Tại sao nhiều người có cảm giác bị theo dõi dù không có ai?

Nhiều người luôn có cảm giác bị ai đó theo dõi dù xung quanh không có ai. Khoa học đưa ra một số lời giải thích.

Leslie Dobson, nhà tâm lý học lâm sàng và pháp y, cho biết có nhiều nguyên nhân khiến một người luôn có cảm giác bị theo dõi, bao gồm xem phim, đọc truyện kinh dị hoặc tin tức đáng sợ; từng trải qua một sự kiện căng thẳng hoặc chấn thương; sức khỏe tâm thần có vấn đề...

Theo một nghiên cứu năm 2023 trên tạp chí Frontiers in Psychology, đối với những người đã trải qua những sự kiện đau thương, sự cảnh giác cao độ trở thành một cơ chế phòng vệ của họ.


Hoang tưởng và lo lắng quá mức khiến chúng ta có cảm giác như bị theo dõi - (Ảnh minh họa: Adobe Stock).

"Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng hoạt động của một số khu vực trong não, như hạch hạnh nhân (amygdala), có thể góp phần vào cảm giác lo lắng và bị theo dõi. Amygdala chịu trách nhiệm cho phản ứng cảm xúc, đặc biệt là sợ hãi. Khi amygdala hoạt động mạnh mẽ, nó có thể tạo ra cảm giác bất an và lo sợ", Leslie Dobson nói với Live Science.

Tiến sĩ Alice Feller, bác sĩ tâm thần lâm sàng có trụ sở tại California, cho rằng không có gì lạ khi mọi người cảm thấy bị theo dõi. Vấn đề nảy sinh khi ai đó liên tục cảm thấy bị theo dõi hoặc hoang tưởng về việc bị theo dõi trong một thời gian dài.

Theo bà, có nhiều nguyên nhân gây chứng hoang tưởng bị theo dõi. Trong một số trường hợp, nó có thể liên quan đến sự mất cân bằng hóa học trong não, đặc biệt là các chất dẫn truyền thần kinh như dopamine. Sự mất cân bằng này có thể dẫn đến việc diễn giải sai lệch các tín hiệu từ môi trường xung quanh, khiến người bệnh tin rằng họ đang bị theo dõi hoặc giám sát.

Ngoài ra, môi trường sống và văn hóa, công nghệ hiện đại và mạng xã hội cũng có thể góp phần vào việc phát triển sự hoang tưởng. Trong một xã hội mà thông tin cá nhân dễ dàng bị thu thập và phân tích, người dân có thể cảm thấy mất quyền riêng tư và do đó phát triển cảm giác bị giám sát. Những câu chuyện và tin tức về việc bị theo dõi và giám sát cũng có thể làm tăng cảm giác này.

Bất kể nguyên nhân là gì, Feller và Dobson đều nói rằng bạn nên đi kiểm tra sức khỏe tâm thần nếu bạn bị chứng hoang tưởng dai dẳng.

Làm gì khi có cảm giác bị theo dõi?

Để giảm bớt cảm giác như bị theo dõi, bạn có thể thử áp dụng một số biện pháp sau:

