Tại sao nhiều người có cảm giác bị theo dõi dù không có ai?

Nhiều người luôn có cảm giác bị ai đó theo dõi dù xung quanh không có ai. Khoa học đưa ra một số lời giải thích.

Leslie Dobson, nhà tâm lý học lâm sàng và pháp y, cho biết có nhiều nguyên nhân khiến một người luôn có cảm giác bị theo dõi, bao gồm xem phim, đọc truyện kinh dị hoặc tin tức đáng sợ; từng trải qua một sự kiện căng thẳng hoặc chấn thương; sức khỏe tâm thần có vấn đề...

Theo một nghiên cứu năm 2023 trên tạp chí Frontiers in Psychology, đối với những người đã trải qua những sự kiện đau thương, sự cảnh giác cao độ trở thành một cơ chế phòng vệ của họ.


Hoang tưởng và lo lắng quá mức khiến chúng ta có cảm giác như bị theo dõi - (Ảnh minh họa: Adobe Stock).

"Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng hoạt động của một số khu vực trong não, như hạch hạnh nhân (amygdala), có thể góp phần vào cảm giác lo lắng và bị theo dõi. Amygdala chịu trách nhiệm cho phản ứng cảm xúc, đặc biệt là sợ hãi. Khi amygdala hoạt động mạnh mẽ, nó có thể tạo ra cảm giác bất an và lo sợ", Leslie Dobson nói với Live Science.

Tiến sĩ Alice Feller, bác sĩ tâm thần lâm sàng có trụ sở tại California, cho rằng không có gì lạ khi mọi người cảm thấy bị theo dõi. Vấn đề nảy sinh khi ai đó liên tục cảm thấy bị theo dõi hoặc hoang tưởng về việc bị theo dõi trong một thời gian dài.

Theo bà, có nhiều nguyên nhân gây chứng hoang tưởng bị theo dõi. Trong một số trường hợp, nó có thể liên quan đến sự mất cân bằng hóa học trong não, đặc biệt là các chất dẫn truyền thần kinh như dopamine. Sự mất cân bằng này có thể dẫn đến việc diễn giải sai lệch các tín hiệu từ môi trường xung quanh, khiến người bệnh tin rằng họ đang bị theo dõi hoặc giám sát.

Ngoài ra, môi trường sống và văn hóa, công nghệ hiện đại và mạng xã hội cũng có thể góp phần vào việc phát triển sự hoang tưởng. Trong một xã hội mà thông tin cá nhân dễ dàng bị thu thập và phân tích, người dân có thể cảm thấy mất quyền riêng tư và do đó phát triển cảm giác bị giám sát. Những câu chuyện và tin tức về việc bị theo dõi và giám sát cũng có thể làm tăng cảm giác này.

Bất kể nguyên nhân là gì, Feller và Dobson đều nói rằng bạn nên đi kiểm tra sức khỏe tâm thần nếu bạn bị chứng hoang tưởng dai dẳng.

Làm gì khi có cảm giác bị theo dõi?

Để giảm bớt cảm giác như bị theo dõi, bạn có thể thử áp dụng một số biện pháp sau:

