Tắc kè "hóa điên", đập bọ cạp nhừ đòn rồi nuốt chửng

Hành vi bạo lực này giúp tắc kè tự bảo vệ mình khỏi nọc độc của bọ cạp.

Một nghiên cứu mới tiết lộ rằng những con tắc kè vốn thường điềm đạm và hiền lành lại trở nên hung dữ, như “hóa điên” khi cố gắng khuất phục bữa ăn là... con bọ cạp.

Khi một con tắc kè vằn miền Tây (tên khoa học: Coleonyx variegatus) cắn bọ cạp, nó liên tục quất đầu từ bên này sang bên kia, đập con bọ cạp xuống đất hết lần này đến lần khác. Tác giả chính Malachi Whitford, người thực hiện nghiên cứu này trong chương trình tiến sĩ sinh thái học tại Đại học Bang San Diego (SDSU), cho biết tắc kè là "loài động vật ít đáng sợ nhất mà bạn từng gặp, nhưng sau khi chúng nhìn thấy một con bọ cạp, chúng như chuyển thành "chế độ berserker"".

Theo nghiên cứu, hành vi bạo lực này có thể giúp tắc kè tự bảo vệ mình khỏi nọc độc của bọ cạp.


 Tắc kè sẽ có xu hướng thực hiện hành vi "hóa berserker" cực kỳ hung hăng khi gặp bọ cạp.

Whitford cho biết các loài động vật như chim chẹo đất, cá sấu và một số loài động vật ăn thịt có vú có khả năng vô hiệu hóa chuyển động của con mồi bằng cách rung lắc cơ thể.

Tắc kè vằn miền Tây sống ở những vùng khô cằn của miền Tây Bắc Mỹ và dài khoảng 10 đến 15 cm. Loài bò sát này chủ yếu ăn côn trùng nhưng đôi khi ăn cả bọ cạp cồn cát (Sumbleurus mesaensis).

Đồng tác giả nghiên cứu và giáo sư sinh học tại SDSU, Rulon Clark, lần đầu tiên quan sát thấy tắc kè ăn bọ cạp vào những năm 1990, khi ông còn là trợ lý nghiên cứu làm việc tại một sa mạc gần Yuma, Arizona. Khi các nhà nghiên cứu quyết định xem xét sâu hơn về việc này, họ nhận thấy rõ ràng là tắc kè sẽ có xu hướng thực hiện hành vi "hóa berserker" cực kỳ hung hăng khi gặp bọ cạp.

Sau khi quất mạnh đầu xong, tắc kè sẽ nhanh chóng nuốt chửng bọ cạp, Whitford nói. "Toàn bộ quá trình kết thúc chỉ trong vài giây".

Các nhà khoa học đã quay phim tắc kè khi chúng bắt bọ cạp và con mồi khác ở tốc độ 1.200 khung hình/giây. Họ đã tiến hành 21 cuộc thử nghiệm trong đó 9 con tắc kè được cho ăn bọ cạp và 10 thử nghiệm có 8 con tắc kè ăn con mồi là côn trùng khác. Sử dụng công nghệ theo dõi kỹ thuật số, các nhà khoa học lập bản đồ chuyển động đầu của tắc kè từng khung hình, đo các biến số như vận tốc và gia tốc khi tắc kè đập bọ cạp tới lui hơn chục lần chỉ trong vài giây.

Nghiên cứu cho thấy, những con tắc kè quay đầu và thân của chúng qua lại theo chu kỳ để đập bọ cạp xuống đất. Động tác này có thể giúp tắc kè ăn bọ cạp một cách an toàn hơn. Một khả năng là rung lắc sẽ làm bọ cạp bất động; nhưng chỉ có khoảng 62% bọ cạp bất động sau khi bị quất tứ phía.

