Khoa Học News

Tại sao thuốc điều trị ngộ độc botulinum lại khan hiếm?

Không chỉ đắt đỏ, BAT (Botulinum antitoxin heptavalent), loại thuốc điều trị ngộ độc botulinum còn trở nên khan hiếm bởi nhiều lý do khác nhau.

Thời gian gần đây liên tiếp xảy ra các vụ ngộ độc liên quan đến botulinum do sử dụng các thực phẩm từ những cơ sở kinh doanh tự phát, không có giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm.

Đặc biệt, 3 ca bệnh ở TP Thủ Đức (TP.HCM) vừa được phát hiện ngộ độc botulinum vẫn đang phải điều trị trong bối cảnh hết thuốc BAT (Botulinum antitoxin heptavalent) giải độc tố này.

BAT là gì?

BAT (Botulinum antitoxin heptavalent) là loại thuốc giải độc botulinum được làm từ huyết tương của ngựa. BAT chứa các kháng thể như F(ab′)2 and Fab có thể trung hòa độc tố 7 loại type botulinum A, B, C, D, E, F, và G.

Độc tố botulinum có 7 type gồm A, B, C, D, E, F, G. Trên thế giới hiện có 3 loại thuốc giải độc tố này, tuy nhiên, trừ BAT có thể giải độc cho cả 7 type của botulinum thì hai loại còn lại chỉ có tác dụng với một số type nhất định.


Thuốc BAT ngăn botulinum liên kết với các thụ thể của tế bào thần kinh.

Để xác định người bệnh nhiễm độc botulinum type nào rồi mới chọn thuốc cho phù hợp, sẽ phải mất rất nhiều thời gian xét nghiệm, bỏ qua giai đoạn quan trọng trong điều trị. Chính vì vậy, việc sử dụng BAT là một lựa chọn tối ưu cho điều trị bệnh nhân nhiễm độc botulinum.

Những kháng thể của BAT khi đưa vào cơ thể sẽ đáp ứng miễn dịch thụ động, liên kết với các protein được sản xuất tự nhiên bởi botulinum tự do. Từ đó ngăn botulinum liên kết với các thụ thể của tế bào thần kinh.

Các kháng thể/kháng nguyên sẽ dọn dẹp phức hợp miễn dịch, ly giải tế bào ngoại lai, giúp bệnh tình chuyển biến tích cực. Chính vì vậy, BAT có thể giúp bệnh nhân giảm thiểu đáng kể hiện tượng bại liệt, yếu cơ bắp.

Để phát huy tốt nhất hiệu quả của BAT trong điều trị nhiễm độc botulinum, bệnh nhân cần được tiêm càng sớm càng tốt.

Theo TS BS Lê Quốc Hùng - Trưởng khoa bệnh Nhiệt đới BV Chợ Rẫy cho biết: ''Một trường hợp ngộ độc botulinum được sử dụng thuốc BAT giải độc đặc hiệu sớm thì chỉ trong vòng 48 đến 72 giờ là bệnh nhân có khả năng thoát ra khỏi tình trạng bị liệt và cũng không phải dẫn đến tình trạng phải thở máy''.

Trừ một số trường hợp bệnh nhân có tiền sử dị ứng với ngựa hoặc các sản phẩm máu ngựa, hen suyễn hoặc dị ứng theo mùa sẽ được cân nhắc điều trị theo phương pháp khác và không thể sử dụng thuốc.

BAT sẽ được tiêm vào cơ thể người bệnh thông qua tiêm tĩnh mạch. Các y bác sĩ sẽ xác định liều lượng. Việc điều trị có thể kéo dài vài giờ đồng hồ để theo dõi và cân nhắc xem cơ thể người bệnh có cần tiêm tiếp hay không.

Tại sao BAT lại khan hiếm?

Không sản xuất đại trà, giá đắt đỏ

Mặc dù vậy, BAT không phải loại thuốc được sản xuất đại trà. Hiện chỉ có duy nhất một công ty tại Canada sản xuất theo đơn đặt hàng yêu cầu của chính phủ, các quốc gia, tổ chức. Cho nên, đây thuộc một trong những loại thuốc hiếm không chỉ ở Việt Nam mà còn trên thế giới.

