Khoa Học News

Sự thực đằng sau chuyện NASA tốn tiền nghiên cứu bút viết trên vũ trụ

Có một truyền thuyết về cái bút bi trong Thời đại Không gian được truyền miệng bao đời nay. Nó nói về việc các nhà khoa học NASA phát hiện ra bút bi không hoạt động được trong Vũ trụ, và phải gấp rút tìm cách thức viết mới cho các phi hành gia. Họ mất nhiều năm và hàng triệu USD để phát triển ra được một cái bút bi vận hành được trong Vũ trụ; trong khi đó, Nga chẳng tốn chút công sức nào, họ phát bút chì cho phi hành gia.

Câu chuyện nêu bật lên chủ nghĩa đơn giản nhưng hiệu quả, sức mạnh của critical thinking sẽ vượt mặt những “triệu USD” tốn kém. Nhưng cũng như nhiều truyền thuyết truyền miệng và rồi trôi nổi trên Internet khác, câu chuyện này không có thật. Có hai luận cứ chứng minh điều đó.

Đầu tiên là khẳng định của Robert Frost, là một chuyên viên hướng dẫn bay tại NASA, từng chịu trách nhiệm huấn luyện phi hành gia lên Trạm Vũ trụ Quốc tế ISS. Nguyên văn câu trả lời của ông Frost trên Quora như sau:

Trên thực tế, đã có người chứng minh những lời Robert Frost nói là đúng. Đó là phi hành gia Pedro Duque; năm 2003, Duque đã mang một cái bút bi lên không gian và viết nhật ký bằng chính cái bút đó.

Tôi đang viết lại những dòng này bằng một cây bút bi rẻ tiền. Tại sao điều này lại quan trọng ư? Kể lại chút chuyện, tôi đã công tác trong ngành du hành Vũ trụ được 17 năm, 11 năm trong số đó dưới danh nghĩa phi hành gia, và tôi luôn tin rằng, cũng bởi lẽ tôi luôn được dặn vậy, là bút bi thường không hoạt động trong Vũ trụ.

"Mực không chảy ra đâu", họ nói. "Anh cứ thử lộn ngược bút lên mà viết là sẽ thấy ngay", họ tiếp lời.

Trong chuyến bay đầu tiên của mình, tôi cầm theo một cái bút đắt tiền có chứa băng mực áp suất, thứ thiết bị xuất hiện trên mọi con tàu con thoi khác. Nhưng một ngày, khi tôi đang làm việc với một hướng dẫn viên trên trạm Soyuz, anh giao cho tôi một cái bút bi đính kèm một sợi dây để mang lên quỹ đạo mà làm việc. Nhìn thấy khuôn mặt bất ngờ của tôi, anh mới kể rằng người Nga vẫn luôn dùng bút bi thường để viết trên Vũ trụ.

Tôi vẫn cứ mang theo một cái bút bi do chúng tôi, Cơ quan Vũ trụ Châu Âu ESA, phát triển, (đề phòng trường hợp bút bi của người Nga đặc biệt quá), và giờ tôi đang viết những dòng này đây, bút chưa thấy dừng hoạt động hay ‘nhổ mực’ linh tinh như mọi người vẫn kể.

Đôi khi, việc cẩn thận quá mức ngăn chúng ta cố gắng, và rồi kết quả là sẽ tồn tại những thứ phức tạp quá mức cần thiết”.

Nói vậy chứ việc bỏ tiền ra phát triển cái bút bi áp suất kia không uổng phí. Cho tới giờ, trên các sứ mệnh bay của cả Nga và Mỹ, cái bút bi áp suất vẫn xuất hiện đều.

Theo tài liệu của NASA, thì cả phi hành gia từ Nga và Mỹ đều vẫn dùng bút chì để viết. Thế nhưng ngòi bút dễ gãy, mảnh chì nhỏ có thể bay lọt những khe hở hẹp và gây ra những sự cố không mong muốn. Chưa hết, vỏ gỗ của bút chì còn dễ cháy; sau thảm họa cháy Apollo 1 và hại chết 3 phi hành gia, NASA không muốn lịch sử lặp lại.