Cũng không rõ liệu tắc kè có phát triển khả năng kháng nọc độc của bọ cạp hay không. Theo nghiên cứu, 90% những con tắc kè được cho ăn bọ cạp bị đốt trong khi chạm trán, nhưng có thể việc lắc đầu đập bọ cạp làm giảm mức độ nghiêm trọng của vết đốt hoặc ngăn bọ cạp cung cấp đầy đủ nọc độc. Tất cả sự rung lắc và đập mạnh cũng có thể là một nỗ lực để làm gãy ngòi đốt của bọ cạp.

Các nhà nghiên cứu cho biết: "Với tốc độ và sự bạo lực của quá trình bắt mồi, chúng tôi cho rằng tắc kè đập bọ cạp để gây chấn thương hàng loạt và khiến nó bất động hoặc có khả năng làm gãy ngòi và khiến bọ cạp trở nên vô hại".

"Từ các video của chúng tôi, rõ ràng là những con tắc kè đang đập mạnh bọ cạp vào đất. Tuy nhiên, chúng tôi chưa thể mô tả lực tác động đến bọ cạp", Whitford giải thích. "Lý tưởng nhất, bước tiếp theo sẽ là nghiên cứu hành vi bằng cách sử dụng công nghệ quay phim 3D".

TIN CŨ HƠN
Loài bồ câu quý hiếm có vẻ ngoài giống như người ngoài hành tinh

Loài bồ câu quý hiếm có vẻ ngoài giống như người ngoài hành tinh

Bồ câu mắt bọ Budapest là một giống chim bồ câu quý hiếm, nổi tiếng với vẻ ngoài kỳ dị, gần giống như người ngoài hành tinh, với đôi mắt lồi, chiếc mỏ nhỏ và đầu hình tam giác.

Đăng ngày: 31/03/2026
Tổng hợp các loài cá nước ngọt phổ biến tại Việt Nam bạn nên biết

Tổng hợp các loài cá nước ngọt phổ biến tại Việt Nam bạn nên biết

Cá nước ngọt là các loài cá sinh sống chủ yếu trong môi trường nước ngọt, chẳng hạn như sông và hồ, với độ mặn ít hơn 0.05%. Dưới đây là danh sách các loài cá nước ngọt phổ biến ở Việt Nam

Đăng ngày: 31/03/2026
Cách phân biệt rắn cạp nong và rắn cạp nia

Cách phân biệt rắn cạp nong và rắn cạp nia

Ở Việt Nam có rất nhiều rắn độc và cực độc, điển hình là hai "anh em" rắn cạp nong - cạp nia.

Đăng ngày: 30/03/2026
Xác người đàn ông Indonesia trong bụng trăn dài 7 mét

Xác người đàn ông Indonesia trong bụng trăn dài 7 mét

Dân làng ở Indonesia tìm thấy xác người bạn mất tích sau khi dùng dao rạch bụng con trăn khổng lồ bị bắt ở sau vườn.

Đăng ngày: 29/03/2026
Cá đao - Loài cá tồn tại từ thời tiền sử đến nay

Cá đao - Loài cá tồn tại từ thời tiền sử đến nay

Cá đao (pháp danh khoa học: Pristiformes), là một bộ cá dạng cá đuối, với đặc trưng là một mũi sụn dài ra ở mõm.

Đăng ngày: 27/03/2026
Rắn chàm quạp cực độc nhưng dễ bị nhầm lẫn với sinh vật này: Cách phân biệt nhanh, rất dễ!

Rắn chàm quạp cực độc nhưng dễ bị nhầm lẫn với sinh vật này: Cách phân biệt nhanh, rất dễ!

Cả hai đều thuộc họ rắn lục Viperidae nên rất dễ nhầm lẫn.

Đăng ngày: 27/03/2026
32 loài động vật sắp tuyệt chủng, 9 trong số đó chỉ còn dưới 100 cá thể

32 loài động vật sắp tuyệt chủng, 9 trong số đó chỉ còn dưới 100 cá thể

Chúng ta đang sống trong một thế giới đa dạng và kỳ diệu. Thiên nhiên đã ban tặng cho hành tinh xanh của chúng ta vô số thực vật, động vật và côn trùng.

Đăng ngày: 27/03/2026
Khoa Học News