  • Đón nhận và trân trọng những điều tích cực: Hãy tập trung vào những điều tốt đẹp và tích cực trong cuộc sống. Điều này có thể giúp giảm bớt sự chú ý quá mức vào cảm giác bất an.
  • Đáp ứng nhu cầu của bản thân: Thay vì chờ đợi người khác làm điều gì đó cho bạn, hãy tự mình chủ động đáp ứng nhu cầu cá nhân. Điều này giúp tăng cường cảm giác tự chủ và giảm lo lắng.
  • Xây dựng cuộc sống phong phú: Tạo ra nhiều nguồn vui và hoạt động ý nghĩa trong cuộc sống. Khi bạn bận rộn với những điều tích cực, bạn sẽ ít cảm thấy bất an hơn.
  • Ngừng theo dõi những người khiến bạn đánh giá thấp bản thân: Tránh so sánh bản thân với người khác, đặc biệt là trên mạng xã hội, nơi có thể làm tăng cảm giác bất an và bị theo dõi.
  • Viết lại câu chuyện của chính mình: Hãy viết nhật ký hoặc ghi chép về cảm xúc và suy nghĩ của bạn. Điều này có thể giúp bạn hiểu rõ hơn về cảm giác của mình và tìm ra cách xử lý chúng.
  • Gặp chuyên gia: Nếu cảm giác bất an kéo dài và ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày, hãy tìm kiếm sự giúp đỡ từ chuyên gia tâm lý. Họ có thể đưa ra những lời khuyên chuyên nghiệp và hỗ trợ bạn trong việc quản lý cảm xúc.
  • Ngồi thiền: Các phương pháp thiền định có thể giúp bạn giảm căng thẳng và tập trung vào hiện tại, từ đó giảm bớt lo lắng và cảm giác bị theo dõi.
  • Thay đổi môi trường: Đôi khi chỉ cần thay đổi không gian xung quanh bạn cũng có thể giúp giảm bớt cảm giác bất an. Hãy thử thay đổi vị trí ngồi hoặc di chuyển đến một nơi khác để làm mới tâm trạng.
TIN CŨ HƠN
Khi đánh trận, tại sao binh lính thà xông lên còn hơn là nằm xuống

Khi đánh trận, tại sao binh lính thà xông lên còn hơn là nằm xuống "giả chết"?

Ở Trung Quốc cổ đại, sự thành lập và sụp đổ của mỗi triều đại đều đi kèm với chiến tranh, đánh đổi bằng sự hy sinh bằng máu.

Đăng ngày: 27/03/2026
Bí mật của cua hoàng đế: Tại sao giá lại cao như vậy?

Bí mật của cua hoàng đế: Tại sao giá lại cao như vậy?

Cua hoàng đế là món ngon hiếm có ở đại dương nên luôn được đánh giá là loại hải sản thượng hạng có chất lượng cao nhất.

Đăng ngày: 26/03/2026
Tại sao sư tử và linh cẩu luôn tỏ ra bất hòa với nhau?

Tại sao sư tử và linh cẩu luôn tỏ ra bất hòa với nhau?

Mối quan hệ giữa linh cẩu và sư tử luôn là một trong những chủ đề nóng trong nghiên cứu động vật học.

Đăng ngày: 26/03/2026
Vì sao sau khi nhận được ân sủng của Hoàng đế, phi tần đi đứng đều cần cung nữ dìu tay?

Vì sao sau khi nhận được ân sủng của Hoàng đế, phi tần đi đứng đều cần cung nữ dìu tay?

Một trong những cách để thể hiện quyền lực địa vị chính là có bao nhiêu hạ nhân đi theo phía sau và được cung nữ thái giám dìu tay trong mọi sinh hoạt thường ngày.

Đăng ngày: 26/03/2026
Tại sao loài dê có thể đứng trên vách đá dựng đứng mà không bị ngã?

Tại sao loài dê có thể đứng trên vách đá dựng đứng mà không bị ngã?

Cùng hiểu hơn về khả năng "thần thánh" leo núi đá cao gần 457m chỉ trong vòng 20 phút của loài dê.

Đăng ngày: 25/03/2026
Vì sao pha lê xanh lại hình thành trên những xác chết cổ đại?

Vì sao pha lê xanh lại hình thành trên những xác chết cổ đại?

Những người hâm mộ thể loại giả tưởng có lẽ đã quen với ý tưởng về những viên đá hoặc tinh thể đặc biệt hình thành trên xác chết cổ đại và nó sẽ sở hữu một số đặc tính thần bí.

Đăng ngày: 24/03/2026
Tại sao cỏ lăn lại được coi là cơn ác mộng của người dân Mỹ?

Tại sao cỏ lăn lại được coi là cơn ác mộng của người dân Mỹ?

Mỗi mùa thu và mùa đông, một số lượng lớn cỏ lăn (Tumbleweed) sẽ mọc trên vùng đồng bằng miền Trung Tây Hoa Kỳ.

Đăng ngày: 23/03/2026
Khoa Học News