Tại sao những con chó tại Chernobyl trải qua quá trình tiến hóa vô cùng nhanh chóng?

Thảm họa hạt nhân Chernobyl năm 1986 không chỉ để lại những hậu quả nặng nề về môi trường và sức khỏe con người mà còn trở thành một "phòng thí nghiệm tự nhiên" để nghiên cứu về tiến hóa. Các quần thể động vật sinh sống trong và xung quanh khu vực này đã cho thấy những thay đổi di truyền đáng kinh ngạc, minh chứng cho khả năng thích nghi của sinh vật trước những thay đổi môi trường cực đoan.

DNA của những chú chó trong khu vực phóng xạ

Một nghiên cứu gần đây đã phân tích mẫu máu của những con chó sống trong khu vực nhà máy điện Chernobyl. Kết quả cho thấy, những con chó sống gần nhà máy có DNA khác biệt đáng kể so với những con ở các khu vực ít phóng xạ hơn hoặc xa khu vực bị ảnh hưởng.

Elaine Ostrander, nhà di truyền học tại Viện Nghiên cứu Bộ Gen Người Quốc gia (NIH) và tác giả của nghiên cứu, chia sẻ: "Chúng tôi có thể xác định được quần thể chó sống ngay trong bóng tối của lò phản ứng chỉ bằng cách phân tích hồ sơ DNA của chúng".


Chó sống gần nhà máy có DNA khác biệt đáng kể so với những con ở các khu vực ít phóng xạ.

Tuy nhiên, nghiên cứu chưa thể xác định rõ ràng cách những thay đổi di truyền này ảnh hưởng đến sức khỏe hay đặc điểm sinh học của chúng.

Khả năng thích nghi của các loài khác

Không chỉ chó, các loài động vật khác trong khu vực cũng đã phát triển những đặc điểm đặc biệt để thích nghi với môi trường phóng xạ cao. Ví dụ, các nghiên cứu về sói trong khu vực chỉ ra rằng chúng đã phát triển khả năng bảo vệ chống lại ung thư.

Trong khi đó, một số nghiên cứu về ếch cây tại Chernobyl cho thấy sự gia tăng sắc tố melanin ở những cá thể sống trong khu vực nhiễm phóng xạ cao. Lớp melanin này giúp giảm tác hại của bức xạ bằng cách bảo vệ các tế bào da khỏi tổn thương. Những cá thể ếch có màu sẫm hơn có khả năng sống sót cao hơn, điều này có thể dẫn đến sự phổ biến của đặc điểm này trong quần thể.


Bức xạ có thể gây ra đột biến di truyền.

Lý giải cho sự tiến hóa nhanh chóng

Các nhà khoa học đưa ra nhiều giả thuyết để giải thích những thay đổi di truyền tại Chernobyl. Một nghiên cứu năm 2020 cho rằng bức xạ có thể gây ra đột biến di truyền, và những đột biến này có thể được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Ngoài ra, quá trình chọn lọc tự nhiên cũng đóng vai trò quan trọng. Những cá thể không thể thích nghi với môi trường phóng xạ cao có xu hướng bị loại bỏ, để lại quần thể gồm những cá thể khỏe mạnh và phù hợp hơn. Điều này có thể làm giảm sự đa dạng di truyền trong một số trường hợp, nhưng cũng có thể dẫn đến các đặc điểm thích nghi mạnh mẽ hơn.

Một nghiên cứu năm 2022 về bọ chét nước trong các hồ ở khu vực Chernobyl cho thấy mức độ đa dạng di truyền cao hơn ở những khu vực có phóng xạ cao. Điều này gợi ý rằng đột biến di truyền có thể là lực chính thúc đẩy sự tiến hóa ở một số loài. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng đây chỉ là mối tương quan chứ chưa phải bằng chứng trực tiếp.


Đột biến di truyền có thể là lực chính thúc đẩy sự tiến hóa ở một số loài. 

Câu chuyện về những quần thể động vật tại Chernobyl cho thấy tiến hóa không nhất thiết là một quá trình chậm chạp. Trong những điều kiện môi trường khắc nghiệt, các quần thể có thể trải qua những thay đổi di truyền nhanh chóng để thích nghi.

Những nghiên cứu như vậy không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cách sinh vật phản ứng với thảm họa mà còn cung cấp kiến thức quý giá về tiến hóa trong bối cảnh biến đổi môi trường. Đồng thời, chúng cũng nhắc nhở chúng ta về sức mạnh và sự mong manh của sự sống trên Trái đất.

TIN CŨ HƠN
Cách phân biệt con tôm và con tép

Cách phân biệt con tôm và con tép

Sẽ có độc giả bật cười rằng tôm - tép có gì mà không phân biệt được, nhưng người ở các địa phương khác nhau nói vấn đề này cũng gây nhiều tranh cãi.

Đăng ngày: 31/01/2026
Loài chim nhỏ chỉ 71 gram cả gan mổ đầu diều hâu, kẻ săn mồi khét tiếng không dám phản kháng

Loài chim nhỏ chỉ 71 gram cả gan mổ đầu diều hâu, kẻ săn mồi khét tiếng không dám phản kháng

Thật bất ngờ, diều hâu dù to lớn hơn nhiều nhưng lại không dám đáp trả con chim nhỏ bé này.

Đăng ngày: 31/01/2026
Bộ da trăn khổng lồ bỏ lại trên bờ sông gây hoang mang

Bộ da trăn khổng lồ bỏ lại trên bờ sông gây hoang mang

Người dân địa phương hoang mang khi phát hiện bộ da trăn khổng lồ bên bờ sông nổi tiếng ở London, Anh.

Đăng ngày: 31/01/2026
Top 3 loài động vật thù dai nhất hành tinh, đừng dại mà chọc giận chúng!

Top 3 loài động vật thù dai nhất hành tinh, đừng dại mà chọc giận chúng!

Khi gặp những loài động vật này, tốt nhất chúng ta không nên chọc giận chúng để đề phòng tình huống khôn lường sẽ xảy ra.

Đăng ngày: 30/01/2026
Bi kịch của những con chó ngao Tây Tạng

Bi kịch của những con chó ngao Tây Tạng

Nói đến giống chó ngao Tây Tạng, có lẽ nhiều người cũng biết đây là giống chó có nguồn gốc từ cao nguyên Thanh Hải - Tây Tạng (Trung Quốc), nổi tiếng với tính cách hung dữ và kích thước khổng lồ.

Đăng ngày: 30/01/2026
Những con sói ở Alaska đã ăn gì sau khi săn hết tất cả những con nai?

Những con sói ở Alaska đã ăn gì sau khi săn hết tất cả những con nai?

Tại một vùng hoãng dã của Alaska, nơi có quần thể nai chỉ khoảng 200 con. Khi loài sói bắt đầu xuất hiện tại đây, đã có nhiều dự đoán rằng chúng sẽ nhanh chóng rời khỏi đây khi săn hết nai

Đăng ngày: 30/01/2026
“Người sói” phiên bản thật 100%: Thể chất phi thường, hung hăng, tấn công cả gấu Bắc Cực

“Người sói” phiên bản thật 100%: Thể chất phi thường, hung hăng, tấn công cả gấu Bắc Cực

Dù khác biệt về ngoại hình nhưng loài động vật này vẫn sở hữu những tố chất xứng đáng với danh xưng “người sói”, đặc biệt phải kể đến bản tính hung hăng kết hợp cùng cơ thể cường tráng, khiến chúng không hề ngại gây hấn với chó sói, gấu đen và thậm chí là gấu Bắc Cực.

Đăng ngày: 29/01/2026
Khoa Học News