Tại sao phi công có thể thoải mái ngủ trong khi máy bay đang chở đầy hành khách?

Nhiều người thắc mắc rằng liệu phi công có thực sự ngủ được trên máy bay hay không, đặc biệt là trong những chuyến bay dài. Câu trả lời là có, họ hoàn toàn có thể chợp mắt và nghỉ ngơi trong khi máy bay vẫn đang bay trên bầu trời.

Khi lên máy bay và bắt đầu một hành trình xuyên đại dương đường dài, chúng ta thường thấy các phi công bận rộn vận hành nhiều thiết bị khác nhau trong buồng lái. Khi máy bay đã bay ổn định, họ dường như có thể ngủ yên và đôi khi còn có những cuộc trò chuyện thoải mái trên radio với tháp mặt đất. Điều này khiến người ta thắc mắc: Tại sao phi công lại có thể ngủ yên bình như vậy trong chuyến bay?


Trên các máy bay hiện đại, phi công được trang bị khu vực nghỉ ngơi riêng biệt, thường được gọi là "buồng ngủ". Buồng ngủ này nằm ở vị trí riêng biệt so với buồng lái, được thiết kế để đảm bảo sự yên tĩnh và thoải mái tối đa cho phi công. Buồng ngủ thường có giường tầng, rèm che, ổ cắm điện, hệ thống thông gió và điều hòa nhiệt độ. Phi công có thể thay nhau ngủ trong buồng ngủ này theo ca, mỗi ca thường kéo dài khoảng 2-3 tiếng.

1. Sự hiện diện của chế độ lái tự động

Máy bay chở khách hiện đại được trang bị hệ thống lái tự động tiên tiến, đây là hệ thống có thể tự động kiểm soát thái độ và hướng đi của máy bay. Các thành phần cốt lõi của hệ thống lái tự động là con quay hồi chuyển và gia tốc kế, có thể cảm nhận được sự thay đổi thái độ và khả năng tăng tốc của máy bay.

Hệ thống lái tự động có nhiều chế độ làm việc, bao gồm giữ độ cao, giữ lộ trình và theo dõi lộ trình. Trong suốt chuyến bay, phi công có thể lựa chọn chế độ làm việc phù hợp khi cần thiết và để máy bay tự động bay theo lộ trình đã định trước.

Sự hiện diện của hệ thống lái tự động giúp giảm đáng kể khối lượng công việc của phi công, cho phép họ nghỉ ngơi trong suốt chuyến bay. Khi máy bay bước vào giai đoạn ổn định, phi công thường đặt chế độ lái tự động giữ độ cao hoặc giữ hướng và sau đó nghỉ ngơi một thời gian ngắn.


Nhiều người lo lắng rằng việc phi công ngủ trên máy bay có thể ảnh hưởng đến sự an toàn bay. Tuy nhiên, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng giấc ngủ luân phiên theo ca của phi công không ảnh hưởng đến khả năng điều khiển máy bay của họ.

2. Hệ thống phối hợp và thay đổi tổ bay

Đội bay thường bao gồm hai phi công, một người chịu trách nhiệm vận hành trong buồng lái và người còn lại chịu trách nhiệm giám sát các thông số khác nhau của máy bay.

Để đảm bảo sức khỏe và năng lượng cho phi công, các hãng hàng không thực hiện hệ thống chuyển chuyến bay nghiêm ngặt. Trên các chuyến bay đường dài, phi công thường được phân bổ các khoảng thời gian nghỉ ngơi và làm việc khác nhau để đảm bảo có đủ năng lượng cho những thời điểm quan trọng.

Máy bay hiện đại được trang bị hệ thống giám sát chuyến bay tiên tiến, có thể theo dõi nhiều thông số khác nhau của máy bay trong thời gian thực và đưa ra cảnh báo kịp thời khi có sự cố phát sinh. Điều này cho phép phi công có thể nghỉ ngơi hoàn toàn trong buồng lái mà không cần phải thường xuyên cảnh giác.


Trên thực tế, việc cho phép phi công ngủ trên máy bay giúp họ có đủ sức khỏe và tinh thần để đảm bảo an toàn cho hành trình bay. Khi được nghỉ ngơi đầy đủ, phi công sẽ có khả năng tập trung cao độ, phản xạ nhanh nhạy và đưa ra quyết định chính xác trong những tình huống phức tạp.

3. Tiêu chuẩn và quy trình an toàn nghiêm ngặt

Để trở thành một phi công đủ tiêu chuẩn đòi hỏi phải được đào tạo và cấp chứng chỉ nghiêm ngặt. Trong quá trình đào tạo, họ sẽ học được nhiều kiến thức và kỹ năng bay khác nhau, bao gồm cả cách ứng phó với các tình huống khẩn cấp.

