Tại sao Biển Chết siêu mặn?

Biển Chết có độ mặn cao gấp gần 10 lần đại dương do nước bay hơi để lại muối tích tụ trong nước và lắng đọng dưới đáy hồ.

Biển Chết là một trong những vùng biển mặn nhất hành tinh. Thực chất là một hồ nội địa thay vì biển, Biển Chết nằm giữa Jordan, Israel, và Palestine. Sự vắng bóng hoàn toàn của cá, chim chóc hoặc thực vật là minh chứng cho thấy đây thực sự là nơi không thích hợp cho sinh vật sống, theo IFL Science.


Biển Chết xếp thứ hai trên thế giới về độ mặn. (Ảnh: iStock).

Biển Chết mặn như vậy do nó được cung cấp nước bởi sông Jordan nhưng không có lối ra, có nghĩa nước chỉ có thể thoát đi bằng cách bay hơi, lưu lại khoáng chất và muối. Do đó, Biển Chết ngày càng mặn theo thời gian khi muối tích tụ. Hiện nay, ước tính vùng biển này mặn gấp 9,7 lần so với đại dương.

Độ mặn tăng cao do hoạt động của con người khiến nước từ sông Jordan tới Biển Chết ít đi. Dưới tác động của đập nước và hoạt động chuyển dòng cho nông nghiệp, lượng nước ngọt có sẵn để làm loãng hồ nước mặn giảm dần. Vấn đề càng trầm trọng do nắng nóng trong vùng và những suối nước khoáng dọc theo hai bờ Biển Chết do hoạt động kiến tạo.

Biển Chết là hồ mặn thứ hai trên thế giới, chỉ xếp sau ao Gaet'ale nằm ở vùng lòng chảo Danakil, Ethiopia. Ao này có nồng độ muối 43,3%, cao hơn mức 34% của Biển Chết. Để so sánh, nồng độ muối trung bình ở đại dương là 3,5%.

Độ mặn cực cao khiến nước Biển Chết giống như dầu olive trộn với cát, theo Đài quan sát Trái đất của NASA. Bất kỳ vật thể nào tiến vào đó có thể nổi dễ dàng. Mực nước Biển Chết cũng giảm ở tỷ lệ khoảng 1,2 mét mỗi năm do hoạt động của con người, khiến nó càng mặn vô cùng.

Đài quan sát Biển Chết phát hiện tương ứng với độ mặn tăng cao, muối ở đáy hồ đang lắng đọng, tạo ra lớp muối dày thêm vài centimet mỗi năm. Điều này xảy ra thông qua quá trình gọi là đối lưu khuếch tán kép, trong đó nước nóng chìm xuống tầng dưới mát hơn và mất khả năng chứa muối khi lạnh đi. Thay vào đó, muối tích tụ ở dạng tinh thể. Quá trình xảy ra tương đối nhanh do Biển Chết vốn đã ở mức tới hạn về lượng muối có thể bão hòa trong nước.

Vật thể sống duy nhất có thể tìm thấy ở Biển Chết là vi sinh vật. Từ thập niên 1930, các nhà khoa học biết Biển Chết không hoàn toàn vắng bóng sự sống. Đây là nơi ở của loài vi sinh vật tồn tại với mật độ khoảng 1.000 - 10.000 cổ khuẩn/mililit. Năm 1992, loài tảo ưa mặn Dunaliella parva nở rộ trên mặt hồ, nhiều khả năng do nước mưa. Dù D. parva là tảo màu xanh, hiện tượng khiến nước Biển Chết chuyển màu đỏ do nồng độ cao protein bacterioruberin.

TIN CŨ HƠN
Vì sao cây chuối lại bị chặt bỏ ngay sau khi thu hoạch quả?

Vì sao cây chuối lại bị chặt bỏ ngay sau khi thu hoạch quả?

Những người xa lạ với công việc vườn tược có thể không biết rằng, sau khi thu hoạch quả, toàn bộ cây chuối sẽ bị chặt bỏ; vì sao lại như vậy?

Đăng ngày: 04/01/2026
Vì sao Từ Hi Thái hậu mỗi ngày ăn 20 quả trứng nhưng đầu bếp phải chuẩn bị tới 500 quả?

Vì sao Từ Hi Thái hậu mỗi ngày ăn 20 quả trứng nhưng đầu bếp phải chuẩn bị tới 500 quả?

Dù Từ Hi Thái hậu chỉ ăn 20 quả trứng mỗi ngày nhưng những người đầu bếp lại mua và chuẩn bị 500 quả. Vậy, số trứng còn lại là dành cho ai?

Đăng ngày: 04/01/2026
Khi gia súc sống trong đàn bị tấn công, tại sao những con khác không giúp đỡ?

Khi gia súc sống trong đàn bị tấn công, tại sao những con khác không giúp đỡ?

Gia súc là vật nuôi phổ biến trong nhà và đã đóng một vai trò quan trọng trong lịch sử loài người, đặc biệt là trong thời kỳ canh tác, nơi gia súc đóng một vai trò quan trọng.

Đăng ngày: 04/01/2026
Tại sao trước kia người ta cho rằng Trái đất rỗng?

Tại sao trước kia người ta cho rằng Trái đất rỗng?

Trước khi có khoa học hiện đại, suy luận và logic là công cụ tốt nhất để giải thích hay suy đoán những điều về Trái đất.

Đăng ngày: 03/01/2026
Klein Bottle: Tại sao nước trên Trái đất không thể lấp đầy thiết bị không gian nhiều chiều kỳ diệu này?

Klein Bottle: Tại sao nước trên Trái đất không thể lấp đầy thiết bị không gian nhiều chiều kỳ diệu này?

Nước trên Trái Đất, một trong những tài nguyên quý giá nhất của hành tinh, dường như là vô tận.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tại sao cá voi lưng gù không thể nuốt chửng con người?

Tại sao cá voi lưng gù không thể nuốt chửng con người?

Mặc dù đôi khi vẫn có vài trường hợp báo cáo về việc cá voi vô tình nuốt con người, thế nhưng điều này là vô cùng hiếm.

Đăng ngày: 03/01/2026
Vòng xuyến: Điều bình thường với chúng ta nhưng vì sao người Mỹ lại ghét cay ghét đắng?

Vòng xuyến: Điều bình thường với chúng ta nhưng vì sao người Mỹ lại ghét cay ghét đắng?

Tuy là nơi đầu tiên xây dựng vòng xuyến, nhưng dường như nước Mỹ lại không hề thích biện pháp điều tiết giao thông này.

Đăng ngày: 02/01/2026
Khoa Học News