồi dào ở phía tây Trung Quốc. Chỉ riêng tỉnh Thiểm Tây đã chứa gần 1/5 trữ lượng chu sa trên cả nước. Các mỏ chu sa cổ đại ở Thiểm Tây có thể là nguồn cung cấp thủy ngân trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng.

TIN CŨ HƠN
Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Nhà sử học người Anh Bethany Hughes nói về “một khoảng trống lớn đáng kể” bên trong Đại kim tự tháp Giza trên kênh Channel 5 và gọi đây là “phát hiện của cả đời người”, khi được phép đến rất gần khoảng trống này.

Đăng ngày: 03/03/2026
Những điều chưa biết về khủng long

Những điều chưa biết về khủng long

Khủng long chính là 1 trong những sinh vật cổ đại nổi tiếng nhất trên Trái Đất, với vô vàn bí ẩn thú vị đang dần được khám phá đến tận ngày nay.

Đăng ngày: 02/03/2026
Nguyên nhân sốc khiến đế chế Maya bốc hơi: Cảnh báo về tận thế có thật

Nguyên nhân sốc khiến đế chế Maya bốc hơi: Cảnh báo về tận thế có thật

Một nhóm nghiên cứu đã kết hợp rất nhiều hồ sơ lịch sử với các phân tích mới về hài cốt người Maya trong thời kỳ cuối của đế chế, chỉ ra một dạng ngày tận thế mà chính chúng ta cũng có thể đối mặt trong tương lai.

Đăng ngày: 27/02/2026
Sự thật về

Sự thật về "người mẹ lai giữa 2 loài" của nhiều người châu Á

Các nhà khoa học đã giải trình tự DNA thành công mảnh hài cốt của một cá thể mang đặc điểm giống như lai giữa 2 loài người khác nhau được khai quật từ hang Hươu Đỏ (Vân Nam - Trung Quốc).

Đăng ngày: 20/02/2026
Chuyên gia phục dựng thành công hình ảnh đệ nhất mỹ nam trong lịch sử Trung Quốc

Chuyên gia phục dựng thành công hình ảnh đệ nhất mỹ nam trong lịch sử Trung Quốc

Hình ảnh phục dựng của Lan Lăng Vương khiến dân tình trầm trồ công nhận nhan sắc xứng đáng làm một trong tứ đại mỹ nam.

Đăng ngày: 15/02/2026
Những điều nhầm tưởng về khủng long

Những điều nhầm tưởng về khủng long

Danh sách dưới đây sẽ khám phá một số quan niệm sai lầm thường gặp về khủng long, và rằng chúng ta đã biết bao nhiêu về chúng, do tạp chí NewScientist liệt kê.

Đăng ngày: 23/01/2026
Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố Baiae nằm dưới lòng đại dương từng là nơi dành cho tầng lớp giàu có thời La Mã với nhiều công trình xa hoa lộng lẫy.

Đăng ngày: 22/01/2026
Khoa Học News