Tại sao nhiều thiên tài mắc chứng tâm thần?

Nhiều thiên tài về tư duy sáng tạo vĩ đại nhất trong lịch sử nhân loại, từ những họa sĩ nổi tiếng Vincent van Gogh và Frida Kahlo đến các đại văn hào Virginia Woolf hay Edgar Allan Poe, đều mắc chứng bệnh tâm thần.

>>> Những thần đồng thông minh nhất trong lịch sử

Một nghiên cứu mới đây đã phát hiện ra mối liên kết giữa 2 thái cực của tâm trí con người: khả năng sáng tạo và rối loạn tâm thần, cho thấy ranh giới mong manh giữa thiên tài và người tâm thần không đơn thuần chỉ là những giai thoại.


Bức chân dung tự họa với chiếc tai bị cắt được Vincent van Gogh vẽ năm 1889.

Giáo sư Kay Redfield Jamison, một nhà tâm lý học lâm sàng thuộc Đại học Y khoa Johns Hopkins, cho biết kết quả của 20 đến 30 nghiên cứu khoa học đều xác nhận kết luận này.

Trong số nhiều loại rối loạn tâm thần, sự xuất hiện của khả năng sáng tạo có liên quan đến rối loạn tâm trạng, đặc biệt là rối loạn lưỡng cực, Jamison nói. Ví dụ, một thử nghiệm về trí thông minh trên 700.000 trẻ em Thụy Điển trong độ tuổi 16 đã được tiến hành và tiếp tục theo dõi trong 10 năm sau đó. Kết quả công bố vào năm 2010 khiến các chuyên gia không khỏi ngạc nhiên: ở nhóm người có sự vượt trội, khả năng phát triển rối loạn lưỡng cực tăng gấp 4 lần so với nhóm còn lại.

Rối loạn lưỡng cực đặc trưng bởi sự thay đổi bất thường giữa 2 trạng thái: cực kỳ hưng phấn và trầm cảm ở mức độ nặng. Làm thế nào chu kỳ này có thể nảy sinh sự sáng tạo? Nhà sinh học thần kinh James Fallon đến từ Đại học California - Irvine giải thích: “những người mắc rối loạn lưỡng cực có xu hướng nảy sinh sự sáng tạo khi họ đang trong tâm trạng buồn phiền và tuyệt vọng”.

Khi tình trạng này được cải thiện, hoạt động của não cũng thay đổi theo: các hoạt động sẽ mất dần ở vùng dưới thùy trán và “lóe sáng” ở vùng cao hơn. Vào thời kỳ hưng cảm, họ sẽ có những lúc xuất thần tạo nên tuyệt phẩm mà một người bình thường không thể nào làm được.

Ở người mắc rối loạn dạng này, họ có thể phân tích, xem xét các ý tưởng trái ngược nhau cùng một lúc và nhận thức được những liên kết mơ hồ giữa chúng trong khi hầu hết các bộ não bình thường khác thì không, Elyn Saks, Giáo sư về sức khỏe tâm thần tại Đại học Nam California chia sẻ thêm.

Không thể phủ nhận rằng chứng bệnh tâm thần lưỡng cực đã góp phần tạo nên những phát minh, cống hiến về văn học, nghệ thuật vô cùng vĩ đại cho nhân loại. Kết quả này vừa được đưa ra thảo luận tại Festival Khoa học Thế giới lần thứ 5 diễn ra ở New York vào ngày thứ 6 (31/5).

TIN CŨ HƠN
Phong tục tập quán ngày Tết Dương Lịch của các nước

Phong tục tập quán ngày Tết Dương Lịch của các nước

Tết dương lịch sắp tới rồi, mỗi nước sẽ có cách đón Tết khác nhau. Hãy cùng xem những phong tục độc đáo vào Tết dương lịch tại các nước khác nhau ra sao.

Đăng ngày: 02/01/2026
Làm thế nào để tiếp tục học ngay cả khi bạn đang ngủ?

Làm thế nào để tiếp tục học ngay cả khi bạn đang ngủ?

Chúng ta đều biết rằng, ngủ là khoảng thời gian để não bộ phân loại và sắp xếp tất cả các thông tin tiếp nhận sau một ngày dài hoạt động. Thế nhưng giờ đây, các nhà khoa học còn khám phá ra một điều thú vị khác về giấc ngủ - đó chính là khả năng học trong khi ngủ của con người.

Đăng ngày: 02/01/2026
Những hình phạt tử hình tàn khốc nhất lịch sử nhân loại

Những hình phạt tử hình tàn khốc nhất lịch sử nhân loại

Một số hình phạt tử hình thời xưa khiến nhiều người rùng mình ớn lạnh khi nghe đến tên của chúng.

Đăng ngày: 01/01/2026
5 hiện tượng tự nhiên khiến máy bay dễ gặp tai nạn

5 hiện tượng tự nhiên khiến máy bay dễ gặp tai nạn

Chim là nguyên nhân tự nhiên hàng đầu khiến các chuyến bay gặp sự cố.

Đăng ngày: 31/12/2025
Phân biệt các loại mây trên bầu trời

Phân biệt các loại mây trên bầu trời

Mây là tập hợp các giọt nước ngưng tụ hay tinh thể nước đá bay lơ lửng trong bầu khí quyển của Trái Đất. Mây được chia thành nhiều loại nhưng không phải loại nào cũng gây mưa.

Đăng ngày: 31/12/2025
Cùng tìm hiểu về kỹ thuật ướp xác

Cùng tìm hiểu về kỹ thuật ướp xác

Chúng ta chắc hẳn đều biết ướp xác là cách duy nhất để bảo quản người chết không bị phân hủy bằng quy trình đặc biệt. Ướp xác đã xuất hiện ở Ai Cập từ năm 4000 TCN và vẫn còn phổ biến cho tới ngày nay.

Đăng ngày: 31/12/2025
Những bí mật về nụ hôn

Những bí mật về nụ hôn

Nụ hôn không đơn thuần là cách thể hiện tình cảm của những người yêu nhau mà còn chứa đựng nhiều bất ngờ, mang lại lợi ích sức khỏe cho con người.

Đăng ngày: 31/12/2025
Khoa Học News