NASA đặt mua 34 bút cơ học từ công ty Tycam Engineering Manufacturing. Tổng giá trị đơn hàng lên tới 4.382,50 USD, vị chi 128,89 USD/chiếc. Cộng đồng lên án kịch liệt: làm gì mà bút bi lại đắt đỏ đến vậy? NASA ngay lập tức từ chối sử dụng bút cơ học mới, và trang bị những công cụ rẻ hơn cho phi hành gia.

Trong khoảng thời gian này, Paul C. Fisher và Công ty Bút Fisher của ông thiết kế nên một loại bút bi hoàn toàn mới, hoạt động tốt trong môi trường khắc nghiệt của Vũ trụ. Loại bút mới có khoang mực áp suất, vận hành được trong môi trường không trọng lực, dưới nước hay nhiều loại dung dịch khác và trong khoảng nhiệt độ từ -45 độ C tới 204 độ C.

Năm 1964, ông Fisher giới thiệu với NASA loại bút mới nhưng quá khứ mua bút đắt đỏ khiến Cơ quan Vũ trụ Hoa Kỳ ngập ngừng. Một năm trôi qua, sau khi tiến hành thử nghiệm liên tục, NASA mới quyết định chi tiền mua bút mới.

Truyền thông thời đó đưa tin: NASA mua khoảng 400 bút, với giá 6 USD/cái, nhằm sử dụng cho loạt sứ mệnh Apollo.

Người Nga nghe thấy tiếng tăm chiếc bút và cũng mua về 100 chiếc, cùng với 1.000 băng mực. Trước thời điểm này, phi hành gia Nga vẫn dùng bút chì để viết trên không gian.

Loại bút áp suất đặc biệt, giờ được gọi là Bút Không gian, vẫn tiếp tục xuất hiện trong các sứ mệnh không gian cho tới ngày nay. Ông Fisher thì đổi tên thương hiệu, gọi là Công ty Bút Không gian Fisher để tiếp tục quảng bá cho thứ công nghệ đã cùng phi hành gia bay tới Mặt Trăng.

TIN CŨ HƠN
Những điều thú vị về ngày Valentine trắng tại Nhật Bản

Những điều thú vị về ngày Valentine trắng tại Nhật Bản

Ngày Valentine hay lễ Tình nhân bắt nguồn từ phương Tây và du nhập vào Nhật Bản từ những năm 1930.

Đăng ngày: 07/06/2026
Những câu nói bất hủ của vĩ nhân làm rung động triệu người

Những câu nói bất hủ của vĩ nhân làm rung động triệu người

Sinh thời, các vĩ nhân nổi tiếng lịch sử có những phát ngôn, câu nói bất hủ, làm lay động trái tim của hàng triệu người.

Đăng ngày: 07/06/2026
Những cách gọi mưa thành công của con người từ xưa đến nay

Những cách gọi mưa thành công của con người từ xưa đến nay

Với sự tiến bộ vượt bậc của khoa học kỹ thuật, loài người đã tạo được những cơn mưa, không còn phải dựa vào niềm tin như ngày xưa nữa

Đăng ngày: 07/06/2026
Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày Quốc tế thiếu nhi 1/6

Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày Quốc tế thiếu nhi 1/6

Quốc tế thiếu nhi 1/6 được biết đến là ngày Tết dành cho trẻ em. Đây là dịp để trẻ được vui chơi, nhận những món quà ý nghĩa từ người thân.

Đăng ngày: 06/06/2026
Nguồn gốc các màu đỏ, vàng, xanh trên đèn giao thông

Nguồn gốc các màu đỏ, vàng, xanh trên đèn giao thông

"Đèn đỏ phải dừng lại, đèn xanh được đi" là luật giao thông phổ biến khắp nơi trên thế giới. Nhưng ít ai biết rằng trong quá khứ không phải là xanh là đi, đỏ là dừng và vàng là đi chậm.

Đăng ngày: 06/06/2026
Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Dung lượng khổng lồ chỉ để chứa lời giải cho một bài toán. Thực sự bài toán đó khó vậy sao?

Đăng ngày: 04/06/2026
16 sự thật về bóng đá - môn thể thao bá chủ toàn cầu

16 sự thật về bóng đá - môn thể thao bá chủ toàn cầu

Nhiều điều thú vị về bóng đá dưới đây khiến không ít người ngạc nhiên.

Đăng ngày: 31/05/2026
Khoa Học News