Loại thuốc được Việt Nam nhập về từ Canada có giá hơn 8.000 USD (gần 190 triệu đồng) cho một lọ 50ml. Trước năm 2020, Việt Nam không có thuốc giải botulinum.

Quy trình bảo quản nghiêm ngặt

Cùng với đó, quy trình bảo quản cũng như sử dụng BAT cũng rất nghiêm ngặt.

BAT sẽ được lưu trữ đông lạnh ở nhiệt độ ≤ 5 ° F (tương đương ≤ -15 ° C) cho đến khi sử dụng. Nếu không rã đông có thể bảo quản 48 tháng kể từ ngày sản xuất.

Sau rã đông, BAT có thể được lưu trữ ở nhiệt độ từ 2 - 8 ° C (tương đương 36 - 46 ° F) trong tối đa 36 tháng. Một khi đã rã đông không thể lại cho thuốc vào đóng băng.

Một khi thuốc đã bị chọc mở, cần chuẩn bị sẵn sàng mọi dụng cụ và tiến hành tiêm cho người bệnh càng sớm càng tốt.

BAT chỉ sử dụng một lần và không thể bảo quản để sử dụng lần sau nếu còn thừa.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Vì sao thép không gỉ có tên gọi là inox?

Vì sao thép không gỉ có tên gọi là inox?

Chúng ta từ lâu đã quen thuộc với cụm từ "inox", thường gặp ở các đồ dùng nhà bếp, vòi rửa, chậu rửa… Thế nhưng inox thật ra là gì thì không phải ai cũng biết.

Đăng ngày: 02/10/2026
Vì sao phi hành gia Liên Xô thường mang theo súng lên vũ trụ?

Vì sao phi hành gia Liên Xô thường mang theo súng lên vũ trụ?

Năm 1961, nhà du hành vũ trụ Liên Xô Yuri Gagarin trở thành người đầu tiên thực hiện chuyến bay lịch sử vào vũ trụ. Sau đó, Liên Xô triển khai nhiều sứ mệnh khác.

Đăng ngày: 01/10/2026
Tại sao Trung Quốc xây nhà chọc trời để nuôi lợn?

Tại sao Trung Quốc xây nhà chọc trời để nuôi lợn?

Những trang trại nuôi lợn chọc trời mọc lên trên khắp Trung Quốc, ở đó có kỹ thuật viên mặc đồng phục theo dõi lợn qua camera độ phân giải cao như ở trung tâm chỉ huy của NASA.

Đăng ngày: 30/09/2026
Vì sao nhiều bảo tàng, thủy cung cấm du khách chụp ảnh?

Vì sao nhiều bảo tàng, thủy cung cấm du khách chụp ảnh?

Rất dễ để nhận thấy nhiều nơi tham quan như bảo tàng, thuỷ cung, địa điểm lịch sử treo bảng cấm du khách quay phim hay chụp ảnh với ánh đèn flash.

Đăng ngày: 30/09/2026
Tại sao tàu ngầm thường có màu đen?

Tại sao tàu ngầm thường có màu đen?

Có thể bạn chưa biết: đen không phải là màu duy nhất của tàu ngầm.

Đăng ngày: 29/09/2026
Tại sao bạn lại thấy mát khi đứng dưới bóng cây?

Tại sao bạn lại thấy mát khi đứng dưới bóng cây?

Chúng ta ai cũng biết rằng, đứng dưới tán cây thì sẽ mát hơn vào những ngày trời nắng nóng.

Đăng ngày: 28/09/2026
Vì sao người Ai Cập thời cổ đại thường cạo trọc đầu?

Vì sao người Ai Cập thời cổ đại thường cạo trọc đầu?

Khi tìm hiểu về người Ai Cập thời cổ đại, nhiều người không khỏi bất ngờ khi biết được sự thật rằng họ có thói quen cạo sạch tóc và đội tóc giả.

Đăng ngày: 28/09/2026
Khoa Học News