Tại sao sương lại đọng trên cánh hoa?

Những bông hoa hồng với hương thơm ngào ngạt và những cánh hoa thanh tú lấp lánh những giọt sương có thể làm mủi lòng trái tim băng giá nhất.

Nhưng hãy quan sát kỹ hơn những giọt sương đó. Chúng đọt thành giọt tròn chứ không chảy, nguyên nhân chính là nước không thể dễ dàng bám vào vật chất tạo nên bề mặt cánh hoa.

Thế nhưng nước cũng không chảy xuống. Vậy chúng còn lưu luyến điều gì trên cánh hoa?

Tấm thảm dày đặc những cái bướu tí hon bao quanh bởi các đường gợn sóng thậm chí còn nhỏ hơn nữa khiến giọt sương đọng lại trên cánh hoa. (Ảnh: Dreamstime)

Để tìm ra câu trả lời, một nhóm các nhà hóa học do Lin Feng thuộc đại học Tsinghua tại Bắc Kinh đã quat sát cánh hóa bằng kính hiển vi điện tử quét. Cái mà họ quan sát được chính là tấm thảm dày đặc khối lồi tí hon được các đường gợn sóng bao phủ thậm chí còn nhỏ hơn nữa. Nhóm của Feng đã đúc khuôn nhựa bề mặt cánh hoa để kiểm chứng liệu có phải chính cấu trúc này chứ không phải thành phần hóa học của cánh hoa đã giữ những giọt sương. Cũng giống như cánh hoa thật, cánh hoa nhựa cũng giữ được sương ngay cả khi nó bị lật úp xuống.

Chính kết cấu bề mặt đã làm nên điều kỳ diệu. Kết cấu cũng rất quan trọng với cái được gọi là “hiệu ứng hoa sen” khiến cho nước tạo thành giọt tròn rồi trôi xuống lá cũng như cánh hoa ở nhiều loài thực vật, cuốn theo nó cả bụi bặm và rác rưởi. Nhưng sự khác biệt chính là: đối với các bề mặt làm trôi nước, những cái bướu tí hon có đỉnh phủ sáp và được ngăn cách bởi các máng hẹp nên chúng ít tiếp xúc với nước hơn.

Ảnh hiển vi quét điện tử tiết lộ cấu trúc cánh hoa hồng khiến cho những giọt sương phải nằm cố định. (Ảnh: Feng et al., Đại học Tsinghua)

Feng cho rằng “hiệu ứng cánh hoa” không phủ sáp của hoa hồng có lẽ đã giúp nó thu hút côn trùng thụ phấn bằng cách giữ lại các giọt sương long lanh.

Cánh hoa nhựa như Feng chế tạo có thể được sản xuất với giá thành rẻ cũng như được ứng dụng trong nhiều mục đích thương mại dựa trên đặc tính khác lạ của cánh hoa hồng. Thế nhưng dù có hàng chục bông hoa giả cũng không thể thể hiện được thông điệp tình yêu như hoa hồng thật.

Phát hiện được công bố trên tờ Langmui