Tại sao bão không bao giờ vượt qua xích đạo?

Những cơn bão trên Trái đất hiếm khi tiếp cận đường xích đạo, kỳ lạ hơn, chúng thậm chí không bao giờ vượt qua ranh giới này.


Bão nhiệt đới trong giai đoạn 1945 - 2006 tránh đường xích đạo. (Ảnh: Wikimedia).

Bão giống như một turbine quay khổng lồ lấy năng lượng từ không khí ấm và ẩm. Chúng có xu hướng hình thành ở các vùng biển nhiệt đới có nước ấm trên 26 độ C. Bị nước làm nóng, không khí trên mặt biển bốc lên cao rồi nguội đi, tạo thành mây và giông bão. Lượng khí này bốc lên cũng tạo ra một vùng áp suất thấp bên dưới, khiến không khí tràn vào.

Cùng với sự trợ giúp của gió, những điều kiện này có thể khiến một cơn bão bắt đầu hình thành. Cuối cùng, những đám mây phía trên giải phóng mưa và nhiệt xuống bề mặt, tiếp tục cung cấp năng lượng cho cơn bão bên dưới.

Hướng gió và chiều quay của bão được quyết định bởi lực Coriolis - lực quay quán tính của một vật thể do chuyển động xoay của Trái đất gây ra. Ở Bắc bán cầu, Trái đất xoay khiến không khí bị kéo ngược chiều kim đồng hồ, dẫn đến bão cũng quay ngược chiều kim đồng hồ. Ở Nam bán cầu, điều ngược lại xảy ra nên bão quay theo chiều kim đồng hồ.

Dù hoành hành trên vùng biển nhiệt đới ấm áp, bão hiếm khi hình thành trong phạm vi 300km quanh đường xích đạo. Năm 2003, bão Vamei hoạt động cách xích đạo chỉ 150km về phía bắc, nhưng đó thực sự là một ngoại lệ với tỷ lệ xảy ra chưa đến một lần trong một thế kỷ.

Bão không xuất hiện gần xích đạo vì không có hiệu ứng Coriolis tại đây, nghĩa là các yếu tố thời tiết không có xu hướng "xoay tròn" thành bão. Tương tự, bão không đi qua đường xích đạo vì điều đó đồng nghĩa chúng phải ngừng quay, đảo ngược hướng và quay theo hướng khác để tiếp tục hoạt động.

Về mặt lý thuyết, một "cơn bão phát triển tốt" có thể đủ mạnh để tiếp tục đà quay, vượt qua lực Coriolis tương đối yếu và đi tới xích đạo, theo Gary Barnes, giáo sư khí tượng tại Đại học Hawaii. Tuy nhiên, Barnes cùng những chuyên gia khác cho biết, họ chưa từng bắt gặp ví dụ thực tế nào về trường hợp này.

TIN CŨ HƠN
Tại sao cá ngừ vây xanh ở Nhật Bản có giá lên đến hàng chục tỷ đồng?

Tại sao cá ngừ vây xanh ở Nhật Bản có giá lên đến hàng chục tỷ đồng?

Năm 2013, một con cá ngừ nặng 221 kg đã được bán ra với giá 1.8 triệu USD. Trong khi đó, một lọ cá ngừ đóng hộp ở siêu thị chỉ có giá trên dưới 2 USD.

Đăng ngày: 16/01/2026
Sau cừu Dolly, tại sao vẫn chưa nhân bản con người?

Sau cừu Dolly, tại sao vẫn chưa nhân bản con người?

Vào năm 1996, chú cừu Dolly gây xôn xao khắp thế giới sau khi trở thành động vật có vú đầu tiên được nhân bản thành công từ tế bào trưởng thành.

Đăng ngày: 16/01/2026
Vì sao loài chim không có răng?

Vì sao loài chim không có răng?

Các loài chim hiện đang sinh sống trên Trái Đất đều không có răng. Hãy cùng tìm hiểu nguyên nhân và khám phá về sự thật thú vị này.

Đăng ngày: 16/01/2026
Ngôi làng khắc nghiệt, lượng oxy cực thấp nhưng vì sao không ai muốn rời đi?

Ngôi làng khắc nghiệt, lượng oxy cực thấp nhưng vì sao không ai muốn rời đi?

Nằm ở Tây Tạng, đây được coi là một trong những ngôi làng có điều kiện sống khắc nghiệt nhất trên thế giới.

Đăng ngày: 15/01/2026
Tại sao đàn ông Nga thích đeo khuyên tai?

Tại sao đàn ông Nga thích đeo khuyên tai?

Đối với đàn ông Nga, khuyên tai không chỉ đơn giản là món đồ trang sức.

Đăng ngày: 14/01/2026
Tất cả các loài mèo đều có đuôi dài, vậy tại sao đuôi của linh miêu lại ngắn như vậy?

Tất cả các loài mèo đều có đuôi dài, vậy tại sao đuôi của linh miêu lại ngắn như vậy?

Có bốn thành viên của chi Lynx: linh miêu Á-Âu, linh miêu Canada, linh miêu Iberia và linh miêu đuôi cộc, tất cả chúng đều có đuôi ngắn và đáng chú ý là ngắn hơn nhiều so với tất cả các loài khác trong họ mèo.

Đăng ngày: 14/01/2026
Tại sao mèo có thể ngã từ tầng 32 xuống đất mà vẫn sống sót?

Tại sao mèo có thể ngã từ tầng 32 xuống đất mà vẫn sống sót?

Từ tầng 2 đến tầng 7, càng ngã từ độ cao lớn, những con mèo càng bị thương nặng. Nhưng các nhà khoa học nhận thấy từ độ cao 7 tầng trở lên, chấn thương của những con mèo dường như chững lại.

Đăng ngày: 14/01/2026
Khoa Học News