Phi công phải tuân thủ quy trình vận hành và danh sách kiểm tra nghiêm ngặt khi thực hiện nhiệm vụ. Các quy trình và danh sách kiểm tra này bao gồm tất cả các khía cạnh của chuyến bay và đảm bảo chuyến bay an toàn và suôn sẻ.

Phi công nhận được hỗ trợ theo thời gian thực từ tháp mặt đất và kiểm soát viên không lưu trong suốt chuyến bay của họ. Khi gặp vấn đề, họ có thể nhanh chóng liên lạc với các nhân viên liên quan và nhận được lời khuyên, hướng dẫn chuyên nghiệp.

Để đảm bảo an toàn bay, các hãng hàng không đều có quy định nghiêm ngặt về thời gian ngủ của phi công. Quy định này thường dựa trên thời lượng bay, số lượng phi công trong tổ bay và các yếu tố khác.

Ví dụ, theo quy định của Cục Hàng không Liên bang Hoa Kỳ (FAA), trong một tổ bay có 2 phi công, mỗi phi công phải được nghỉ ngơi ít nhất 10 giờ trong vòng 24 giờ. Trong đó, thời gian ngủ tối thiểu trên máy bay là 5 giờ.


Giấc ngủ đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sức khỏe và tinh thần của con người. Thiếu ngủ có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng như suy giảm khả năng tập trung, giảm tốc độ phản xạ, tăng nguy cơ mắc sai lầm, và thậm chí là ảo giác. Đối với phi công, những ảnh hưởng này có thể gây ra hậu quả thảm khốc, ảnh hưởng đến sự an toàn của cả phi hành đoàn và hành khách. Do đó, việc đảm bảo phi công có đủ thời gian nghỉ ngơi và ngủ đủ giấc là vô cùng quan trọng. Theo quy định của các tổ chức hàng không quốc tế, phi công được phép ngủ luân phiên trong suốt hành trình bay dài.

TIN CŨ HƠN
Tại sao Marie Curie được chôn cất trong quan tài lót chì?

Tại sao Marie Curie được chôn cất trong quan tài lót chì?

Marie Curie qua đời do bệnh thiếu máu bất sản vì làm việc với phóng xạ và quan tài của bà sau này được công nhân khai quật phát hiện bên trong là lớp lót chì dày 2,5 mm.

Đăng ngày: 30/01/2026
Tại sao một số loài rắn hổ có thể phun nọc chính xác vào mắt nạn nhân?

Tại sao một số loài rắn hổ có thể phun nọc chính xác vào mắt nạn nhân?

Nọc rắn hổ nếu dính vào mắt sẽ gây ra tình trạng đau nhức dữ dội, thậm chí dẫn đến mù lòa vĩnh viễn.

Đăng ngày: 30/01/2026
Tại sao việc leo lên đỉnh Everest phải bắt đầu lúc nửa đêm?

Tại sao việc leo lên đỉnh Everest phải bắt đầu lúc nửa đêm?

Chỉ khi xuất phát vào lúc nửa đêm, bạn mới có cơ hội leo lên đỉnh Everest. Nếu đợi đến rạng sáng mới lên đó, bạn có thể sẽ không bao giờ quay trở lại.

Đăng ngày: 29/01/2026
Vì sao gấu trúc chỉ được tìm thấy ở Trung Quốc?

Vì sao gấu trúc chỉ được tìm thấy ở Trung Quốc?

Chắc hẳn ai trong chúng ta cũng đã từng một lần được nghe tới cái tên gấu trúc - một loài động vật đáng yêu được coi như "quốc bảo" của Trung Quốc.

Đăng ngày: 28/01/2026
Tế bào trong cơ thể tự thay mới liên tục, sao con người vẫn già đi?

Tế bào trong cơ thể tự thay mới liên tục, sao con người vẫn già đi?

Cơ thể con người có hàng nghìn tỉ tế bào. Theo thời gian, các tế bào già đi và bị hư hỏng, vì vậy các tế bào trong cơ thể con người liên tục tái tạo. Vậy sao con người vẫn già đi?

Đăng ngày: 28/01/2026
Vì sao cúng ông Công ông Táo lại chỉ thả cá chép?

Vì sao cúng ông Công ông Táo lại chỉ thả cá chép?

Theo quan niệm dân gian, trong lễ cúng ông Công ông Táo không thể thiếu cá chép. Loài vật này sẽ hóa rồng, đưa ông Táo về trời và đem lại thành công, thịnh vượng cho gia chủ.

Đăng ngày: 28/01/2026
Có hàng triệu loài trên Trái đất, tại sao chỉ mỗi con người cần mặc quần áo để giữ ấm?

Có hàng triệu loài trên Trái đất, tại sao chỉ mỗi con người cần mặc quần áo để giữ ấm?

Con người là loài đặc biệt trong số các loài linh trưởng, tất nhiên điều này không có nghĩa là chúng ta đã phát triển một nền văn minh thông minh và nhảy ra khỏi vòng tròn đó.

Đăng ngày: 27/01/2026
Khoa Học News