Tái phát hiện loài chuột núi lửa tưởng đã tuyệt chủng

Các nhà sinh vật học lần đầu tiên tìm thấy loài chuột núi lửa Pinatubo kể từ sau thảm họa phun trào cách đây ba thập kỷ.

Vào tháng 6/1991, ngọn núi lửa Pinatubo trên đảo Luzon của Philippines đã thổi bay đỉnh của nó theo đúng nghĩa đen. Đây là vụ phun trào mạnh thứ hai trong thế kỷ 20, kéo theo những tác động rất tàn khốc.

Sau vụ phun trào, dung nham và tro bụi tràn ra môi trường xung quanh ở dãy Zambales và đọng lại thành từng lớp dày tới 180 m trong các thung lũng. Bão và gió mùa còn gây ra những trận lở đất và "lũ tro bụi" kéo dài hàng tháng. Sự kiện không chỉ cướp đi sinh mạng của hàng trăm người mà còn tàn phá nghiêm trọng hệ sinh thái trong khu vực.

Khi Pinatubo nổ tung, nhiều người tin rằng nó đã xóa sổ loài chuột núi Apomys sacobianus. Đây là loài động vật đặc hữu chỉ được tìm thấy trên đỉnh núi Pinatubo. Kể từ khi được mô tả vào năm 1962, sinh vật gặm nhấm nhỏ bé này đã phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng do mất môi trường sống.


Một mẫu vật chuột Apomys sacobianus được phát hiện trên núi Pinatubo. (Ảnh: Danny Balete).

Hai thập kỷ sau thảm họa phun trào, các nhà nghiên cứu từ Bảo tàng Field, Danilo đã hai lần quay trở lại Pinatubo vào năm 2011 và 2012 để khảo sát các loài động vật có vú từ chân núi lên đỉnh núi, nhưng không tìm thấy bất kỳ cá thể Apomys sacobianus nào.

"Chúng tôi cũng tìm kiếm chuột Pinatubo tại các đỉnh núi lân cận trên dãy Zambales nhưng không có kết quả. Vào thời điểm đó, mọi người nghĩ rằng chúng có thể đã biến mất hoàn toàn do vụ phun trào", Larry Heaney, người quản lý động vật có vú tại Bảo tàng Field, kể lại.

Tuy nhiên, trong một báo cáo mới trên Tạp chí Khoa học Philippines trong tháng này, Heaney cùng các cộng sự cho biết đã tái phát hiện loài chuột núi Pinatubo sau nỗ lực tìm kiếm không biết mệt mỏi trong những năm gần gây.

"Thật đáng ngạc nhiên, chuột núi lửa Apomys sacobianus không những không bị xóa sổ mà còn phục hồi mạnh mẽ trong cảnh quan bị xáo trộn lớn", Eric Rickart, Giám đốc Bộ phận Động vật có xương sống tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Utah, một trong những tác giả chính của nghiên cứu, nhấn mạnh.


Hệ sinh thái phục hồi trên núi Pinatubo sau nhiều thập kỷ. (Ảnh: Danny Balete).

Núi Pinatubo đang dần hồi sinh với thảm thực vật thứ hai. Dù thưa thớt và cằn cỗi hơn trước đây, sự trở lại của các khu rừng đã thu hút nhiều loài động vật có vú di chuyển đến, trong đó có cả những loài không phải bản địa. Rickart tin rằng núi Pinatubo là một nơi tuyệt vời để thiết lập dự án dài hạn nhằm theo dõi sự phục hồi của môi trường sống sau sự kiện phun trào.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện 2 loài cua nước ngọt mới ở miền Bắc

Phát hiện 2 loài cua nước ngọt mới ở miền Bắc

Các nhà khoa học Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vừa phát hiện 2 loài cua nước ngọt mới ở vùng núi phía Bắc Việt Nam.

Đăng ngày: 15/01/2026
Cuộc tử chiến kéo dài hơn một tiếng giữa rắn và kỳ đà

Cuộc tử chiến kéo dài hơn một tiếng giữa rắn và kỳ đà

Cả rắn và kỳ đà đều dùng những đòn riêng để giữ chặt đối thủ, không bên nào yếu thế cho đến tận phút chót.

Đăng ngày: 13/01/2026
15 loài vật khổng lồ nhất thế giới

15 loài vật khổng lồ nhất thế giới

Cá voi xanh, hươu cao cổ, hải tượng… nằm trong danh sách là những loài động vật lớn nhất trên thế giới. Mỗi loài vật đều có những đặc điểm riêng của mình để tạo nên một thế giới tự nhiên sinh động và đầy kỳ thú.

Đăng ngày: 12/01/2026
10 loài thủy quái của sông Amazon

10 loài thủy quái của sông Amazon

Cá Pacu là loài sinh vật có hàm răng giống người. Không giống những loài sinh vật trong danh sách, cá Pacu là cá ăn tạp, thức ăn yêu thích là hoa quả và các loại hạt.

Đăng ngày: 10/01/2026
Lợn được cứu khỏi lò mổ vẽ tranh hàng nghìn đô

Lợn được cứu khỏi lò mổ vẽ tranh hàng nghìn đô

Tài năng của Pigcasso thu hút nhiều sự chú ý, đặc biệt khi nó trở thành con vật đầu tiên tổ chức triển lãm riêng.

Đăng ngày: 09/01/2026
Giải mã bí ẩn ‘quái thú’ cắn đứt đầu chó ở Quảng Ngãi

Giải mã bí ẩn ‘quái thú’ cắn đứt đầu chó ở Quảng Ngãi

TS Lê Xuân Cảnh cho biết, dựa vào những đặc điểm nhận dạng ban đầu, quái thú có thể là một trong hai loài gấu chó hoặc gấu ngựa.

Đăng ngày: 05/01/2026
Bộ ảnh cực hiếm về 12 loài chim đã tuyệt chủng

Bộ ảnh cực hiếm về 12 loài chim đã tuyệt chủng

Bộ ảnh tư liệu hiếm về một số loài chim đã tuyệt chủng như: bồ câu viễn khách, gõ kiến mỏ ngà, chim đớp ruồi Guam…

Đăng ngày: 01/01/2026
Khoa Học News