  • Đón nhận và trân trọng những điều tích cực: Hãy tập trung vào những điều tốt đẹp và tích cực trong cuộc sống. Điều này có thể giúp giảm bớt sự chú ý quá mức vào cảm giác bất an.
  • Đáp ứng nhu cầu của bản thân: Thay vì chờ đợi người khác làm điều gì đó cho bạn, hãy tự mình chủ động đáp ứng nhu cầu cá nhân. Điều này giúp tăng cường cảm giác tự chủ và giảm lo lắng.
  • Xây dựng cuộc sống phong phú: Tạo ra nhiều nguồn vui và hoạt động ý nghĩa trong cuộc sống. Khi bạn bận rộn với những điều tích cực, bạn sẽ ít cảm thấy bất an hơn.
  • Ngừng theo dõi những người khiến bạn đánh giá thấp bản thân: Tránh so sánh bản thân với người khác, đặc biệt là trên mạng xã hội, nơi có thể làm tăng cảm giác bất an và bị theo dõi.
  • Viết lại câu chuyện của chính mình: Hãy viết nhật ký hoặc ghi chép về cảm xúc và suy nghĩ của bạn. Điều này có thể giúp bạn hiểu rõ hơn về cảm giác của mình và tìm ra cách xử lý chúng.
  • Gặp chuyên gia: Nếu cảm giác bất an kéo dài và ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày, hãy tìm kiếm sự giúp đỡ từ chuyên gia tâm lý. Họ có thể đưa ra những lời khuyên chuyên nghiệp và hỗ trợ bạn trong việc quản lý cảm xúc.
  • Ngồi thiền: Các phương pháp thiền định có thể giúp bạn giảm căng thẳng và tập trung vào hiện tại, từ đó giảm bớt lo lắng và cảm giác bị theo dõi.
  • Thay đổi môi trường: Đôi khi chỉ cần thay đổi không gian xung quanh bạn cũng có thể giúp giảm bớt cảm giác bất an. Hãy thử thay đổi vị trí ngồi hoặc di chuyển đến một nơi khác để làm mới tâm trạng.
TIN CŨ HƠN
Vì sao các danh họa vẽ thêm ruồi vào những bức tranh hoàn hảo?

Vì sao các danh họa vẽ thêm ruồi vào những bức tranh hoàn hảo?

Những con ruồi xuất hiện trong tranh ám chỉ sự tàn lụi, cái chết nhưng đôi khi chỉ là trò đùa của các danh họa.

Đăng ngày: 03/04/2026
Tại sao dấu vân tay của con người lại khác nhau?

Tại sao dấu vân tay của con người lại khác nhau?

Chúng ta đều biết rằng dấu vân tay của mọi người là khác nhau, và dấu vân tay thậm chí còn độc đáo hơn cả DNA.

Đăng ngày: 02/04/2026
Tại sao gấu nước sống hàng thập kỷ không cần nước?

Tại sao gấu nước sống hàng thập kỷ không cần nước?

Nhóm nghiên cứu đến từ Đại học Tokyo phát hiện một protein giúp gấu nước sống sót qua nhiều năm trong môi trường không có nước.

Đăng ngày: 02/04/2026
Vì sao phi tần tuẫn táng cùng Tần Thủy Hoàng đều không khép chân sau khi bị chôn sống?

Vì sao phi tần tuẫn táng cùng Tần Thủy Hoàng đều không khép chân sau khi bị chôn sống?

Tục tuẫn táng là một trong những phong tục tàn khốc nhất thời xưa, bất kỳ người phụ nữ nào bị tuẫn táng cũng sẽ cực kỳ đáng thương.

Đăng ngày: 02/04/2026
Tuổi của vũ trụ là khoảng 13,8 tỷ năm nhưng tại sao chúng ta lại có thể quan sát được 93 tỷ năm ánh sáng?

Tuổi của vũ trụ là khoảng 13,8 tỷ năm nhưng tại sao chúng ta lại có thể quan sát được 93 tỷ năm ánh sáng?

Có điều gì không đúng đối với thuyết vụ nổ lớn, hay bản thân thuyết tương đối đã sai?

Đăng ngày: 01/04/2026

"Thành phố không dùng điều hòa" ở Trung Quốc: Người dân không biết nắng nóng là gì!

Nhờ ưu thế về đặc điểm khí hậu, người dân Lục Bàn Thủy chưa bao giờ biết nắng nóng là gì nếu cả đời chỉ quanh quẩn ở vùng đất này.

Đăng ngày: 01/04/2026
Tại sao một số nhà khoa học tin rằng than đá có thể đến từ vũ trụ?

Tại sao một số nhà khoa học tin rằng than đá có thể đến từ vũ trụ?

Việc hình thành của than đá vẫn là một trong những bí ẩn lớn nhất trong cộng đồng khoa học.

Đăng ngày: 01/04/2026
Khoa Học News