Tái phát hiện loài chuột núi lửa tưởng đã tuyệt chủng

Các nhà sinh vật học lần đầu tiên tìm thấy loài chuột núi lửa Pinatubo kể từ sau thảm họa phun trào cách đây ba thập kỷ.

Vào tháng 6/1991, ngọn núi lửa Pinatubo trên đảo Luzon của Philippines đã thổi bay đỉnh của nó theo đúng nghĩa đen. Đây là vụ phun trào mạnh thứ hai trong thế kỷ 20, kéo theo những tác động rất tàn khốc.

Sau vụ phun trào, dung nham và tro bụi tràn ra môi trường xung quanh ở dãy Zambales và đọng lại thành từng lớp dày tới 180 m trong các thung lũng. Bão và gió mùa còn gây ra những trận lở đất và "lũ tro bụi" kéo dài hàng tháng. Sự kiện không chỉ cướp đi sinh mạng của hàng trăm người mà còn tàn phá nghiêm trọng hệ sinh thái trong khu vực.

Khi Pinatubo nổ tung, nhiều người tin rằng nó đã xóa sổ loài chuột núi Apomys sacobianus. Đây là loài động vật đặc hữu chỉ được tìm thấy trên đỉnh núi Pinatubo. Kể từ khi được mô tả vào năm 1962, sinh vật gặm nhấm nhỏ bé này đã phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng do mất môi trường sống.


Một mẫu vật chuột Apomys sacobianus được phát hiện trên núi Pinatubo. (Ảnh: Danny Balete).

Hai thập kỷ sau thảm họa phun trào, các nhà nghiên cứu từ Bảo tàng Field, Danilo đã hai lần quay trở lại Pinatubo vào năm 2011 và 2012 để khảo sát các loài động vật có vú từ chân núi lên đỉnh núi, nhưng không tìm thấy bất kỳ cá thể Apomys sacobianus nào.

"Chúng tôi cũng tìm kiếm chuột Pinatubo tại các đỉnh núi lân cận trên dãy Zambales nhưng không có kết quả. Vào thời điểm đó, mọi người nghĩ rằng chúng có thể đã biến mất hoàn toàn do vụ phun trào", Larry Heaney, người quản lý động vật có vú tại Bảo tàng Field, kể lại.

Tuy nhiên, trong một báo cáo mới trên Tạp chí Khoa học Philippines trong tháng này, Heaney cùng các cộng sự cho biết đã tái phát hiện loài chuột núi Pinatubo sau nỗ lực tìm kiếm không biết mệt mỏi trong những năm gần gây.

"Thật đáng ngạc nhiên, chuột núi lửa Apomys sacobianus không những không bị xóa sổ mà còn phục hồi mạnh mẽ trong cảnh quan bị xáo trộn lớn", Eric Rickart, Giám đốc Bộ phận Động vật có xương sống tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Utah, một trong những tác giả chính của nghiên cứu, nhấn mạnh.


Hệ sinh thái phục hồi trên núi Pinatubo sau nhiều thập kỷ. (Ảnh: Danny Balete).

Núi Pinatubo đang dần hồi sinh với thảm thực vật thứ hai. Dù thưa thớt và cằn cỗi hơn trước đây, sự trở lại của các khu rừng đã thu hút nhiều loài động vật có vú di chuyển đến, trong đó có cả những loài không phải bản địa. Rickart tin rằng núi Pinatubo là một nơi tuyệt vời để thiết lập dự án dài hạn nhằm theo dõi sự phục hồi của môi trường sống sau sự kiện phun trào.

TIN CŨ HƠN
Những cặp mắt dị thường của động vật (II)

Những cặp mắt dị thường của động vật (II)

Những tổ chức sinh vật khác nhau tiến hóa để quan sát thế giới theo cách khác nhau, với cấu tạo mắt tối ưu hóa cho các kiểu tồn tại đa dạng.

Đăng ngày: 05/04/2026
Những cặp mắt dị thường nhất của động vật (I)

Những cặp mắt dị thường nhất của động vật (I)

Theo các nhà khoa học, mắt của động vật tiến hóa cách đây khoảng 540 triệu năm như là cơ quan phát hiện ánh sáng giản đơn.

Đăng ngày: 05/04/2026
4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

Một trong số chúng được mệnh danh là "Ông vua săn động vật máu nóng ở Việt Nam". Những loài rắn này đã được nhà nghiên cứu sinh vật rừng dày dặn kinh nghiệm Phùng Mỹ Trung có nhắc tới.

Đăng ngày: 02/04/2026
Cách phân biệt rắn cạp nong và rắn cạp nia

Cách phân biệt rắn cạp nong và rắn cạp nia

Ở Việt Nam có rất nhiều rắn độc và cực độc, điển hình là hai "anh em" rắn cạp nong - cạp nia.

Đăng ngày: 30/03/2026
Xác người đàn ông Indonesia trong bụng trăn dài 7 mét

Xác người đàn ông Indonesia trong bụng trăn dài 7 mét

Dân làng ở Indonesia tìm thấy xác người bạn mất tích sau khi dùng dao rạch bụng con trăn khổng lồ bị bắt ở sau vườn.

Đăng ngày: 29/03/2026
Cá đao - Loài cá tồn tại từ thời tiền sử đến nay

Cá đao - Loài cá tồn tại từ thời tiền sử đến nay

Cá đao (pháp danh khoa học: Pristiformes), là một bộ cá dạng cá đuối, với đặc trưng là một mũi sụn dài ra ở mõm.

Đăng ngày: 27/03/2026
Những loài rắn độc nhất thế giới

Những loài rắn độc nhất thế giới

Thế giới có rất nhiều loài rắn, trong đó có loài vô hại nhưng có những loại cực độc, có thể khiến nạn nhân chết ngay tức khắc khi bị tấn công.

Đăng ngày: 24/03/2026
Khoa Học News